Kunstvakken+CKV VMBO KB key terms

Het bewust kijken of luisteren naar een kunstwerk en daarbij opmerken wat je feitelijk ziet of hoort, nog zonder er een oordeel aan te verbinden.

Een kunstwerk opdelen in onderdelen zoals lijn, kleur, vorm, licht en compositie, en beschrijven hoe die onderdelen samen het beeld of de voorstelling opbouwen.

De betekenis die je aan een kunstwerk geeft op basis van wat je ziet, hoort en weet over de maker, de tijd en de bedoeling van het werk.

De omstandigheden rond een kunstwerk, zoals de tijd waarin het gemaakt is, de opdrachtgever, de cultuur en de bedoeling van de maker.

Het vakgebied dat kunstwerken ordent in perioden en stromingen en onderzoekt hoe maatschappelijke en technische veranderingen de kunst hebben beïnvloed.

Een herkenbare manier van vormgeven die kenmerkend is voor een kunstenaar, een groep kunstenaars of een bepaalde periode, bijvoorbeeld in kleurgebruik en vormentaal.

Een groep kunstenaars die in dezelfde periode ongeveer dezelfde ideeën en vormkenmerken delen, zoals het impressionisme of de popart.

Periode vanaf ongeveer 1400 in Italië waarin kunstenaars teruggrepen op de klassieke oudheid en streefden naar natuurgetrouwe weergave met perspectief en anatomie.

De Griekse en Romeinse cultuur van ongeveer 800 voor Christus tot 500 na Christus, belangrijk als voorbeeld voor latere perioden vanwege harmonie en evenwicht.

Franse stroming vanaf ongeveer 1870 waarbij kunstenaars buiten werkten en vluchtige momenten vastlegden met losse toetsen en ongemengde kleuren, met veel aandacht voor licht.

Kunst vanaf ongeveer 1900 waarin kunstenaars het weergeven van de werkelijkheid loslaten en experimenteren met abstractie, materiaal en nieuwe technieken.

Het weglaten of vereenvoudigen van herkenbare voorstellingen, zodat vooral vorm, kleur, lijn en compositie de inhoud van het kunstwerk bepalen.

Stroming uit de jaren vijftig en zestig die beelden uit reclame, strips en massaproductie als onderwerp nam en die uitvergroot of herhaald presenteerde.

Een afzonderlijk middel waarmee een beeld is opgebouwd, zoals lijn, vorm, kleur, licht, ruimte, textuur en compositie; je gebruikt ze om een beeld te beschrijven.

De ordening van beeldelementen binnen het kader, bijvoorbeeld symmetrisch, asymmetrisch of met een driehoeksopstelling, waardoor de aandacht van de kijker wordt gestuurd.

De manier om diepte te suggereren op een plat vlak, bijvoorbeeld met een verdwijnpunt of met overlapping, grootteverschil en kleurverloop.

Het gebruik van helderheid en schaduw in een beeld om vorm, sfeer en ruimte te suggereren, bijvoorbeeld zacht diffuus licht of hard tegenlicht.

De zichtbare of voelbare oppervlaktestructuur van materiaal, zoals glad, korrelig, ruw of glanzend, die de waarneming van een kunstwerk beïnvloedt.

De stof waaruit een kunstwerk bestaat, zoals verf, klei, hout, steen, glas of digitaal beeld, mede bepalend voor de uitstraling van het werk.

De werkwijze waarmee een kunstenaar materiaal bewerkt, bijvoorbeeld schilderen, boetseren, etsen, fotograferen of monteren, met eigen mogelijkheden en beperkingen.

Werkwijze waarbij inkt van een plaat op papier wordt overgebracht, zoals hoogdruk, diepdruk of vlakdruk, waardoor meerdere afdrukken van hetzelfde beeld ontstaan.

Diepdruktechniek waarbij een tekening in een waslaag op een metalen plaat wordt gekrast en vervolgens met zuur wordt ingevreten, waarna de groeven inkt opnemen.

