Korting via wearables bij sportschool FitPoint
Sportschool FitPoint heeft 850 leden en wil een app invoeren. Leden die minstens 12 keer per maand inchecken, krijgen €7,50 korting op hun maandabonnement. De app leest daarvoor de bezoekfrequentie uit, en als de klant een wearable koppelt ook hartslag, slaap en gewicht. FitPoint heeft een aanbod van een zorgverzekeraar: leden die hun gegevens delen, krijgen via de verzekeraar nog eens 5% korting op de zorgpremie. De eigenaar wil dit graag en zegt: 'Iedereen tekent bij binnenkomst de algemene voorwaarden, dus we hebben toestemming.' Drie leden met een chronische aandoening hebben al gevraagd om een uitzondering, omdat zij de 12 keer per maand niet halen. De eigenaar overweegt hun een doktersverklaring te laten overleggen. De sportschool heeft geen privacyfunctionaris en de app wordt gebouwd door een kleine leverancier die de data op eigen servers opslaat.
1. Beoordeel of de eigenaar met de ondertekende algemene voorwaarden genoeg grondslag heeft om gezondheidsgegevens aan de verzekeraar te geven.
Read the worked answer
Nee. Gegevens over hartslag, slaap en gewicht zijn gegevens over gezondheid en dat zijn bijzondere persoonsgegevens; die mogen alleen in uitzonderlijke gevallen worden verwerkt, en de eis is streng.
Bovendien moet toestemming vrij zijn. Hier hangt er een korting aan vast: wie niet deelt, betaalt meer. Dan is de keuze niet echt vrij en is de toestemming dus geen geldige grondslag. De ondertekende algemene voorwaarden zijn al helemaal onvoldoende: instemming met een heel document is geen gerichte, uitdrukkelijke toestemming voor het delen van gezondheidsdata met een derde partij.
Daar komt bij dat de leverancier de data op eigen servers opslaat. Dan moet er een verwerkersovereenkomst zijn en moet duidelijk zijn waarvoor de leverancier de data mag gebruiken. Dat is nu niet geregeld.
2. Welke ethische afweging moet FitPoint maken rond de drie leden met een chronische aandoening? Betrek in je antwoord het voorstel van de doktersverklaring.
Read the worked answer
De regeling koppelt een voordeel aan iets waar deze leden niets aan kunnen doen: hun aandoening bepaalt hoe vaak ze kunnen sporten. Zij betalen dan structureel meer voor hetzelfde lidmaatschap, terwijl bewegen voor hen juist gezondheidswinst oplevert. Dat is een vorm van uitsluiting die je ethisch moet afwegen, ook als het juridisch niet meteen verboden is.
De doktersverklaring lost dat niet op, maar maakt het erger: leden moeten dan hun medische situatie aan de sportschool overleggen, waardoor nog meer gezondheidsgegevens binnenkomen bij een organisatie zonder privacyfunctionaris. Beter is de korting niet aan de hand van data te bepalen, of een gelijkwaardige regeling te bieden (bijvoorbeeld op jaarbasis tellen, of een vast aantal bezoeken waarmee ook deze leden de korting halen). Zo blijft het doel, leden binden, overeind zonder dat iemands gezondheid de toegangspoort wordt.
3. Adviseer een herontwerp van de app en het kortingsplan waarin het doel van FitPoint overeind blijft en de privacy beter is geregeld. Noem drie concrete maatregelen.
Read the worked answer
1. Scheid de doelen en houd de data lokaal. De check-in voor de korting heeft alleen datum en ledennummer nodig. Laat de wearable-gegevens op het toestel van het lid blijven en stuur alleen een samenvatting (bijvoorbeeld 'doel gehaald: ja/nee'). De leverancier krijgt dan geen ruwe hartslag- of gewichtsdata.
2. Geen koppeling met de verzekeraar, of alleen geanonimiseerd. Deel met de verzekeraar hooguit geaggregeerde cijfers over de hele groep, waaruit geen individu te herleiden is. Wil een lid zelf meedoen, maak dat een aparte, intrekbare opt-in per doel, zonder dat weigeren gevolgen heeft voor het lidmaatschap.
3. Toegang en bewaring regelen. Spreek met de leverancier een verwerkersovereenkomst af, stel een bewaartermijn in (bezoekdata na 3 maanden verwijderen), geef leden inzage en verwijdering, en leg vast wie binnen FitPoint toegang heeft. Overweeg een externe functionaris of adviseur, gezien de aard van de gegevens.