NCEA Level 2 Te Reo Rangatira study materials
NCEA Level 2 Te Reo Rangatira study resources

NCEA Level 2 Te Reo Rangatira practice questions

One question at a time. Build your NCEA Level 2 Te Reo Rangatira understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te whakamāoritanga tika o te kupu 'kaitito' i roto i te horopaki o te tuhinga whakaari?

  1. te tangata e tiaki ana i te whare whakaari
  2. te tangata e tū ana ki te whakaari
  3. te tangata nāna i tuhi te tuhinga Correct answer.
  4. te tangata e hoko ana i ngā tīkiti

Explanation

Ko te kaitito te tangata nāna i tito, i tuhi rānei i te tuhinga. Ka mutu te mahi a te kaitito i te wā ka oti te tuhinga, kāore ia e tū ki te whakaari. Mā te whakamahi i te kūmua 'kai-' ka mōhio mātou he tangata e mahi ana i taua mahi.

Question 2Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Kei te pēhea te tuhi tika i te kupu 'whānau' mā te whakamahi i te tohutō, ina kōrero ana mātou mō te whānau whānui?

  1. whaanau
  2. whā nau
  3. whānau Correct answer.
  4. whanau

Explanation

Me mau te tohutō ki runga i te 'a' tuatahi o te kupu 'whānau', i te mea he oro roa tērā. Kāore e tuhia te tohutō ki runga i te 'a' tuarua, ā, kāore hoki e wehea te kupu ki ngā wāhanga. I te tikanga tuhi tohutō, ko te tuhi tika ko 'whānau'.

Question 3Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

E hia ngā wāhanga o te whakaari e kīia ana he 'whatanga' i roto i te tuhinga roa?

  1. te timatanga me te mutunga anake
  2. ngā wāhanga katoa e rima
  3. te whārangi tuatahi anake
  4. ngā wāhanga e toru: te whakamārama, te paheko, me te whakatau Correct answer.

Explanation

Ka wehewehea te whatanga ki ngā wāhanga matua e toru: te whakamārama i te horopaki, te paheko o te raruraru, me te whakatau i te mutunga. Ko ēnei wāhanga e toru e ārahi ana i te pakiwaitara o te whakaari. Kāore e tika kia rima ngā wāhanga, he rereke te roa o ia whatanga.

Question 4Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te mahi a te 'kupu ā-whakaahua' i roto i te tuhinga?

  1. ka whakaatu i te wera o te reo mā te whakataurite Correct answer.
  2. ka whakamārama i te tikanga o te kupu ki te pukapuka
  3. ka whakariterite i ngā rerenga kōrero
  4. ka whakaatu i te nama o ngā whārangi

Explanation

Ka whakamahia te kupu ā-whakaahua hei whakaatu i tētahi āhuatanga mā te whakataurite, mā te whakamārama rānei i te āhua o te mea. Mā tēnei ka kaha ake te wera me te mārama o te reo. Ko te whakataurite te mahi matua o te kupu ā-whakaahua.

Question 5Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te kīanga tika mō te whakamihi i tētahi tangata kua oti i a ia tētahi mahi nui?

  1. Kei te pēhea koe?
  2. Ka pai tō mahi, he mahi rangatira! Correct answer.
  3. Kāore he take o tāu mahi.
  4. Me aha koe?

Explanation

Ko te whakamihi me te whakanui i te mahi a te tangata te tikanga o te kīanga 'Ka pai tō mahi, he mahi rangatira'. Kei roto i te kīanga ngā kupu whakanui e tika ana mō tēnei horopaki. Ko ētahi atu kīanga he mihi noa, he pātai rānei, kāore he whakanui.

Question 6Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te take e whakamahia ai te 'ā' roa ki roto i te kupu 'whānau'?

  1. hei wehe i ngā kupu e rua
  2. hei tohu i te mutunga o te rerenga
  3. hei whakaatu i te oro roa Correct answer.
  4. hei whakaatu i te oro poto

Explanation

Ko te tohutō he tohu i te oro roa o te oropuare. I roto i te kupu 'whānau', ko te 'ā' he oro roa, ā, mā te tohutō e mārama ai te pānui. Kāore te tohutō e tohu i te mutunga o te rerenga, he mahi kē tā te tohu pātai, te tohu kī rānei.

