I85PREP
⌘ K
HAVO NLT study materials
HAVO NLT study resources

HAVO NLT practice questions

One question at a time. Build your HAVO NLT understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-practicum meten leerlingen de valtijd van een kogel in vacuüm. Welke grootheid is de onafhankelijke variabele in dit experiment?

  1. De valtijd
  2. De massa van de kogel
  3. De luchtdichtheid
  4. De valhoogte Correct answer.

Explanation

De onafhankelijke variabele is de grootheid die de onderzoeker zelf instelt of kiest. Hier wordt de valhoogte bewust gevarieerd om het effect op de valtijd te meten. De valtijd is dan de afhankelijke variabele.

Question 2Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling wil met een NLT-model de groei van algen voorspellen. Het model gebruikt lichtintensiteit, temperatuur en voedingsstoffen. Wat is een essentiële eigenschap van een bruikbaar computermodel?

  1. Het model vereenvoudigt het systeem bewust tot de factoren die er voor de vraag toe doen. Correct answer.
  2. Het model mag alleen kwalitatieve beschrijvingen bevatten.
  3. Het model moet alle details van het echte systeem exact nabootsen.
  4. Het model moet altijd zonder computer worden uitgevoerd.

Explanation

Een computermodel is altijd een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Je kiest de factoren die relevant zijn voor de onderzoeksvraag en laat de rest weg. Een model dat alles exact nabootst is in de praktijk onmogelijk en niet nodig.

Question 3Natuur, Leven en Technologie (NLT)

In een NLT-project over waterstof wordt elektrolyse van water uitgevoerd. Welke halfreactie vindt plaats aan de kathode?

  1. 2 H2O + 2 e- -> H2 + 2 OH- Correct answer.
  2. 2 H2O -> O2 + 4 H+ + 4 e-
  3. 2 H+ + 2 e- -> H2 alleen in zuur milieu
  4. 4 OH- -> O2 + 2 H2O + 4 e-

Explanation

Aan de kathode vindt reductie plaats: er worden elektronen opgenomen. Bij elektrolyse van water in neutraal of basisch milieu worden watermoleculen gereduceerd tot waterstofgas en hydroxide-ionen. De oxidatie van water of hydroxide tot zuurstof gebeurt aan de anode.

Question 4Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling onderzoekt de remweg van een fiets. Bij een snelheid van 15 m/s en een constante vertraging van 3,0 m/s^2 stopt de fiets. Hoe lang is de remweg?

  1. 22,5 m
  2. 75 m
  3. 37,5 m Correct answer.
  4. 5,0 m

Explanation

Gebruik v^2 = v0^2 - 2 a s met eindige snelheid nul: s = v0^2 / (2a) = 225 / 6,0 = 37,5 m. De remweg hangt kwadratisch af van de beginsnelheid.

Question 5Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-onderzoek naar bloedvatvernauwing wordt de wet van Poiseuille gebruikt. De volumestroom is evenredig met de vierde macht van de straal. Als de straal halveert, wat gebeurt er dan met de volumestroom bij gelijkblijvende druk en viscositeit?

  1. Deze blijft gelijk.
  2. Deze wordt 2 keer zo groot.
  3. Deze wordt 16 keer zo klein. Correct answer.
  4. Deze wordt 4 keer zo groot.

Explanation

De volumestroom is evenredig met r^4. Halveert de straal, dan wordt r^4 een factor (1/2)^4 = 1/16. De stroom wordt dus 16 keer zo klein. Dit verklaart waarom kleine vernauwingen grote gevolgen hebben.

Question 6Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling meet met een liniaal de lengte van een blad en noteert 12,3 cm. De liniaal heeft millimeterstreepjes. Wat is de juiste weergave van de meetonzekerheid?

