Melk van een zieke koe
Op een melkveebedrijf met 85 koeien controleren jij en de veehouder de melk. De tank van 4.000 liter is net vol gemolken. Het tankmelkcelgetal van de vorige ophaaldienst was 310.000 cellen per milliliter; normaal zit het bedrijf rond 180.000. Koe 4021 staat apart: ze eet minder, heeft 39,4 °C koorts en de linkerachterkwab van de uier is hard, warm en rood. De melk uit die kwab ziet er waterig uit met vlokken. De veehouder wil de koe toch in de gewone melkstal melken, omdat apart melken tijd kost en de tank bijna vol is. De melkauto komt over zes uur. Er is één melkstal met vier standen en twee medewerkers.
1. Wat doe je met de melk van koe 4021 en waarom?
Read the worked answer
De melk van koe 4021 mag niet in de tank. De koe heeft koorts, een ontstoken uier en vlokken in de melk: dat wijst op een klinische uierontsteking. Zulke melk bevat veel cellen en bacteriën en verhoogt het tankmelkcelgetal. Melk de koe apart of in een emmer, gooi de melk weg volgens de regels, en reinig de melkstal daarna. Zet de koe in een aparte groep of aan een aparte stand, zodat de melk niet via de leiding in de tank komt. Bel de dierenarts voordat je behandelt; als er antibiotica wordt gebruikt, geldt een wachttermijn en moet de melk langer apart blijven. Ook de melk van de andere kwartieren kan besmet zijn, dus de hele koe blijft buiten de tank.
2. De veehouder wil de koe toch in de gewone melkstal melken omdat de tank bijna vol is. Hoe reageer je?
Read the worked answer
Ik zou zeggen: dat is precies de verkeerde reden. De tank is bijna vol, dus de melkauto komt over zes uur. Eén koe geeft ongeveer 20-30 liter, maar haar melk kan het celgetal van de hele tank beïnvloeden. De schade aan 4.000 liter weegt veel zwaarder dan de tijdwinst van één koe. Melk de koe apart, noteer haar nummer en houd haar melk buiten de tank. Overleg met de dierenarts en de melkophaler; als de tank te vol dreigt te raken, vraag dan een extra ophaaldienst aan in plaats van de zieke koe erbij te melken. Zo bescherm je ook de melk van de gezonde koeien.
3. Welke gegevens noteer je en welke controle doe je bij de volgende melking?
Read the worked answer
Noteer het koeiennummer, de datum en tijd, de lichaamstemperatuur, welk uierkwartier ontstoken is, hoe de melk eruitziet, of de koe eet en herkauwt, en welke behandeling of welk advies de dierenarts geeft. Noteer ook de wachttermijn als er medicijnen worden gebruikt. Bij de volgende melking controleer je of de koorts zakt, of het uier minder hard en warm is, en of de melk schoner wordt. Blijf de koe apart melken tot de wachttermijn voorbij is en de dierenarts akkoord geeft. Ook controleer je of de melk van de andere koeien niet in de tank is gekomen en of de melkapparatuur goed is gereinigd.