Question 7Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Kei te tika te whakamahi i te 'ng' me te 'n' i roto i tēhea o ēnei kupu?

  1. ngā kupu katoa
  2. ngā tāngata whenua katoa
  3. ngā tangata whenua katoa
  4. ngā tāngata whenua Correct answer.

Explanation

Me mau te tohutō ki te 'ā' o 'ngā' me te 'ā' o 'tāngata' i te mea he oro roa ērā. Ko 'whenua' kāore he tohutō. Ko te whakamahi i te 'ng' he mea tika mō te kupu 'ngā', ā, kāore e tika kia whakamahia te 'n' kotahi.

Question 8Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te hononga o te 'waiata' ki te 'whakaari' i roto i te ahurea Māori?

  1. Ka whakamahia te waiata hei whakakī i te wā
  2. Ka noho te waiata hei āwhina i te kaupapa o te whakaari Correct answer.
  3. Ka whakamahia te waiata hei whakakapi i te kōrero
  4. Ka noho motuhake te waiata, kāore he hononga

Explanation

I roto i te ahurea Māori, ka noho te waiata hei āwhina i te kaupapa o te whakaari, hei whakapuaki i te kare ā-roto, hei whakamārama hoki i te pakiwaitara. Kāore te waiata e noho motuhake noa; ka hono ki te kōrero me te mahi. Mā te waiata e kaha ake ai te pānga o te whakaari ki te hunga mātakitaki.

Question 9Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te take e whakamahia ai te reo whakataukī i roto i te tuhinga whaikōrero?

  1. hei whakariterite i ngā whārangi
  2. hei whakaatu i te mātauranga me te hononga ki ngā tūpuna Correct answer.
  3. hei whakamārama i te wetereo
  4. hei whakapoto i te tuhinga

Explanation

Ka whakamahia te whakataukī hei whakaatu i te mātauranga o te kaikōrero me tōna hononga ki ngā tūpuna me te ahurea. Mā te whakataukī e kaha ake ai te mana o te kōrero me te whakapā atu ki te hunga whakarongo. He maha ngā whakataukī e pā ana ki te whenua, ki te whānau, ki te manaaki tangata.

Question 10Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e whakamahi tika ana i te 'e...ana' mō te mahi e haere tonu ana?

  1. I haere ana au ki te kura.
  2. Ka haere ana au ki te kura.
  3. Kua haere ana au ki te kura.
  4. E haere ana au ki te kura. Correct answer.

Explanation

Ko te hanganga 'e...ana' e tohu ana i tētahi mahi e haere tonu ana i tēnei wā. Ko te 'e' kei mua i te kupumahi, ā, ko te 'ana' kei muri. Kāore e tika te whakamahi i te 'ka', te 'i', te 'kua' rānei me te 'ana' i roto i tēnei hanganga.

Question 11Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te tikanga o te whakataukī 'He kākano ahau i ruia mai i Rangiātea'?

  1. He uri ahau nō tētahi wāhi rongonui, ā, he hononga tōku ki ngā tūpuna Correct answer.
  2. Ka ngaro taku reo i te wā
  3. He tangata hou ahau ki tēnei whenua
  4. Kāore au e mōhio ki tōku whakapapa

Explanation

Ko te whakataukī nei e whakaatu ana i te hononga o te tangata ki ōna tūpuna me tōna whakapapa, arā, he uri ia nō Rangiātea. Mā te kupu 'kākano' e whakaatu te tipuranga me te hononga ki te whenua tupu. Ehara tēnei i te kīanga mō te noho hou ki te whenua, engari mō te whakapapa.

Question 12Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te mahi a te 'kaiwhakahaere' i roto i tētahi hui?