  1. 12,3 cm zonder enige onzekerheid
  2. 12,3 cm met een onzekerheid van 12 cm
  3. 12,3 cm met een onzekerheid van ongeveer 0,05 cm Correct answer.
  4. 12,3 cm met een onzekerheid van ongeveer 1 cm

Explanation

Bij een liniaal met millimeterstreepjes is de afleesonzekerheid ongeveer de helft van de kleinste schaalwaarde, dus circa 0,05 cm. De meetwaarde hoort te worden weergegeven met een passende onzekerheid.

Question 7Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling bekijkt een DNA-sequentie en wil het bijbehorende eiwit voorspellen. Welke stap hoort niet in de standaardroute van gen naar eiwit?

  1. Vertaling van mRNA naar aminozuren
  2. Replicatie van eiwit naar DNA Correct answer.
  3. Splicing van mRNA in eukaryoten
  4. Transcriptie van DNA naar mRNA

Explanation

De centrale dogma-route loopt van DNA via mRNA naar eiwit. Replicatie gaat van DNA naar DNA en verloopt nooit van eiwit naar DNA. Splicing en vertaling horen wel bij de expressie van genen.

Question 8Natuur, Leven en Technologie (NLT)

In een NLT-practicum wordt de pH van een oplossing gemeten met een pH-meter. De oplossing heeft een pH van 3,0. Wat is de concentratie H+ in mol per liter?

  1. 1,0 x 10^3 mol/L
  2. 1,0 x 10^-3 mol/L Correct answer.
  3. 0,30 mol/L
  4. 3,0 mol/L

Explanation

De pH is gedefinieerd als pH = -log[H+]. Bij pH 3,0 geldt [H+] = 10^-3 = 1,0 x 10^-3 mol/L. De waarde 3,0 is de pH, niet de concentratie.

Question 9Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling analyseert een tabel met meetgegevens van een NLT-experiment over afkoeling van water. De temperatuur daalt steeds langzamer. Welke conclusie is het best onderbouwd?

  1. Er is geen verband tussen tijd en temperatuur.
  2. De afkoelsnelheid neemt toe omdat de tijd vordert.
  3. De temperatuur zal tot onder de omgevingstemperatuur dalen.
  4. De afkoelsnelheid neemt af naarmate het temperatuurverschil met de omgeving kleiner wordt. Correct answer.

Explanation

De wet van Newton voor afkoeling zegt dat de afkoelsnelheid evenredig is met het temperatuurverschil met de omgeving. Naarmate dat verschil kleiner wordt, daalt de snelheid. Daarom vlakt de grafiek af richting omgevingstemperatuur.

Question 10Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-project over zonne-energie wordt een paneel belicht met een vermogen van 200 W. Het paneel levert 30 W elektrisch vermogen. Wat is het rendement?

  1. 30%
  2. 6,7%
  3. 85%
  4. 15% Correct answer.

Explanation

Het rendement is het nuttig geleverd vermogen gedeeld door het toegevoerd vermogen, maal 100%. Dat is 30/200 x 100% = 15%. Een rendement kan nooit boven 100% uitkomen.

Question 11Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling onderzoekt de weerstand van een draad. De stroomsterkte wordt verdubbeld bij gelijkblijvende spanning. Wat gebeurt er met de uit deze metingen berekende weerstand?

  1. De weerstand blijft gelijk.
  2. De weerstand wordt vier keer zo groot.
  3. De weerstand halveert. Correct answer.
  4. De weerstand verdubbelt.

Explanation

De uit de metingen berekende weerstand is R = U/I. Bij gelijkblijvende spanning en een verdubbelde stroomsterkte wordt deze verhouding half zo groot. De berekende weerstand halveert dus. Een onveranderde ohmse draad bij constante temperatuur zou bij dezelfde spanning geen verdubbelde stroom doorlaten.

Question 12Natuur, Leven en Technologie (NLT)

In een NLT-opdracht wordt een radioactieve isotoop gebruikt met een halveringstijd van 8 dagen. Na hoeveel dagen is nog 25% van de oorspronkelijke activiteit over?

