Stadsdistributie met de elektrische bus: gewicht, bereik en venstertijd
Een bezorgdienst rijdt met één elektrische bestelbus. De bus heeft een maximaal laadvermogen van 1.100 kg, een laadruimte van 6,0 m³, een accu van 52 kWh en een praktijkbereik van 150 km in de zomer en ongeveer 110 km in de winter. Het depot ligt 12 km van het centrum; binnen het centrum is de route 20 km en terug naar het depot is weer 12 km. Er moeten vijf pallets naar vijf adressen in de winkelstraat: elk 210 kg en 1,2 m³. De chauffeur weegt 85 kg en neemt een steekwagen van 15 kg mee. In de winkelstraat mag tussen 07.00 en 11.00 uur worden geladen en gelost; daarna is de straat dicht voor bestelbussen. De planning wil alles in één ronde doen, maar de chauffeur twijfelt.
1. Controleer of alle vijf pallets in één ronde mee kunnen. Laat de berekening voor gewicht én volume zien.
Read the worked answer
Gewicht: 5 pallets × 210 kg = 1.050 kg. Daar komt de chauffeur bij (85 kg) en de steekwagen (15 kg): 1.050 + 85 + 15 = 1.150 kg. Het maximale laadvermogen is 1.100 kg. Daarmee zit je 50 kg boven de grens: de bus is dus te zwaar beladen.
Volume: 5 × 1,2 m³ = 6,0 m³. De laadruimte is precies 6,0 m³. Er is dan geen ruimte over om te schuiven, te zekeren of iets extra's mee te nemen.
Conclusie: in één ronde kan niet. Het gewicht gaat over de grens en het volume is exact vol. Bovendien is overladen niet alleen gevaarlijk voor het rijgedrag en de remweg, maar ook strafbaar en slecht voor de accu en de banden.
Oplossing: splitsen in twee rondes. Bijvoorbeeld ronde 1 met 3 pallets (630 kg / 3,6 m³) en ronde 2 met 2 pallets (420 kg / 2,4 m³). Beide rondes blijven ruim onder het maximum, ook met chauffeur en steekwagen erbij.
2. Maak een planning voor twee rondes die binnen de venstertijd van 07.00 tot 11.00 uur past. Laat ook zien of het bereik in de winter voldoende is.
Read the worked answer
Ronde 1: om 06.40 uur bij het depot weg (20 minuten rijden), om 07.00 uur in de straat. Drie pallets lossen bij drie adressen kost ongeveer 30 minuten; om 07.30 uur klaar. Terug naar het depot: 20 minuten, aankomst 07.50 uur.
Tussentijds: 2 pallets laden (15 minuten) en ongeveer 25 minuten bijladen aan de snellader bij het depot.
Ronde 2: om 08.30 uur weg, om 08.50 uur in de straat, twee pallets lossen in 20 minuten, om 09.10 uur klaar, om 09.30 uur terug op het depot. Dat is ruim voor 11.00 uur.
Bereik: één ronde is 12 + 20 + 12 = 44 km. Twee rondes is 88 km. In de winter is het bereik ongeveer 110 km. Dan blijft er 22 km over, en dat is minder dan de 20% reserve die je wilt aanhouden voor verwarming, files en omrijden. Het is dus krap. Daarom laad ik tussen de rondes bij: 25 minuten aan een 50 kW-snellader geeft ongeveer 20 kWh, goed voor circa 70 km extra. Met die bijlaadstop is er ruim voldoende marge en houd ik altijd minimaal 20% in de accu.
3. De snellader bij het depot blijkt bezet en de accu is na ronde 1 leger dan verwacht. Wat zijn je mogelijkheden om de laatste twee pallets toch binnen de venstertijd te bezorgen?
Read the worked answer
Ik kijk eerst wat er nog kan zonder bij te laden: is het verbruik echt zo hoog, of valt het mee? Bij twijfel rij ik niet door, want leegrijden in de stad kost meer tijd dan een omweg.
Daarna heb ik drie opties:
- Een collega of een andere auto laten bijspringen. Een dieselbus mag de zone niet in, maar een collega met een elektrische bus of een bakfiets wel. Twee pallets van 210 kg gaan niet op een bakfiets, maar één pallet van 210 kg kan soms wel met een elektrische vrachtauto of aanhanger.
- Een andere laadplek gebruiken. Kijk of er een publieke laadpaal of een laadplek bij een bevriende zaak in de buurt is. Zelfs 15 minuten bijladen kan genoeg zijn voor de laatste ronde.
- De klant bellen en de laatste twee pallets de volgende ochtend tussen 07.00 en 08.00 uur brengen. Dat mag binnen de venstertijd en is vaak acceptabel als de klant weet dat het niet anders kan.
Wat ik niet doe, is de twee pallets toch in één keer meenemen met een te zware bus of na 11.00 uur de straat in rijden. Dat levert een boete op en de klant heeft er niets aan.