  1. ka hari i ngā kapu tī
  2. ka ārahi i te hui me te whakarite i te hōtaka Correct answer.
  3. ka tiaki i te whare o te hui
  4. ka tuhi i ngā meneti o te hui

Explanation

Ko te kaiwhakahaere te tangata e ārahi ana i te hui, e whakarite ana i te hōtaka, ā, e āwhina ana i te hunga kōrero kia tika te haere o te hui. Kāore ia e tuhi meneti; mā te kaituhi meneti tērā mahi e mahi. He mahi ārahi tōna, ehara i te mahi tiaki whare.

Question 13Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te whakamāoritanga tika o te rerenga 'Kei te ako au i te reo Māori' ki te reo Pākehā?

  1. I learnt Māori yesterday.
  2. I am learning the Māori language. Correct answer.
  3. I will learn Māori next year.
  4. I have forgotten the Māori language.

Explanation

Ko te 'kei te' e tohu ana i te mahi e haere tonu ana i tēnei wā, ā, ko te 'ako' te kupumahi mō te ako. Nō reira, ko te tikanga ko te tangata e ako ana i te reo Māori i tēnei wā tonu. Kāore e pā ana ki te wā kua hipa, ki te wā kei te heke mai rānei.

Question 14Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te rerekētanga i waenga i te 'whaikōrero' me te 'karanga'?

  1. Ko te whaikōrero he waiata, ko te karanga he haka
  2. Ko te whaikōrero he kōrero whānui, ko te karanga he karanga ki te hunga kua tae mai Correct answer.
  3. Ko te whaikōrero he mihi ki te atua anake, ko te karanga he mihi ki te tangata
  4. Ko te whaikōrero he tuhi, ko te karanga he pānui

Explanation

Ko te whaikōrero he kōrero whānui e kōrerohia ana i runga i te marae, ā, he maha ngā kaupapa ka kōrerohia. Ko te karanga he mahi motuhake e karanga ana i te hunga kua tae mai ki te marae. He rereke ngā mahi e rua, ahakoa ka hono tahi i runga i te marae.

Question 15Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te take e whakamahia ai te 'kupu whakatairite' i roto i te tuhinga?

  1. hei whakamārama i te nama o ngā kupu
  2. hei whakariterite i ngā whārangi
  3. hei whakaatu i te āhua o tētahi mea mā te whakarite ki tētahi atu Correct answer.
  4. hei whakamāori i te tuhinga

Explanation

Ko te kupu whakatairite e whakarite ana i tētahi mea ki tētahi atu hei whakaatu i tōna āhua, i tōna rahi, i tōna tere rānei. Mā tēnei ka mārama ake te whakaahua a te kaituhi ki te kaipānui. He mea nui te whakatairite kia kore ai e noho noa te whakaahua.

Question 16Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te kupu e tika ana hei whakakī i te wāhi: 'Ka ______ te manu ki runga i te rākau.'

  1. rerea
  2. reringa
  3. rere Correct answer.
  4. rerenga

Explanation

Ko te kupumahi 'rere' te mea tika i roto i tēnei rerenga, i te mea e whakaatu ana i te mahi a te manu. Kāore he take o te whakamahi i te 'rerea', i te 'reringa', i te 'rerenga' i konei. Me noho te kupumahi i muri i te 'ka' i roto i te rerenga kōrero.

Question 17Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te pānga o te 'kōrero ā-waha' ki te pupuri i te mātauranga Māori?

  1. Kāore he pānga o te kōrero ā-waha ki te mātauranga
  2. Ka pupuri te kōrero ā-waha i te mātauranga mā te tuku i te reo ki te reanga hou Correct answer.
  3. Ka ngaro te mātauranga i te mea kāore e tuhia
  4. Ka whakamahia te kōrero ā-waha mō ngā mahi hokohoko anake

Explanation

Mā te kōrero ā-waha e tuku ai te mātauranga, te whakapapa, me ngā tikanga ki te reanga hou, ahakoa kāore e tuhia. Ko te whānau me te hapū ngā kaitiaki o ēnei kōrero. Nō reira, he huarahi nui te kōrero ā-waha hei pupuri i te mātauranga Māori.

