VWO Informatica flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Bit en byte

Een bit is de kleinste eenheid: 0 of 1. Een byte bestaat uit 8 bits en kan 256 verschillende waarden voorstellen, van 0 tot en met 255.

Binair naar decimaal

Vermenigvuldig elk bit met de bijbehorende macht van 2, van rechts beginnend bij 2⁰, en tel de uitkomsten op. Zo is 1101₂ gelijk aan 8+4+0+1 = 13.

Hexadecimaal stelsel

Getallenstelsel met grondtal 16, met cijfers 0-9 en letters A-F. Elk hexadecimaal cijfer komt overeen met precies vier bits, wat het een compacte notatie voor bytes maakt.

ASCII en Unicode

ASCII codeert 128 tekens in 7 bits, vooral Engels. Unicode bevat tekens uit vrijwel alle schriften; UTF-8 slaat ASCII-tekens in één byte op en andere tekens in twee tot vier bytes.

Two's complement

Manier om negatieve gehele getallen binair voor te stellen: keer alle bits om en tel 1 op. Het meest linkse bit geeft het teken aan, waardoor het bereik bij n bits loopt van -2ⁿ⁻¹ tot 2ⁿ⁻¹-1.

Bestandsgrootte bitmap berekenen

Vermenigvuldig breedte in pixels met hoogte in pixels en met de kleurdiepte in bits per pixel. Deel het resultaat door 8 voor bytes en door 1024 voor kilobytes.

Kleurdiepte

Het aantal bits dat per pixel wordt gebruikt om kleur vast te leggen. Bij 24 bits zijn er 2²⁴ ≈ 16,7 miljoen kleuren mogelijk, vaak opgebouwd uit 8 bits rood, groen en blauw.

Samplefrequentie en bitdiepte

De samplefrequentie is het aantal metingen per seconde (Hz), de bitdiepte het aantal bits per meting. Samen bepalen ze de kwaliteit en de bestandsgrootte van gedigitaliseerd geluid.

Wet van Nyquist

Om een signaal met hoogste frequentie f correct te digitaliseren, moet de samplefrequentie minstens 2f zijn. Bij een lagere waarde ontstaat aliasing: frequenties worden verkeerd weergegeven.

Lossless compressie

Compressiemethode waarbij alle originele data exact kan worden hersteld, bijvoorbeeld bij PNG of ZIP. De winst komt uit patronen en herhalingen in de data, niet uit het weggooien van informatie.

Lossy compressie

Compressiemethode die informatie weggooit die voor mensen minder waarneembaar is, zoals bij JPEG en MP3. Het bestand wordt veel kleiner, maar het origineel kan niet exact worden teruggehaald.

RLE-compressie

Run-length encoding vervangt reeksen van dezelfde waarde door de waarde plus het aantal herhalingen. Geschikt voor eenvoudige afbeeldingen met grote egale vlakken, minder effectief bij ruis.

Algoritme

Een eindige, ondubbelzinnige reeks stappen die een invoer omzet in een uitvoer. Eigenschappen zijn bepaaldheid, eindigheid en effectiviteit; weergave kan in pseudocode of stroomdiagram.

Lineair zoeken

Zoekalgoritme dat de elementen één voor één doorloopt tot het gezochte element is gevonden. Bij n elementen kost dit in het slechtste geval n vergelijkingen, dus O(n).

Binair zoeken

Zoekalgoritme dat steeds de helft van een gesorteerde lijst afwijst door het middelste element te vergelijken. Het kost ongeveer log₂(n) stappen, dus O(log n), maar vereist een gesorteerde lijst.

Bubblesort

Sorteeralgoritme dat herhaald aangrenzende paren vergelijkt en verwisselt tot de lijst gesorteerd is. Het is eenvoudig maar inefficiënt: O(n²) vergelijkingen in het slechtste geval.

Big-O-notatie

Notatie die beschrijft hoe de looptijd of het geheugengebruik van een algoritme groeit bij toenemende invoer n. Voorbeelden zijn O(1), O(log n), O(n), O(n log n) en O(n²).

Iteratie en recursie

Iteratie herhaalt stappen met een lus; recursie laat een functie zichzelf aanroepen met een kleinere invoer. Recursie heeft altijd een basisgeval nodig om oneindige aanroepen te voorkomen.

Relationele database

Database waarin gegevens in tabellen met rijen en kolommen staan. Relaties tussen tabellen worden gelegd met sleutels; een foreign key verwijst naar de primaire sleutel van een andere tabel.

Primaire sleutel

Kolom of combinatie van kolommen die elke rij in een tabel uniek identificeert. Een primaire sleutel mag niet leeg zijn en moet uniek blijven binnen de tabel.

Eerste normaalvorm

Een tabel voldoet aan 1NF als elke cel één atomische waarde bevat. Meerdere waarden in één cel, zoals een lijst telefoonnummers, moeten worden opgesplitst in aparte rijen of tabellen.

Tweede normaalvorm

Een tabel voldoet aan 2NF als hij in 1NF is en elk niet-sleutelattribuut volledig afhangt van de hele samengestelde primaire sleutel, dus niet van een deel ervan.

Derde normaalvorm

Een tabel voldoet aan 3NF als hij in 2NF is en geen niet-sleutelattribuut afhangt van een ander niet-sleutelattribuut. Transitieve afhankelijkheden worden opgelost door een nieuwe tabel.

SQL SELECT-query

Een query met SELECT kolommen FROM tabel WHERE voorwaarde. Met GROUP BY groepeert u rijen, HAVING filtert groepen en ORDER BY sorteert de uitvoer oplopend of aflopend.

SQL JOIN

Een JOIN combineert rijen uit twee tabellen op basis van een overeenkomstige kolom, meestal een foreign key en primaire sleutel. INNER JOIN levert alleen rijen met een match in beide tabellen.

IP-adres en poort

Een IP-adres identificeert een host in een netwerk; een poortnummer identificeert een specifieke dienst op die host. Veelgebruikte poorten zijn 80 voor HTTP en 443 voor HTTPS.

TCP versus UDP

TCP maakt een verbinding, controleert volgorde en levert verloren pakketten opnieuw, geschikt voor websites en bestanden. UDP verstuurt zonder verbinding of garantie, sneller en geschikt voor streaming en spellen.

DNS

Domain Name System vertaalt een leesbare domeinnaam zoals example.nl naar een IP-adres. De resolutie verloopt via een hiërarchie van naamservers, zodat gebruikers geen nummers hoeven te onthouden.

HTTP en HTTPS

HTTP is het protocol voor het opvragen van webpagina's via verzoek- en antwoordberichten. HTTPS voegt TLS-versleuteling toe, waardoor afluisteren en aanpassen van gegevens onderweg worden tegengegaan.

Encryptie symmetrisch en asymmetrisch

Symmetrische encryptie gebruikt één gedeelde sleutel voor versleutelen en ontsleutelen. Asymmetrische encryptie gebruikt een publieke sleutel om te versleutelen en een bijbehorende privésleutel om te ontsleutelen.

Hashfunctie

Een hashfunctie zet data om in een vaste lengte controlewaarde. Dezelfde invoer geeft altijd dezelfde hash, maar uit de hash is de invoer niet terug te halen; gebruikt voor wachtwoorden en integriteitscontrole.

SQL-injectie

Aanval waarbij invoer van een gebruiker wordt geïnterpreteerd als SQL-code, zodat een aanvaller gegevens kan lezen of wijzigen. Preventie gebeurt met geparametriseerde queries en invoervalidatie.