ICT en digitale vaardigheden
ICT en digitale vaardigheden
Dit domein toetst of je hardware, software, netwerken en bestanden beheerst, en of je veilig, privacybewust en auteursrechtelijk correct met digitale middelen werkt.
Systeem en netwerk
- Een computer bestaat uit invoer, verwerking (processor en werkgeheugen), uitvoer en opslag.
- Een LAN is een lokaal netwerk, een WAN verbindt netwerken over grotere afstand; de router verdeelt het internetadres binnenshuis.
- Cloudopslag is bereikbaar vanaf elk apparaat, maar vereist internet en je moet weten wie toegang heeft.
Bestandsbeheer
- Werk met een logische mappenstructuur en herkenbare namen: geen spaties of rare tekens, wel datum en versienummer, bijvoorbeeld flyer_2024-05_v3.pdf.
- Ken je formaten: jpg voor foto's (met verlies), png met transparantie, svg als vector, pdf als vaste weergave, mp4 voor video.
- Back-up volgens 3-2-1: drie kopieën, op twee verschillende dragers, waarvan één buiten de deur.
Veiligheid, privacy en recht
- Sterk wachtwoord plus tweestapsverificatie; herken phishing aan vreemde domeinnamen, tijdsdruk en onverwachte links.
- De AVG vraagt zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens: alleen wat nodig is, en toestemming voor foto's waarop personen herkenbaar zijn.
- Gebruik je beeld of muziek van een ander, check dan de licentie: CC0 is vrij, CC BY vraagt naamsvermelding.
Uitgewerkt voorbeeld
Een foto van 3000 bij 2000 pixels met 24 bits kleur is onbewerkt 6.000.000 pixels keer 3 bytes is 18.000.000 bytes, dus ongeveer 18 MB. Als jpg wordt het bestand misschien 2 MB: negen keer kleiner, met kwaliteitsverlies. Voor een uploadlimiet van 5 MB is dat ruim voldoende. Een internetsnelheid van 100 Mbit/s betekent 12,5 MB per seconde, want 8 bits is 1 byte.
Waar je punten verliest
- MB en Mbit door elkaar halen.
- Vergeten dat verborgen bestandsextensies tot een verkeerd bestand leiden.
- Beeld of muziek gebruiken zonder bron of licentie.