Question 18Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te whakamārama tika mō te 'tohu pātai' i roto i te reo Māori?

  1. Ka whakamahia hei tohu i te wā o te mahi
  2. Ka whakamahia hei tohu i te oro roa
  3. Ka whakamahia hei tohu i te mutunga o te rerenga pātai Correct answer.
  4. Ka whakamahia hei tohu i te mutunga o te rerenga kōrero noa

Explanation

Ko te tohu pātai te tohu e whakamahia ana i te mutunga o te rerenga pātai, pērā i te reo Pākehā. Kāore e whakamahia i te mutunga o te rerenga kōrero noa, engari ko te tohu kī tērā. He mea nui kia tika te whakamahi i te tohu pātai kia mārama ai te kaipānui he pātai te rerenga.

Question 19Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te tikanga o te kīanga 'Kia ora' i roto i te horopaki o te mihi?

  1. He mihi, he whakaatu hoki i te hiahia kia pai te oranga o te tangata Correct answer.
  2. He kīanga mō te pātai i te wā
  3. He kīanga mō te whakamihi i te kai
  4. He kīanga mō te poroporoaki anake

Explanation

Ko te 'Kia ora' he mihi e whakaatu ana i te hiahia kia pai te oranga o te tangata, ā, ka whakamahia i ngā wā maha. Kāore e herea ki te poroporoaki anake; ka whakamahia i te tīmatanga me te mutunga o te kōrero. He mihi ū noa tēnei ki te tangata.

Question 20Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'nā' me te 'mā'?

  1. Nā te kaiako te pukapuka i hoatu ki te ākonga. Correct answer.
  2. Mā te kaiako te pukapuka i tuhia e te ākonga.
  3. Mā te kaiako te pukapuka i hoatu ki te ākonga.
  4. Nā te kaiako te pukapuka i tuhia e te ākonga.

Explanation

Ko te 'nā' e tohu ana i te tangata nāna te mahi i mahi, ā, ko te 'mā' e tohu ana i te tangata māna te mahi e mahi. I roto i te rerenga tika, ko te kaiako nāna te pukapuka i hoatu, nō reira ka whakamahia te 'nā'. Ko te 'mā' e tika ana mō te mahi ka mahia e tētahi atu.

Question 21Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te take e whakamahia ai ngā 'kupu ā-ahurea' i roto i te tuhinga Māori?

  1. hei whakamārama i te wetereo
  2. hei whakaatu i te mātauranga me te tuakiri Māori o te tuhinga Correct answer.
  3. hei whakapoto i te tuhinga
  4. hei whakariterite i ngā whārangi

Explanation

Mā ngā kupu ā-ahurea e whakaatu ai te mātauranga me te tuakiri Māori o te tuhinga, ā, ka hono te kaipānui ki te ao Māori. He maha ngā kupu ā-ahurea e kore e taea te whakamāori tika ki te reo Pākehā. Nō reira, ko te pupuri i ēnei kupu he mea nui mō te mana o te tuhinga.

Question 22Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te whakamāoritanga tika o te rerenga 'Kua tae mai te manuhiri ki te marae'?

  1. The visitor will arrive at the marae.
  2. The visitor has arrived at the marae. Correct answer.
  3. The visitor is on the way to the marae.
  4. The visitor did not arrive at the marae.

Explanation

Ko te 'kua' e tohu ana i tētahi mahi kua oti, kua tae rānei. Nō reira, ko te tikanga kua tae kē te manuhiri ki te marae. Kāore e tohu ana i te wā kei te heke mai, i te wā kua hipa roa rānei.

Question 23Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te rerekētanga i waenga i te 'pūrākau' me te 'kōrero tuku iho'?