  1. 32 dagen
  2. 16 dagen Correct answer.
  3. 24 dagen
  4. 8 dagen

Explanation

Na elke halveringstijd halveert de activiteit. 25% is twee keer halveren vanaf 100%. Twee halveringstijden van 8 dagen geven samen 16 dagen.

Question 13Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling bestudeert een ecosysteem en stelt een voedselweb op. Welke uitspraak over energie in een voedselweb is juist?

  1. Energie kan in een voedselweb volledig worden gerecycled.
  2. Consumenten leggen meer energie vast dan producenten.
  3. Producenten geven alle opgenomen zonne-energie door aan consumenten.
  4. Bij elke overdracht tussen trofische niveaus gaat een groot deel van de energie verloren als warmte. Correct answer.

Explanation

Bij elke stap in een voedselketen gaat energie verloren, vooral als warmte bij verbranding en via uitwerpselen. Daarom is de energiepiramide breed aan de basis en smal aan de top. Energie wordt niet gerecycled, maar stroomt eenmalig door het ecosysteem.

Question 14Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling gebruikt een sensor die een spanning afgeeft tussen 0 en 5 V en een 10-bits ADC. Hoeveel verschillende meetwaarden kan de ADC onderscheiden?

  1. 5120
  2. 100
  3. 1024 Correct answer.
  4. 10

Explanation

Een n-bits ADC heeft 2^n mogelijke uitgangswaarden. Bij 10 bits is dat 2^10 = 1024. De resolutie in spanning is dan 5 V gedeeld door 1024.

Question 15Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling maakt een grafiek van een lineair verband tussen twee grootheden. De punten liggen op een rechte lijn door de oorsprong. Wat zegt de helling van deze lijn?

  1. De beginwaarde bij x = 0
  2. De maximale waarde van y
  3. De onzekerheid in de metingen
  4. De constante verhouding tussen y en x Correct answer.

Explanation

Bij een rechte lijn door de oorsprong geldt y = a x. De helling a is dan de constante verhouding tussen y en x. Bij een lijn met een startwaarde geeft het snijpunt met de y-as de beginwaarde.

Question 16Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-practicum over osmose wordt een aardappelstaafje in een zoutoplossing gelegd. Het staafje wordt korter en slapper. Welke verklaring past hierbij?

  1. De celwand lost op in de zoutoplossing.
  2. De zoutoplossing is hypertonisch ten opzichte van de aardappelcellen, dus water verlaat de cel. Correct answer.
  3. Zout wordt actief de cel in gepompt, waardoor de cel uitzet.
  4. De zoutoplossing is hypotonisch ten opzichte van de aardappelcellen, dus water stroomt de cel in.

Explanation

Een hypertonische oplossing heeft een hogere opgeloste concentratie dan de cel. Water verlaat de cel via osmose, waardoor de cel zijn stevigheid verliest en het weefsel slapper wordt. Bij een hypotonische oplossing zou water juist de cel in stromen.

Question 17Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling onderzoekt met een NLT-model de bevolkingsgroei van bacteriën. De groei wordt beschreven met een exponentiële functie. Welke uitspraak past bij exponentiële groei?

  1. De populatie groeit eerst en krimpt daarna altijd.
  2. De populatie groeit lineair met de tijd.
  3. De populatie groeit met een vast percentage per tijdseenheid. Correct answer.
  4. De populatie groeit elke tijdseenheid met een vaste absolute hoeveelheid.

Explanation

Bij exponentiële groei is de groeisnelheid evenredig met de huidige populatie, dus groeit de populatie met een vaste factor per tijdseenheid. Een vaste absolute toename hoort bij lineaire groei.

Question 18Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling bestudeert een biomassacentrale. Bij verbranding van hout wordt chemische energie omgezet. Welke energieomzetting vindt in de ketel plaats?

  1. Bewegingsenergie wordt omgezet in elektrische energie.
  2. Chemische energie wordt omgezet in warmte. Correct answer.
  3. Stralingsenergie wordt omgezet in bewegingsenergie.
  4. Warmte wordt omgezet in chemische energie.

