HAVO Kunst (algemeen) flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Vormgevingsaspecten

Kenmerken van de zichtbare vorm van een kunstwerk, zoals lijn, kleur, licht, ruimte, textuur, compositie en ritme. Ze worden apart van de voorstelling geanalyseerd.

Voorstellingsaspecten

De inhoud van wat is afgebeeld: figuren, objecten, handelingen, symbolen en verhalen. Ze beschrijven het onderwerp, niet de vormgeving zelf.

Complementaire kleuren

Kleuren die tegenover elkaar liggen in de kleurencirkel, zoals rood en groen. Naast elkaar versterken ze elkaars werking; gemengd neutraliseren ze elkaar tot grijsbruin.

Primaire en secundaire kleuren

Primaire pigmentkleuren zijn rood, geel en blauw en kunnen niet door menging ontstaan. Secundaire kleuren ontstaan door twee primaire kleuren te mengen: oranje, groen en paars.

Centrale compositie

Compositievorm waarbij het hoofdonderwerp in het midden staat en de andere elementen symmetrisch of evenwichtig daaromheen zijn gegroepeerd. Dit geeft rust en nadruk.

Lijnperspectief

Ruimtesuggestie door lijnen die naar een of meer verdwijnpunten op de horizon lopen. Voorwerpen worden kleiner naarmate ze verder weg staan.

Atmosferisch perspectief

Ruimtewerking door kleur- en contrastvermindering in de verte, vaak met een blauwige waas. Verre objecten lijken lichter, waziger en minder verzadigd.

Repoussoir

Een donker of groot element op de voorgrond dat de blik naar de achtergrond leidt en zo diepte suggereert. Vaak een boom, gordijn of figuur op de rand.

Autonome kunst

Kunst die vooral uit een eigen artistieke bedoeling is gemaakt en geen directe gebruiksfunctie heeft. Tegenovergesteld aan toegepaste kunst en design.

Toegepaste kunst

Vormgeving met een praktische functie, zoals meubels, affiches, kleding of keramiek. Schoonheid en bruikbaarheid worden samen beoordeeld.

Opdrachtgever

Persoon of instelling die een kunstwerk bestelt en betaalt, zoals kerk, vorst of overheid. De wensen van de opdrachtgever bepalen mede inhoud, formaat en materiaal.

Iconografie

De leer van de betekenis van afbeeldingen en symbolen in kunst. Bijvoorbeeld een duif als symbool van de Heilige Geest of een schedel als teken van vergankelijkheid.

Stilleven

Schilderij of tekening van levenloze voorwerpen zoals fruit, bloemen, vazen en boeken. Vaak met symbolische betekenis over vergankelijkheid, rijkdom of geloof.

Vanitas-stilleven

Stilleven met voorwerpen die vergankelijkheid benadrukken, zoals schedel, zandloper, kaars en verwelkte bloem. Het herinnert de beschouwer aan de dood.

Portret

Afbeelding van een herkenbaar persoon, gericht op gelijkenis en vaak ook op status of karakter. Opdrachtportretten tonen kleding, attributen en houding als statusdragers.

Landschap als genre

Zelfstandige afbeelding van een natuurlijke omgeving, los van een religieus of mythologisch verhaal. In de zeventiende eeuw ontwikkelde het zich tot eigen genre in de Nederlanden.

Allegorie

Afbeelding waarin abstracte begrippen zoals recht, dood of vrede als personen of voorwerpen worden uitgebeeld. De betekenis vraagt kennis van vaste symbolen.

Renaissance

Kunststroming vanaf ongeveer 1400 in Italië met hernieuwde aandacht voor de klassieke oudheid, anatomie en lijnperspectief. Harmonie, evenwicht en realistische ruimte zijn kenmerkend.

Barok

Kunststroming uit de zeventiende eeuw met sterke licht-donkercontrasten, beweging, diagonalen en dramatische effecten. De barok wil de beschouwer emotioneel meeslepen.

Impressionisme

Franse schilderstroming vanaf ongeveer 1870 die vluchtige lichtindrukken vastlegt met losse toetsen en ongemengde kleuren. Er wordt vaak buiten, in de open lucht, geschilderd.

Expressionisme

Kunststroming begin twintigste eeuw waarin gevoel belangrijker is dan natuurgetrouwe weergave. Felle kleuren, vervorming en grove lijnen versterken de emotie.

Realisme

Negentiende-eeuwse stroming die het dagelijks leven van gewone mensen zonder idealisering afbeeldt. Onderwerpen als arbeid, armoede en het landleven staan centraal.

Popart

Stroming vanaf de jaren vijftig die beelden uit reclame, massamedia en consumptie gebruikt. Herhaling, zeefdruk en felle kleuren vervagen het verschil tussen kunst en commercie.

Conceptuele kunst

Kunststroming vanaf de jaren zestig waarbij het idee belangrijker is dan de uitvoering of het object. Documentatie, tekst en instructie kunnen het kunstwerk vormen.

Fresco

Muurschildering op nog natte kalkpleister, waardoor de kleur in de muur dringt. De techniek is duurzaam maar moet snel worden aangebracht.

Olieverf

Verf met pigment en lijnolie die langzaam droogt en laag over laag kan worden aangebracht. Hierdoor zijn fijne overgangen en glazuur mogelijk.

Hoogdruk

Grafische techniek waarbij de drukkende delen van de plaat verhoogd zijn, zoals bij houtsnede en linoleumsnede. De uitgesneden delen blijven wit.

Diepdruk

Grafische techniek waarbij de lijnen in de plaat zijn verdiept en met inkt worden gevuld, zoals ets en gravure. De drukpers perst het papier in de groeven.

Boetseren

Beeldhouwtechniek waarbij materiaal zoals klei of was wordt opgebouwd en gevormd. Het is een additieve werkwijze, tegenover hakken uit steen of hout.

Skeletbouw

Bouwconstructie waarbij een raamwerk van staal of beton de dragende functie heeft en de gevel niet-dragend is. Dit maakt grote glasvlakken en vrije plattegronden mogelijk.

Restauratie versus conservatie

Restauratie herstelt beschadigd erfgoed in een eerdere of betere staat; conservatie stabiliseert de bestaande toestand en voorkomt verder verval zonder ingrijpende wijziging.

Museale presentatie

De manier waarop een museum werken toont via licht, zaalinrichting, wandkleur en tekst. Deze keuzes beïnvloeden hoe de bezoeker een werk interpreteert en waardeert.