  1. Ko te pūrākau he kōrero tūpuna e mau ana i ngā akoranga, ko te kōrero tuku iho he whānui ake, ka uru ngā pūrākau katoa Correct answer.
  2. Kāore he rerekētanga, he kupu taurite
  3. Ko te pūrākau he kōrero paki noa, ko te kōrero tuku iho he kōrero pono
  4. Ko te pūrākau he waiata, ko te kōrero tuku iho he haka

Explanation

Ko te pūrākau he kōrero tūpuna e mau ana i ngā akoranga me ngā tikanga, ā, ka tukuna i te reanga ki te reanga. Ko te kōrero tuku iho he whānui ake, ā, ka uru ngā pūrākau, ngā whakataukī, me ngā kōrero o te hapū ki roto. Nō reira, he wāhanga te pūrākau o te kōrero tuku iho.

Question 24Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga e tika ana te whakamahi i te 'ki te... ka...' mō te whakapae?

  1. Ki te ua ana, ka noho au ki te kāinga.
  2. Ki te ua, kua noho au ki te kāinga.
  3. Ki te ua, e noho ana au ki te kāinga.
  4. Ki te ua, ka noho au ki te kāinga. Correct answer.

Explanation

Ko te hanganga 'ki te... ka...' e whakamahia ana mō te whakapae i tētahi mahi ka mahia i te wā ka pā tētahi āhuatanga. Ko te 'ki te' kei mua i te kupumahi, ā, ko te 'ka' kei mua i te mahi ka mahia. Kāore e tika te whakamahi i te 'ana', i te 'e...ana', i te 'kua' i roto i tēnei hanganga.

Question 25Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te take e whakamahia ai te 'kupu whakangahau' i roto i te tuhinga pakiwaitara?

  1. hei whakaoho i te kata me te ngahau o te kaipānui Correct answer.
  2. hei whakariterite i ngā whārangi
  3. hei whakapoto i te tuhinga
  4. hei whakamārama i te wetereo

Explanation

Ko te kupu whakangahau e whakaoho ana i te kata me te ngahau o te kaipānui, ā, mā tēnei ka kaha ake te pānga o te pakiwaitara. He mea nui te whakangahau kia kore ai te kaipānui e hōhā. Kāore te kupu whakangahau e whakapoto noa i te tuhinga.

Question 26Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea o ēnei rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'kei te' hei tohu i tētahi mahi e haere tonu ana i tēnei wā tonu?

  1. Kei te kōrero a Hine ki tana whaea. Correct answer.
  2. Kei te kōrero a Hine ki tana whaea inanahi.
  3. Kei te kōrero a Hine ki tana whaea āpōpō.
  4. Kei te kōrero a Hine ki tana whaea ā tērā wiki.

Explanation

Ko te 'kei te' he tohu i tētahi mahi e haere tonu ana i te wā e kōrerohia ana, arā, i tēnei wā tonu. Nō reira me noho te mahi i roto i te wā o nāianei, kāore e hono ki ngā tohu wā o mua, o muri rānei.

Question 27Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te kupu e tika ana hei whakakī i te wāhi: 'Kua ______ te tamaiti i te pukapuka.'

  1. e pānui
  2. pānui ana
  3. pānuitia Correct answer.
  4. pānui

Explanation

Ka whai te 'kua' i te kupu mahi kua oti kē te mahi, ā, ka whakamahia te momo 'pānuitia' (kupu mahi whakawhiti) ki te whai i te 'i' me te mea e pāngia ana. Ko te 'kua pānuitia e te tamaiti te pukapuka' te hanganga tika.

Question 28Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te whakamārama tika mō te 'kupu āhua' i roto i te wetereo Māori?

  1. He kupu e tohu ana i te āhua, i te āhuatanga rānei o tētahi mea. Correct answer.
  2. He kupu e tohu ana i te wāhi o tētahi mea.
  3. He kupu e tohu ana i te mahi a te tangata.
  4. He kupu e tohu ana i te nama o ngā mea.

Explanation

Ko te kupu āhua he kupu e whakamārama ana i te āhua o tētahi mea, pērā i te 'nui', te 'pai', te 'whero'. Ka taea te whakamahi hei whakakī i muri i te 'he' i roto i te rerenga kōrero.

Question 29Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea o ēnei rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'he' me te 'te'?

