HAVO Informatica key terms
HAVO Informatica · Get comfortable with the vocabulary.
- algoritme
- Related: programma, iteratie, recursie
Een eindige reeks ondubbelzinnige stappen die een invoer omzet in een uitvoer en daarmee een probleem oplost. Elke stap is precies uitvoerbaar en na een eindig aantal stappen stopt het proces.
- programma
- Related: algoritme, variabele, functie
Een algoritme uitgeschreven in een formele programmeertaal, zodat een computer het kan uitvoeren. Het bestaat uit instructies, variabelen en besturingsstructuren die samen het gewenste gedrag opleveren.
- variabele
- Related: datatype, toewijzing, bereik
Een benoemde plek in het geheugen waarin een waarde wordt opgeslagen en die tijdens het uitvoeren van een programma kan veranderen. De variabele heeft een naam, een type en een actuele waarde.
- datatype
- Related: variabele, casten
De soort waarde die een variabele of expressie mag bevatten, bijvoorbeeld geheel getal, kommagetal, tekst of waarheidswaarde. Het type bepaalt welke bewerkingen toegestaan zijn en hoeveel geheugen nodig is.
- toewijzing
- Related: variabele, expressie
Een opdracht die een waarde aan een variabele geeft, meestal geschreven met een is-gelijkteken. De rechterkant wordt eerst berekend en daarna opgeslagen onder de naam links.
- expressie
- Related: operator, toewijzing
Een combinatie van waarden, variabelen, operatoren en functieaanroepen die samen één nieuwe waarde oplevert. Bijvoorbeeld een rekenkundige berekening of een vergelijking die waar of onwaar teruggeeft.
- operator
- Related: expressie, booleaanse logica
Een symbool dat een bewerking uitvoert op één of meer waarden, zoals optellen, vergelijken of logisch combineren. De prioriteit van operatoren bepaalt de volgorde waarin een expressie wordt berekend.
- conditie
- Related: selectie, iteratie, booleaanse logica
Een uitdrukking die waar of onwaar oplevert en daarmee bepaalt welk deel van een programma wordt uitgevoerd. Bijvoorbeeld de voorwaarde bij een if-statement of in de kop van een while-lus.
- selectie
- Related: conditie, iteratie
Een besturingsstructuur waarbij het programma afhankelijk van een conditie één van meerdere takken kiest, zoals if, if-else of switch. Hierdoor verloopt de uitvoering niet altijd van boven naar beneden.
- iteratie
- Related: conditie, recursie, algoritme
Het herhaald uitvoeren van een blok instructies, met een for-lus, while-lus of do-while-lus. De lus stopt wanneer de conditie onwaar wordt of wanneer expliciet uit de lus wordt gesprongen.
- recursie
- Related: functie, iteratie
Een techniek waarbij een functie zichzelf aanroept om een kleiner deel van hetzelfde probleem op te lossen. Er is altijd een stopconditie nodig, anders loopt het programma oneindig door.
- functie
- Related: parameter, returnwaarde, recursie
Een benoemd, herbruikbaar stuk code dat invoerparameters aanneemt, verwerking uitvoert en eventueel een waarde teruggeeft. Functies maken een programma overzichtelijker en voorkomen dubbele code.
- parameter
- Related: functie, returnwaarde
Een variabele in de definitie van een functie die de waarde ontvangt die bij de aanroep wordt meegegeven. Zo kan dezelfde functie met verschillende invoer werken.
- returnwaarde
- Related: functie, parameter
Het resultaat dat een functie na uitvoering teruggeeft aan de plek waar de functie werd aangeroepen. Zonder returnwaarde levert de functie niets bruikbaars op voor de aanroeper.
- array
- Related: index, lijst, iteratie
Een geordende verzameling waarden van hetzelfde type, opgeslagen onder één naam en bereikbaar via een index. De index begint in de meeste programmeertalen bij nul.
- index
- Related: array, lijst
Een getal dat de positie van een element binnen een array of lijst aangeeft. Met de index kan een specifiek element worden opgezocht of overschreven.
- lijst
- Related: array, index
Een datastructuur die meerdere waarden in volgorde bewaart en waarvan de lengte tijdens het programma kan groeien of krimpen. Elementen zijn via hun positie of via een doorloop te benaderen.
- datastructuur
- Related: lijst, array, dictionary
Een georganiseerde manier om gegevens in het geheugen te bewaren, bijvoorbeeld een lijst, stapel, wachtrij of boom. De keuze beïnvloedt hoe snel gegevens kunnen worden opgezocht of toegevoegd.
- dictionary
- Related: datastructuur, lijst
Een datastructuur die sleutel-waardeparen opslaat, waarbij elke sleutel uniek is en direct naar een waarde verwijst. Handig wanneer gegevens op naam en niet op positie moeten worden opgezocht.