Explanation

Bij verbranding komt de opgeslagen chemische energie vrij als warmte. Die warmte wordt daarna gebruikt om stoom te maken die een turbine aandrijft. De omzetting in de ketel is dus chemisch naar warmte.

Question 19Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling meet de soortelijke warmte van een metaal. Met een verwarmingselement van 50 W wordt een blokje van 0,20 kg in 100 s opgewarmd van 20 naar 40 graden Celsius. Wat is de soortelijke warmte van het metaal?

  1. 2,5 J/(kg K)
  2. 0,25 J/(kg K)
  3. 1250 J/(kg K) Correct answer.
  4. 500 J/(kg K)

Explanation

De toegevoerde energie is bij verwaarloosbaar warmteverlies Q = P t = 50 x 100 = 5000 J. Met Q = m c delta T volgt c = 5000 / (0,20 x 20) = 1250 J/(kg K). De temperatuurstijging is 20 K.

Question 20Natuur, Leven en Technologie (NLT)

In een NLT-opdracht over genetica wordt een kruising uitgevoerd tussen twee heterozygote planten voor één eigenschap met volledige dominantie. Wat is de verwachte verhouding in het fenotype van de nakomelingen?

  1. 1 : 2 : 1
  2. 3 : 1 Correct answer.
  3. 9 : 3 : 3 : 1
  4. 1 : 1

Explanation

Een kruising Aa x Aa geeft genotypen AA, Aa, Aa en aa in de verhouding 1:2:1. Omdat A dominant is over a, is de fenotypische verhouding 3 dominant tegenover 1 recessief.

Question 21Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling bekijkt met een microscoop een preparaat bij een vergroting van 400 keer. Het beeld in het oculair is een omgekeerd beeld van het preparaat. Wat moet de leerling doen om een voorwerp dat links boven in het beeld staat in het midden te krijgen?

  1. Het preparaat naar links boven schuiven
  2. Het preparaat naar rechts boven schuiven
  3. Het preparaat naar rechts onder schuiven Correct answer.
  4. Het preparaat naar links onder schuiven

Explanation

Door de omkering van het beeld beweegt het preparaat tegengesteld aan wat je in het oculair ziet. Staat het voorwerp links boven in het beeld, dan moet het preparaat naar rechts onder worden geschoven.

Question 22Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling onderzoekt de geluidssnelheid in lucht met een buis en een toongenerator. Bij welke frequentie hoort een golflengte van 0,34 m als de geluidssnelheid 340 m/s is?

  1. 10 Hz
  2. 1000 Hz Correct answer.
  3. 100 Hz
  4. 10 000 Hz

Explanation

Voor een golf geldt v = f x golflengte. Dus f = v / golflengte = 340 / 0,34 = 1000 Hz. Dat is 1 kHz.

Question 23Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling analyseert een dataset over de relatie tussen temperatuur en de oplosbaarheid van een zout. De correlatiecoëfficiënt is 0,95. Welke conclusie is wetenschappelijk verantwoord?

  1. Er is geen verband tussen temperatuur en oplosbaarheid.
  2. Er is een sterke samenhang, maar dat bewijst nog geen oorzakelijk verband. Correct answer.
  3. Een correlatie van 0,95 betekent dat 95% van de metingen klopt.
  4. De temperatuur is met zekerheid de enige oorzaak van de oplosbaarheid.

Explanation

Een correlatiecoëfficiënt dicht bij 1 wijst op een sterk verband tussen twee grootheden. Correlatie bewijst echter geen causaliteit; er kunnen andere factoren meespelen. Daarom is voorzichtigheid bij de conclusie nodig.

Question 24Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-practicum over zuren en basen wordt 25 mL 0,10 M zoutzuur getitreerd met 0,10 M natronloog. Bij welk volume natronloog is het equivalentiepunt bereikt?