  1. Te he whare nui.
  2. He whare te nui.
  3. He whare nui tērā. Correct answer.
  4. He te whare nui.

Explanation

Ko te 'he' he kupu e tohu ana i tētahi mea kāore i te mōhiotia, kāore rānei e hāngai ana ki tētahi mea motuhake, ā, ka whai i te kupu ingoa. Ko te 'te' he kupu e tohu ana i tētahi mea motuhake kua mōhiotia kē.

Question 30Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te kupu e tika ana hei whakakī i te wāhi: 'E ______ ana te tamaiti i te waiata.'

  1. waiatahia
  2. waiata Correct answer.
  3. e waiata
  4. waiatatia

Explanation

I roto i te hanganga 'e ... ana', ka noho te kupu mahi taketake i waenganui, arā, 'e waiata ana'. Kāore e whakamahia te momo whakawhiti i konei nā te mea kāore he mea e pāngia ana e te mahi.

Question 31Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te tikanga o te kupu 'whakapapa' i roto i te horopaki o te reo Māori?

  1. He waiata mō te haere.
  2. He hononga tuku iho mai i ngā tūpuna ki te tangata. Correct answer.
  3. He mahi whakairo i te rākau.
  4. He kai e kainga ana i te marae.

Explanation

Ko te 'whakapapa' e whakaatu ana i te hononga o te tangata ki ōna tūpuna, ki tōna whenua, ki tōna iwi hoki. He mea nui tēnei ki te tuakiri Māori, ā, ka takoto whakapapa ki roto i ngā whaikōrero me ngā mihi.

Question 32Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te whakamārama tika mō te 'kupu mahi whakawhiti'?

  1. He kupu e tohu ana i te wāhi o te mahi.
  2. He kupu mahi e hiahia ana ki tētahi mea e pāngia ana e te mahi. Correct answer.
  3. He kupu e tohu ana i te wā o te mahi.
  4. He kupu mahi kāore he mea e pāngia ana.

Explanation

Ko te kupu mahi whakawhiti e hiahia ana ki tētahi mea e pāngia ana e te mahi, pērā i te 'kainga' i roto i te 'kainga te kai e te tangata'. Ka whai i te 'i' ki te tohu i te mea e pāngia ana.

Question 33Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'ā' roa i roto i te kupu?

  1. Kei te hīkoi te tangata ki te mārae.
  2. Kei te hikoi te tāngata ki te marae.
  3. Kei te hīkoi te tāngata ki te marae. Correct answer.
  4. Kei te hikoi te tangata ki te marae.

Explanation

Ko te 'ā' roa e tohu ana i te oro roa, ā, ka huri i te tikanga o ētahi kupu, pērā i te 'tāngata' (te tokomaha) me te 'tangata' (te takitahi). Me tika te whakanoho i te tohutō ki runga i te oro e tika ana.

Question 34Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te whakamāoritanga tika o te rerenga 'Ka haere au ki te kura āpōpō' ki te reo Pākehā?

  1. I went to school yesterday.
  2. I go to school every day.
  3. I am going to school now.
  4. I will go to school tomorrow. Correct answer.

Explanation

Ko te 'ka' he tohu i tētahi mahi ka mahia, ā, ko te 'āpōpō' e tohu ana i te wā kei te haere mai. Nō reira ko te whakamāoritanga tika e whakaatu ana i te mahi a muri ake nei.

Question 35Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'kia' hei tohu i te hiahia?

  1. I haere tātou ki te moana ā te Rātapu.
  2. Kua haere tātou ki te moana ā te Rātapu.
  3. Kei te haere tātou ki te moana ā te Rātapu.
  4. Kia haere tātou ki te moana ā te Rātapu. Correct answer.

Explanation

Ka whakamahia te 'kia' hei tohu i te hiahia, i te whakahau rānei mō tētahi mahi kia mahia. Ka whai i te kupu mahi, ā, ka noho hei rerenga e whakaatu ana i te wawata.

Question 36Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te mahi a te 'kaikōrero' i roto i tētahi hui Māori?