De hoorbare eigenschap van een toon of geluid, bepaald door hoogte, sterkte, duur en timbre, die samen de sfeer van muziek bepalen.

De hoogte of laagte van een klank, bepaald door de frequentie van de trilling; het verschil tussen hoge en lage tonen is direct hoorbaar.

De eigen klankkleur van een instrument of stem waardoor je een viool van een trompet kunt onderscheiden, ook als ze dezelfde toon spelen.

Een opeenvolging van tonen met een herkenbaar verloop, vaak de lijn die je kunt meezingen en die de aandacht van de luisteraar leidt.

De ordening van klanken en stilten in de tijd, met accenten en herhalingen, die je bijvoorbeeld laat meetikken met je voet.

Een vaste indeling van tellen binnen een muziekstuk, zoals driekwartsmaat of vierkwartsmaat, die de regelmaat van het ritme bepaalt.

De snelheid waarin muziek klinkt, vaak aangeduid met Italiaanse termen zoals adagio voor langzaam en allegro voor snel.

Het verschil tussen zacht en hard spelen binnen een muziekstuk, dat spanning en contrast oproept en vaak met tekens als p en f wordt genoteerd.

Een korte, herkenbare muzikale of visuele eenheid die in een werk herhaald of veranderd terugkomt en zo samenhang geeft.

De keuze van instrumenten en stemmen in een muziekstuk en de manier waarop ze worden gecombineerd, wat sterk de klankkleur van het geheel bepaalt.

Alles wat binnen het speelvlak zichtbaar is geregeld, zoals plaatsing van spelers, decor, belichting en rekwisieten, om de voorstelling te ondersteunen.

Een onbeweeglijk opgestelde groep spelers die samen een bevroren beeld vormen, vaak gebruikt als begin- of eindbeeld van een scène.

Het uitdrukken van emotie of betekenis via houding, gezicht, stem en beweging, zodat het publiek de bedoeling van de speler kan aanvoelen.

Het ontwerpen en vastleggen van een reeks bewegingen op muziek, waarbij ruimte, tijd en kracht worden ingezet om een dans te maken.

De manier waarop een speler of danser zich aan het publiek toont, met inzet van houding, stem, timing en contact met de zaal.

Monumenten, voorwerpen, tradities en verhalen die een samenleving belangrijk vindt om te bewaren en door te geven aan volgende generaties.

Een gebouw, standbeeld of plek die vanwege historische, artistieke of maatschappelijke waarde beschermd wordt en niet zomaar mag worden veranderd of gesloopt.

Het herstellen en conserveren van een kunstwerk of gebouw met respect voor het oorspronkelijke materiaal, zodat het behouden blijft voor de toekomst.

De begrenzing van een beeld, bijvoorbeeld bij foto of film, die bepaalt wat wel en niet te zien is en hoe de kijker naar het onderwerp kijkt.

Een opname waarin het onderwerp, meestal een gezicht, het hele beeld vult, waardoor emotie en detail sterker opvallen dan de omgeving.

Het aan elkaar zetten van afzonderlijke opnames tot een doorlopend geheel, waarbij de volgorde en het ritme de betekenis van de scènes bepalen.

Kunst die gebruikmaakt van digitale of elektronische media, zoals video, computeranimatie, internet of interactieve installaties, vaak met beweging en geluid.

Een map of digitaal overzicht waarin je eigen werk, schetsen, foto's en aantekeningen bewaart om je ontwikkeling en keuzes zichtbaar te maken.

Het terugkijken op wat je hebt gedaan of ervaren, waarbij je beschrijft wat je opviel, wat je ervan vond en wat je een volgende keer anders zou doen.

Een bezoek aan een voorstelling, tentoonstelling, concert of film waarbij je actief waarneemt en de ervaring later verwerkt in je kunstdossier.