Negentiende eeuw en moderne kunst
Wat dit domein toetst
Je plaatst negentiende- en twintigste-eeuwse stromingen in hun tijd en legt uit hoe kunst reageerde op industrialisatie, fotografie, oorlog en nieuwe media.
Negentiende eeuw
- Neoclassicisme: orde, rede, klassieke voorbeelden, strakke lijnen.
- Romantiek: gevoel, individuele beleving, het sublieme, natuur en geschiedenis.
- Realisme: dagelijks leven en arbeid, kritiek op sociale misstanden.
- Impressionisme: licht en kleur, vluchtige momenten, plein air, zichtbare toets.
- Postimpressionisme: Van Gogh (emotie in kleur en toets), Cézanne (vorm als bouwstenen), Gauguin (kleur en symbool).
- Fotografie neemt portret en registratie over; de schilderkunst zoekt wat de camera niet kan.
Moderne kunst (twintigste eeuw)
- Expressionisme: kleur en vorm als uiting van emotie.
- Kubisme: meerdere gezichtspunten tegelijk, vorm opgebouwd uit fragmenten (Picasso, Braque).
- Abstractie: loskomen van de voorstelling (Kandinsky, Mondriaan).
- Dada: anti-kunst, ready-made, provocatie (Duchamp).
- Surrealisme: droom en onderbewuste (Dalí, Magritte).
- Bauhaus en popart: kunst en design, massacultuur en consumptie (Warhol).
Werkvoorbeeld
Een schilderij met losse toetsen, paarse schaduwen en een zonnig veld: analyse = kleuren naast elkaar in plaats van gemengd, zichtbare verftoets. Interpretatie = de indruk van licht op één bepaald moment. Context = impressionisme, mogelijk plein air na de uitvinding van de tube verf.
Waar punten verloren gaan
- Impressionisme en expressionisme door elkaar halen: impressie is waarneming, expressie is emotie.
- Abstractie zien als 'zomaar wat'; er zit altijd een zoektocht naar vorm of betekenis achter.
- Alleen jaartallen noemen zonder kenmerken of verklaring.