- bereik
- Related: variabele, functie
Het deel van een programma waarbinnen een variabele of functie geldig en zichtbaar is. Een variabele die binnen een functie wordt gedeclareerd, is buiten die functie doorgaans niet bruikbaar.
- casten
- Related: datatype
Het omzetten van een waarde van het ene datatype naar het andere, bijvoorbeeld een kommagetal naar een geheel getal. Daarbij kan informatie verloren gaan, zoals cijfers achter de komma.
- commentaar
- Related: programma
Tekst in de broncode die niet door de computer wordt uitgevoerd en bedoeld is om het programma voor mensen leesbaar en begrijpelijk te maken. Vaak gemarkeerd met speciale tekens.
- debuggen
- Related: syntaxfout, logische fout, testen
Het opsporen en herstellen van fouten in een programma. Hulpmiddelen zijn foutmeldingen lezen, testen met invoer, tussentijdse waarden afdrukken of een debugger stap voor stap gebruiken.
- syntaxfout
- Related: debuggen, logische fout
Een fout waarbij de code niet voldoet aan de grammaticaregels van de programmeertaal, zodat het programma niet eens kan worden uitgevoerd. De compiler of interpreter geeft hierbij een melding.
- logische fout
- Related: debuggen, testen
Een fout waarbij het programma wel draait maar een verkeerd resultaat oplevert, doordat de programmeur de verkeerde berekening of voorwaarde heeft bedacht. Vaak lastig op te sporen met testen.
- testen
- Related: debuggen, logische fout
Het controleren of een programma bij bepaalde invoer de verwachte uitvoer geeft. Hierbij let je op randgevallen, ongeldige invoer en of alle takken van het programma worden doorlopen.
- booleaanse logica
- Related: conditie, operator
Het rekenen met waarheidswaarden met de operatoren AND, OR en NOT. Deze logica wordt gebruikt in condities, en waarheidstabellen laten zien wanneer een samengestelde uitdrukking waar is.
- binair stelsel
- Related: bit, byte, hexadecimaal
Een getallenstelsel met grondtal twee dat alleen de cijfers 0 en 1 gebruikt. Computers slaan gegevens op als reeksen bits in dit stelsel, omdat een schakelaar twee standen heeft.
- bit
- Related: byte, binair stelsel
De kleinste eenheid van informatie in een computer, met de waarde 0 of 1. Groepen bits vormen samen grotere getallen, tekens of kleuren.
- byte
- Related: bit, ASCII, bestandsgrootte
Een groep van acht bits die meestal één teken of een klein getal voorstelt. De opslagcapaciteit van geheugen en bestanden wordt vaak in veelvouden van bytes uitgedrukt.
- hexadecimaal
- Related: binair stelsel, bit
Een getallenstelsel met grondtal zestien dat de cijfers 0 tot en met 9 en de letters A tot en met F gebruikt. Programmeurs gebruiken het als korte notatie voor binaire getallen.
- ASCII
- Related: Unicode, byte
Een afspraak die aan tekens, zoals letters, cijfers en leestekens, een getal van zeven bits toekent. Hierdoor kan tekst als reeks getallen worden opgeslagen en uitgewisseld.
- Unicode
- Related: ASCII, byte
Een internationale standaard die aan vrijwel elk teken uit elke schriftsoort een uniek codenummer toekent. Encoderingen zoals UTF-8 zetten die nummers om naar bytes.
- compressie
- Related: bestandsgrootte, byte
Het verkleinen van de hoeveelheid ruimte die gegevens innemen, door herhalingen of patronen efficiënter op te slaan. Bij verliesvrije compressie kan het origineel exact worden hersteld, bij verliesgevende compressie niet.
- bestandsgrootte
- Related: compressie, byte
De hoeveelheid opslagruimte die een bestand inneemt, uitgedrukt in bijvoorbeeld kilobytes of megabytes. De grootte hangt af van het formaat, de resolutie en de gebruikte compressie.
- relationele database
- Related: primaire sleutel, SQL, normalisatie
Een verzameling gegevens die is georganiseerd in tabellen met rijen en kolommen, waarbij tabellen via sleutels aan elkaar zijn gekoppeld. Vragen aan de data gebeuren met SQL.
- primaire sleutel
- Related: relationele database, SQL
Een kolom of combinatie van kolommen die elke rij in een tabel uniek identificeert. Hierdoor kunnen rijen betrouwbaar worden opgezocht en aan andere tabellen worden gekoppeld.
- SQL
- Related: relationele database, primaire sleutel
Een standaardtaal om gegevens in een relationele database op te vragen en te wijzigen. Met SELECT, WHERE en JOIN haal je precies de rijen op die je nodig hebt.