  1. 12,5 mL
  2. 100 mL
  3. 50 mL
  4. 25 mL Correct answer.

Explanation

Zoutzuur en natronloog reageren in een verhouding van 1:1. Bij gelijke concentraties is dus een gelijk volume nodig: 25 mL loog voor 25 mL zuur.

Question 25Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling ontwerpt een systeem dat de temperatuur in een kas regelt met een sensor, een comparator en een verwarmingselement. Welke functie heeft de comparator in deze regelkring?

  1. Het vergelijkt de gemeten waarde met een ingestelde waarde en schakelt op basis daarvan. Correct answer.
  2. Het zet elektrische energie om in warmte.
  3. Het slaat de meetwaarden op in een geheugen.
  4. Het versterkt het signaal van de sensor.

Explanation

Een comparator vergelijkt de meetsignaalwaarde met een referentiewaarde en geeft een uitgangssignaal wanneer de drempel wordt overschreden. Daarmee schakelt hij het verwarmingselement. Versterken en verwarmen zijn taken van andere onderdelen.

Question 26Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling wil de dichtheid van een stuk metaal bepalen. Hij weegt het blokje en meet het volume via de onderdompelingsmethode. Welke formule gebruikt hij om de dichtheid te berekenen?

  1. ρ = V / m
  2. ρ = m · g / V
  3. ρ = m / V Correct answer.
  4. ρ = m · V

Explanation

Dichtheid is de massa per eenheid volume, dus ρ = m/V met massa in kilogram en volume in kubieke meter. Vermenigvuldigen of omkeren geeft een andere grootheid met andere eenheid.

Question 27Natuur, Leven en Technologie (NLT)

In een NLT-model van een populatie konijnen neemt het aantal toe met 10% per jaar. Bij een startpopulatie van 200 konijnen, hoeveel konijnen zijn er na twee jaar volgens dit exponentiële model?

  1. 220
  2. 240
  3. 242 Correct answer.
  4. 200

Explanation

Exponentiële groei met factor 1,10 per jaar geeft 200 × 1,10² = 200 × 1,21 = 242. Eén jaar geeft 220, maar daarna groeit ook dat aantal mee.

Question 28Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling sluit een weerstand van 220 Ω aan op een spanning van 6,0 V. Welke stroomsterkte loopt er door de weerstand?

  1. 36,7 A
  2. 0,036 A
  3. 1,3 A
  4. 0,027 A Correct answer.

Explanation

De wet van Ohm geeft I = U/R = 6,0/220 ≈ 0,027 A. Dat is ongeveer 27 mA.

Question 29Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-practicum wordt de pH van een oplossing gemeten. De concentratie H⁺-ionen is 1,0 × 10⁻⁴ mol/L. Welke pH hoort hierbij?

  1. -4,0
  2. 10,0
  3. 4,0 Correct answer.
  4. 1,0

Explanation

pH = -log[H⁺] = -log(1,0 × 10⁻⁴) = 4,0. Een concentratie van 10⁻⁴ mol/L hoort bij een zwak zure oplossing.

Question 30Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling bekijkt met een microscoop een preparaat. Het objectief vergroot 40× en het oculair vergroot 10×. Hoe groot is de totale vergroting?

  1. 30×
  2. 400× Correct answer.
  3. 50×
  4. 4×

Explanation

De totale vergroting is het product van de vergrotingen van objectief en oculair: 40 × 10 = 400. Optelling of deling geeft niet de juiste beeldvergroting.

Question 31Natuur, Leven en Technologie (NLT)

In een NLT-project over genetica wordt een eigenschap bepaald door één gen met dominante en recessieve allelen. Een plant met genotype Aa wordt gekruist met een plant met genotype aa. Welke verhouding fenotypen is te verwachten?

