De spoedrit van Pieter: rijtijd, rust en een klant die aandringt
Pieter rijdt voor Van Doorn Transport met een trekker-oplegger. Hij begon vandaag om 05.30 uur en heeft om 16.00 uur zijn laatste losadres verlaten. Volgens de tachograaf heeft hij die dag 7 uur en 20 minuten gereden. De 10-uursuitbreiding heeft hij deze week al twee keer gebruikt. Om 16.05 uur belt een vaste klant: een machine van 900 kg moet vandaag nog naar een bedrijf 55 km verderop, dat om 18.00 uur sluit. Het laden op de zaak duurt 15 minuten, het lossen bij de klant ook 15 minuten. Daarna moet Pieter terug naar de zaak (55 km, 1 uur en 5 minuten rijden) en de combinatie nog afkoppelen en in de wasstraat zetten; dat kost 25 minuten. Het terrein sluit om 19.00 uur en de sleutel moet dan zijn ingeleverd. De klant wil de rit graag laten doorgaan en biedt € 300 extra.
1. Laat met een berekening zien of Pieter deze spoedrit volgens de rijtijdenregels mag uitvoeren. Betrek de nog beschikbare rijtijd, de 10-uursuitbreiding en de dagelijkse rust in je antwoord.
Read the worked answer
Stap 1: hoeveel rijtijd heeft Pieter nog? Het maximum is 9 uur per dag. Hij heeft 7.20 uur gereden, dus hij mag nog 1.40 uur. De 10-uursuitbreiding mag twee keer per week en die heeft hij deze week al twee keer gebruikt, dus die optie is op.
Stap 2: hoeveel rijtijd vraagt de rit? 1.05 uur heen plus 1.05 uur terug is 2.10 uur. Dat is meer dan de 1.40 uur die over is. Alleen daarom al mag de rit niet.
Stap 3: de dagelijkse rust. Zijn vorige rust eindigde om 05.30 uur. Binnen 24 uur daarna moet hij 11 uur onafgebroken rust hebben gehad, dus uiterlijk om 18.30 uur moet hij stil staan. Zijn dag zou eindigen om 16.05 + 0.15 laden + 1.05 rijden + 0.15 lossen + 1.05 rijden + 0.25 afkoppelen en wasstraat = 19.10 uur. Dat is te laat, en het terrein is dan al dicht.
Conclusie: nee, Pieter mag deze rit niet rijden. De € 300 extra verandert niets aan de rijtijd of de rust; dat is geen kwestie van onderhandelen.
2. De klant noemt de regels onzin en zegt: als jij het niet doet, doet een ander het wel. Hoe reageer je als planner, en welke concrete oplossingen bied je aan?
Read the worked answer
Ik leg kort uit waarom het niet kan: Pieter heeft nog 1.40 uur rijtijd en de rit vraagt 2.10 uur, en hij moet om 18.30 uur aan zijn rust beginnen. Ik laat merken dat ik meedenk en noem daarna concrete opties:
- Collega-chauffeur: kijk in het systeem of iemand anders de rit kan doen die nog genoeg rijtijd én 11 uur rust heeft. Wie vandaag laat thuiskomt, kan morgen niet vroeg starten.
- Externe partij: huur een koeriers- of transportbedrijf in met eigen chauffeur; 900 kg past op een bestelbus met laadvermogen boven 1.000 kg.
- Uitstel: vraag of de ontvangende partij tot 19.00 uur kan lossen, of dat de machine morgen om 07.00 uur als eerste kan worden gebracht. Vaak is dat geen probleem als de machine pas in de ochtend wordt ingebouwd.
- Combinatie: kijk of de machine mee kan met een rit die al gepland staat.
Ik zet de gekozen oplossing en de kosten in de opdrachtbevestiging. Wat ik niet doe, is Pieter laten rijden of de tachograaf 'creatief' invullen: bij een controle zijn de boetes en het imagoverlies veel groter dan deze ene rit.
3. Wat verander je in de planning om dit soort telefoontjes in de toekomst te voorkomen? Noem drie maatregelen en leg per maatregel uit welk probleem hij oplost.
Read the worked answer
- Rijtijdreserve inbouwen. Ik plan niet tot 9 uur vol, maar houd per chauffeur minimaal een half uur tot een uur rijtijd vrij voor spoed. Dan is er bij een last-minute opdracht tenminste nog ruimte, in plaats van dat alles op het randje zit.
- Weekoverzicht van de 10-uursuitbreiding bijhouden. Nu blijkt pas bij de aanvraag dat Pieter zijn twee uitbreidingen al gebruikt heeft. Met een klein overzicht per chauffeur zie je vooraf of een lange dag nog kan en plan je de uitbreiding bewust.
- Vaste afspraak over de spoedtermijn. Spreek met vaste klanten af tot hoe laat een spoedopdracht kan worden aangenomen, bijvoorbeeld tot 14.00 uur, en welke kosten daaraan hangen. Dan hoeft de planner niet in de problemen te komen en weet de klant waar hij aan toe is.
Daarnaast is het verstandig één chauffeur of een vaste koerier als achtervang te hebben voor dit soort ritten. Zo blijft de klant tevreden zonder dat iemand de regels overtreedt.