VMBO BB Groen key terms

De bovenste laag van de aarde waarin planten wortelen en waaruit ze water en voedingsstoffen halen. De samenstelling bepaalt welke planten er goed groeien.

Donker, verteerd plantaardig en dierlijk materiaal in de bodem. Het houdt vocht en voedingsstoffen vast en maakt de grond los en vruchtbaar.

Verteerd organisch afval dat als natuurlijke meststof op de grond wordt gebruikt. Het verbetert de bodemstructuur en levert voedingsstoffen aan planten.

Het toevoegen van voedingsstoffen aan de grond of aan planten om de groei te bevorderen. Dit kan met organische mest zoals drijfmest of met kunstmest.

Het wegzakken van voedingsstoffen en mineralen met regenwater naar diepere bodemlagen, waar plantenwortels ze niet meer bereiken. Te veel bemesting vergroot dit verlies.

Een getal dat aangeeft hoe zuur of basisch de bodem of het water is. Planten groeien het best bij een bepaalde pH; te zuur of te basisch remt de opname van voedingsstoffen.

Het strooien van kalk over de grond om de zuurgraad te verhogen, dus minder zuur te maken. Dit gebeurt wanneer de pH-waarde te laag is voor het gewas.

Water dat zich in de bodem en in de poriën van de grond bevindt. De hoogte van de grondwaterspiegel beïnvloedt of plantenwortels voldoende zuurstof krijgen.

De hoogte van het wateroppervlak in een sloot, vaart of perceel ten opzichte van een vast peil. Een juiste waterstand voorkomt verdroging of natte grond.

De dichte laag gras en wortels die de bovenkant van een grasland vormt. Bij het onderhoud wordt de zode gemaaid of geweid.

Een plant of groep planten die op een perceel wordt geteeld voor de oogst, zoals aardappelen, tarwe of gras. Elk gewas stelt eigen eisen aan grond en verzorging.

Het afwisselen van verschillende gewassen op hetzelfde perceel in opeenvolgende jaren. Dit voorkomt ziektes en plagen en houdt de bodem vruchtbaar.

Het moment en de handeling waarbij een gewas van het land wordt gehaald. De oogsttijd hangt af van het gewas, het weer en de rijpheid.

Het bewaren van geoogste producten zoals aardappelen, uien of graan in een schuur of koelcel. Goede opslag voorkomt bederf en kwaliteitsverlies.

Het afsnijden van gras of gewas met een maaimachine. Regelmatig maaien houdt grasland netjes en stimuleert een dichte zode.

Een perceel dat met gras is ingezaaid en gebruikt wordt voor beweiding of om gras te maaien. Het is een belangrijke bron van ruwvoer voor vee.

Het laten grazen van vee op een perceel grasland. De veehouder regelt hoeveel dieren er lopen en hoe lang, zodat het gras kan herstellen.

Ingemaakt, vochtig gras of ander ruwvoer dat luchtdicht wordt bewaard en door gisting geschikt blijft als voer voor vee.

Landbouwdieren die voor melk, vlees of wol worden gehouden, zoals koeien, schapen en geiten. Verzorging vraagt aandacht voor voer, water en gezondheid.

De mate waarin een dier gezond is en zich goed voelt, met voldoende ruimte, voer, water en verzorging. Slecht welzijn leidt tot stress en ziekte.

Het schoonhouden van dieren, hokken, gereedschap en werkruimtes om ziektes te voorkomen. Schoon werken beperkt de verspreiding van bacteriën en virussen.

Een aandoening waardoor een plant of dier niet goed functioneert, vaak veroorzaakt door bacteriën, virussen of schimmels. Herkenning en snelle aanpak beperken schade.

Een grote hoeveelheid schadelijke insecten, slakken of knaagdieren die gewassen of dieren aantast. Bestrijding gebeurt zo gericht mogelijk.

Alle maatregelen om gewassen te beschermen tegen ziekten, plagen en onkruid. Hierbij wordt eerst gekeken naar preventie voordat middelen worden ingezet.

Planten die ongewenst op een perceel groeien en voedingsstoffen, water en licht van het gewas afnemen. Verwijderen kan mechanisch of met middelen.

Een gegraven watergang die zorgt voor de afvoer van overtollig water uit een gebied. Slotens onderhoud houdt de doorstroming op peil.

De verscheidenheid aan planten, dieren en micro-organismen in een gebied. Een hoge biodiversiteit maakt een ecosysteem veerkrachtiger.

Een samenhangend geheel van levende organismen en hun omgeving, zoals een bos, sloot of weiland. Voedsel, water en bodem beïnvloeden elkaar hierin.

Het onderhouden en beschermen van natuurgebieden zodat planten en dieren er kunnen blijven leven. Maatregelen zijn bijvoorbeeld maaien, kappen of waterpeil regelen.

Werken op een manier waarbij grond, water en energie niet uitgeput raken en ook volgende generaties nog kunnen produceren. Het vraagt zuinig gebruik en hergebruik.

Een proces waarbij grondstoffen of voedingsstoffen opnieuw worden gebruikt in plaats van weggegooid, zoals mest die terug de bodem in gaat. Dit sluit afvalstromen.

Restmateriaal dat overblijft na een werkzaamheid en niet meer direct bruikbaar is. Goed scheiden maakt hergebruik of verantwoorde verwerking mogelijk.

Handgereedschap dat bij tuin- en groenwerk wordt gebruikt, zoals schop, hark of snoeischaar. Schoon en scherp gereedschap werkt veiliger en beter.

Het regelmatig controleren, schoonmaken en repareren van materialen, machines en terreinen zodat ze goed blijven werken. Achterstallig onderhoud leidt tot storingen.

Het voorkomen van ongelukken en letsel tijdens het werk, bijvoorbeeld door beschermende kleding te dragen en machines volgens de regels te gebruiken. Dit geldt voor mens en dier.

Kleding en hulpmiddelen die de werknemer beschermen tegen gevaren, zoals handschoenen, veiligheidsbril, gehoorbescherming en laarzen. Ze zijn verplicht bij risicovol werk.