  1. 3 dominant : 1 recessief
  2. 1 dominant : 1 recessief Correct answer.
  3. alle nakomelingen dominant
  4. alle nakomelingen recessief

Explanation

De kruising Aa × aa geeft nakomelingen Aa en aa in gelijke aantallen. Aa is dominant van fenotype, aa recessief, dus 1:1.

Question 32Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling onderzoekt warmtetransport. Een metalen lepel in hete soep wordt aan het uiteinde warm, terwijl de soep zelf niet stroomt. Welke vorm van warmtetransport is hier vooral verantwoordelijk?

  1. straling
  2. geleiding Correct answer.
  3. verdamping
  4. stroming

Explanation

In een vast metaal wordt warmte doorgegeven via botsingen en vrije elektronen: dat is geleiding. Stroming vereist een bewegend medium en straling verloopt via elektromagnetische golven.

Question 33Natuur, Leven en Technologie (NLT)

In een NLT-opdracht wordt een radioactieve bron met een activiteit van 800 Bq gemeten. Na 3 halveringstijden, hoeveel Bq is de activiteit dan nog?

  1. 100 Bq Correct answer.
  2. 400 Bq
  3. 267 Bq
  4. 200 Bq

Explanation

Elke halveringstijd halveert de activiteit: 800 → 400 → 200 → 100 Bq na drie halveringstijden. Dat is 800 × (1/2)³.

Question 34Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling meet met een sensor de temperatuur van water dat afkoelt. De meetwaarden zijn 80, 65, 54, 46 en 40 °C met tussenpozen van 1 minuut. Welke conclusie over het afkoelen is juist?

  1. Het water warmt op tijdens de meting
  2. De afkoelsnelheid neemt toe naarmate het water koeler wordt
  3. De afkoelsnelheid neemt af naarmate het water koeler wordt Correct answer.
  4. De afkoelsnelheid blijft constant

Explanation

De daling per minuut is 15, 11, 8 en 6 °C; die wordt steeds kleiner. Bij grotere temperatuurverschillen met de omgeving koelt het water sneller af.

Question 35Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling gebruikt een 12-bits ADC met een ingangsspanning van 0 tot 5,0 V. Hoeveel verschillende meetwaarden kan de ADC onderscheiden?

  1. 4096 Correct answer.
  2. 1024
  3. 60
  4. 12

Explanation

Een 12-bits ADC levert 2¹² = 4096 mogelijke digitale waarden. De resolutie in spanning is 5,0 V gedeeld door 4096.

Question 36Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-practicum over osmose wordt een aardappelstaafje in gedestilleerd water gelegd. Na een half uur is het staafje langer en steviger geworden. Welke verklaring past hierbij?

  1. De cellen nemen zuurstof op, waardoor ze zwellen
  2. Zout uit de cel diffundeert naar het water en neemt volume in
  3. Water gaat via osmose de cellen in omdat de celinhoud een hogere concentratie opgeloste stoffen heeft Correct answer.
  4. Water verlaat de cellen omdat gedestilleerd water een hogere osmotische waarde heeft

Explanation

Gedestilleerd water heeft vrijwel geen opgeloste stoffen; de celinhoud is hypertonisch ten opzichte daarvan. Water stroomt via osmose de cel in, waardoor de cel stevig wordt.

Question 37Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling bestudeert een voedselweb in een sloot. Algen worden gegeten door watervlooien, watervlooien door jonge vissen, jonge vissen door snoekbaarzen. Waarom is de biomassa van snoekbaarzen veel kleiner dan die van algen?

  1. Snoekbaarzen zetten zonne-energie rechtstreeks om in biomassa
  2. Snoekbaarzen eten ook algen, waardoor de keten korter wordt
  3. Bij elke stap gaat een groot deel van de energie verloren als warmte en via uitscheiding Correct answer.
  4. Algen hebben een lagere energiewaarde per gram dan vissen

Explanation

Per trofisch niveau wordt slechts een klein deel van de energie vastgelegd in biomassa; de rest gaat verloren als warmte en via uitscheiding. Daardoor neemt de biomassa hoger in de keten sterk af.

Question 38Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling titreert 25,0 mL 0,10 M zoutzuur met 0,10 M natronloog. Welk volume natronloog is nodig om het equivalentiepunt te bereiken?

  1. 50,0 mL
  2. 2,5 mL
  3. 12,5 mL
  4. 25,0 mL Correct answer.

Explanation

Zoutzuur en natronloog reageren in molverhouding 1:1. Bij gelijke concentratie is het benodigde volume gelijk aan het volume zoutzuur: 25,0 mL.

Question 39Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling meet de geluidssnelheid in lucht met een resonantiebuis. Bij een frequentie van 440 Hz hoort hij een resonantie bij een buislengte van 0,19 m (kwart golflengte). Welke geluidssnelheid volgt hieruit ongeveer?

  1. 167 m/s
  2. 668 m/s
  3. 84 m/s
  4. 334 m/s Correct answer.

Explanation

Bij een kwart golflengte geldt λ = 4 × 0,19 = 0,76 m. Met v = f·λ volgt v = 440 × 0,76 ≈ 334 m/s.

Question 40Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling analyseert meetgegevens van de oplosbaarheid van een zout bij verschillende temperaturen. De oplosbaarheid stijgt van 30 naar 90 g per 100 g water tussen 20 en 60 °C. Wat mag hij concluderen?

  1. De oplosbaarheid is onafhankelijk van de temperatuur
  2. Er is een positief verband tussen temperatuur en oplosbaarheid in dit bereik Correct answer.
  3. De oplossing raakt verzadigd boven 60 °C
  4. De oplosbaarheid daalt bij verwarmen

Explanation

Bij hogere temperatuur lost meer zout op in dezelfde hoeveelheid water; dat is een positief verband. Over verzadiging boven 60 °C zeggen deze gegevens niets.

Question 41Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling ontwerpt een regelsysteem voor een kas. Een temperatuursensor meet 28 °C, de comparator vergelijkt dit met een ingestelde waarde van 24 °C en schakelt een ventilator in. Welk onderdeel van de regelkring is de ventilator?

  1. de sensor
  2. de actuator Correct answer.
  3. de setpoint
  4. de comparator

Explanation

De ventilator voert de regelactie uit en beïnvloedt het proces; dat is de actuator. De sensor meet, de comparator vergelijkt en het setpoint is de gewenste waarde.

Question 42Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-project over zonne-energie valt op een paneel een stralingsvermogen van 500 W. Het paneel levert 75 W elektrisch vermogen. Wat is het rendement?

  1. 6,7%
  2. 42%
  3. 15% Correct answer.
  4. 75%

Explanation

Rendement = nuttig vermogen / toegevoerd vermogen × 100% = 75/500 × 100% = 15%.

Question 43Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling meet de weerstand van een draad bij verschillende lengtes, met gelijke doorsnede en materiaal. De grafiek van R tegen lengte is een rechte lijn door de oorsprong. Wat betekent dit?

  1. De weerstand is recht evenredig met de lengte Correct answer.
  2. De weerstand is omgekeerd evenredig met de lengte
  3. De weerstand neemt kwadratisch toe met de lengte
  4. De weerstand hangt niet af van de lengte

Explanation

Een rechte lijn door de oorsprong betekent R = constante × L, dus recht evenredig. De weerstand van een draad is inderdaad evenredig met de lengte.

Question 44Natuur, Leven en Technologie (NLT)

In een NLT-opdracht wordt een DNA-sequentie gegeven: 5'-ATG TTC GAA-3'. Welke aminozuurvolgorde hoort bij deze sequentie bij gebruik van de standaard genetische code (startcodon ATG = methionine)?

  1. Met - Phe - Glu Correct answer.
  2. Met - Phe - Stop
  3. Met - Lys - Glu
  4. Phe - Glu - Stop

Explanation

De codons ATG, TTC en GAA coderen voor methionine, fenylalanine en glutaminezuur. De volgorde is dus Met-Phe-Glu.

Question 45Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling meet de soortelijke warmte van een metaal. Een blokje van 0,20 kg neemt met een verwarmingselement van 50 W in 60 s toe in temperatuur van 20,0 naar 24,0 °C. Welke waarde vindt hij voor de soortelijke warmte?

  1. 3,8 × 10² J/(kg·K) Correct answer.
  2. 1,5 × 10³ J/(kg·K)
  3. 6,0 × 10² J/(kg·K)
  4. 9,5 × 10¹ J/(kg·K)

Explanation

Toegevoerde energie Q = P·t = 50 × 60 = 3000 J. Met Q = m·c·ΔT volgt c = 3000/(0,20 × 4,0) = 3,8 × 10² J/(kg·K).

Question 46Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling onderzoekt een bacteriecultuur die exponentieel groeit met een verdubbelingstijd van 20 minuten. Na 2 uur bevat de cultuur 6400 bacteriën. Hoeveel bacteriën waren er aan het begin?

  1. 800
  2. 400
  3. 100 Correct answer.
  4. 200

Explanation

Twee uur is 120 minuten, dus 6 verdubbelingen. Delen door 2⁶ = 64 geeft 6400/64 = 100 bacteriën.

Question 47Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Bij een NLT-practicum wordt een voorwerp met een bolle lens afgebeeld. Het voorwerp staat op 30 cm van een lens met brandpuntsafstand 10 cm. Met de lensformule 1/f = 1/v + 1/b, waar komt het beeld?

  1. 15 cm achter de lens Correct answer.
  2. 10 cm achter de lens
  3. 30 cm voor de lens
  4. 20 cm achter de lens

Explanation

1/b = 1/10 - 1/30 = 3/30 - 1/30 = 2/30, dus b = 15 cm. Het beeld is reëel en ligt achter de lens.

Question 48Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een leerling onderzoekt de ademhaling van gist. In een afgesloten buisje met glucose en gistwater ontstaat gas dat kalkwater troebel maakt. Welk proces verklaart dit?

  1. Anaërobe dissimilatie waarbij koolstofdioxide vrijkomt Correct answer.
  2. Fotosynthese waarbij zuurstof vrijkomt
  3. Diffusie van glucose door het water
  4. Verbranding van glucose met zuurstof uit de lucht

Explanation

Gist zet glucose anaëroob om in alcohol en koolstofdioxide; dat gas maakt kalkwater troebel. Zuurstof is hierbij niet nodig.

Question 49Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling modelleert de verspreiding van een stof in water met een diffusiemodel. Hij verdubbelt de afstand die de stof moet afleggen. Volgens de diffusiewet duurt het langer voordat de stof die afstand heeft afgelegd. Welke uitspraak over de benodigde tijd is juist bij gelijkblijvende diffusiecoëfficiënt?

  1. De tijd wordt ongeveer vier keer zo groot Correct answer.
  2. De tijd blijft gelijk
  3. De tijd wordt ongeveer twee keer zo groot
  4. De tijd wordt ongeveer half zo groot

Explanation

Voor diffusie geldt dat de gemiddelde verplaatsing kwadratisch met de tijd toeneemt (x² ∝ t). Een dubbele afstand vraagt dus ongeveer vier keer zoveel tijd.

Question 50Natuur, Leven en Technologie (NLT)

Een NLT-leerling meet met een druksensor de hydrostatische druk onder in een vat met water. Hij verdubbelt de waterhoogte. Wat gebeurt er met de hydrostatische druk, bij gelijkblijvende dichtheid en zwaartekrachtversnelling?

  1. De druk verdubbelt Correct answer.
  2. De druk halveert
  3. De druk wordt vier keer zo groot
  4. De druk blijft gelijk

Explanation

Hydrostatische druk is p = ρ·g·h en dus recht evenredig met de hoogte. Bij dubbele hoogte hoort een dubbele druk.