  1. Ko ia te tangata e waiata ana i te waiata tautoko.
  2. Ko ia te tangata e tiaki ana i te whare.
  3. Ko ia te tangata e whakaputa ana i te whaikōrero mō tōna taha. Correct answer.
  4. Ko ia te tangata e tiki ana i te kai.

Explanation

Ko te 'kaikōrero' te tangata e tū ana ki te whakaputa i te whaikōrero mō tōna taha, mō tōna iwi rānei, i runga i te marae. Ka whai i ngā tikanga o te whaikōrero, pērā i te mihi ki te hunga kua mate me te whakapapa.

Question 37Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'mā' hei tohu i te mea e mahia ai te mahi?

  1. Ki te waka e haere ki tērā motu.
  2. Nā te waka e haere ki tērā motu.
  3. Mō te waka e haere ki tērā motu.
  4. Mā te waka e haere ki tērā motu. Correct answer.

Explanation

Ko te 'mā' e tohu ana i te mea ka whakamahia hei whakatutuki i te mahi, arā, ko te waka te mea e haere ai. Ko te 'nā' e tohu ana i te mea kua oti kē te mahi.

Question 38Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te whakamārama tika mō te 'reo o te marae'?

  1. He reo mō te takurua anake.
  2. He reo ōkawa e whakamahia ana i ngā hui, i ngā whaikōrero, i ngā karanga hoki. Correct answer.
  3. He reo mō ngā tamariki noa.
  4. He reo mō te hokohoko noa.

Explanation

Ko te reo o te marae he reo ōkawa, he reo whai tikanga e whakamahia ana i runga i te marae, i roto i ngā whaikōrero, ngā karanga, ngā mihi hoki. He reo e whakaatu ana i te whakaute me te hononga ki ngā tūpuna.

Question 39Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te kupu e tika ana hei whakakī i te wāhi: 'Kāore ______ e tika kia haere koe?'

  1. rātou
  2. ahau
  3. au Correct answer.
  4. tāua

Explanation

I muri i te 'kāore' ka whakamahia te momo kupu tūpou poto, pērā i te 'au', i roto i te rerenga pātai. Ko te 'ahau' te momo roa e whakamahia ana i ngā horopaki ōkawa ake, engari ko te 'au' te momo e tika ana i konei.

Question 40Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te rerekētanga i waenga i te 'whakataukī' me te 'pepeha'?

  1. Ko te whakataukī he kōrero pakiwaitara, ko te pepeha he kōrero pūrākau.
  2. Ko te whakataukī he waiata, ko te pepeha he karakia.
  3. Ko te whakataukī he kōrero mō te iwi ake, ko te pepeha he kōrero mō te ao whānui.
  4. Ko te whakataukī he kīanga whai whakaaro nō ngā tūpuna, ko te pepeha he kīanga e whakaatu ana i tō tuakiri me tō whenua. Correct answer.

Explanation

Ko te whakataukī he kīanga whai whakaaro i tuku iho mai i ngā tūpuna, ā, ka whakamahia hei whakaatu i tētahi mātauranga. Ko te pepeha he kīanga e whakaatu ana i tō tuakiri, i tō maunga, i tō awa, i tō iwi hoki.

Question 41Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'tonu' hei tohu i te mahi e haere tonu ana?

  1. Ka ako tonu a Mere i te reo Māori inanahi.
  2. Kei te ako tonu a Mere i te reo Māori. Correct answer.
  3. Kua ako tonu a Mere i te reo Māori inanahi.
  4. I ako tonu a Mere i te reo Māori āpōpō.

Explanation

Ko te 'tonu' he kupu e tohu ana i te mahi e haere tonu ana, e kore e mutu. Me hāngai te wā o te rerenga ki te mahi e haere tonu ana, arā, ko te 'kei te' te wā tika.

Question 42Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te whakamārama tika mō te 'kupu whakatairite' i roto i te reo Māori?

  1. He kupu e whakarite ana i tētahi mea ki tētahi atu, pērā i te 'rite' me te 'pērā'. Correct answer.
  2. He kupu e tohu ana i te wāhi o tētahi mea.
  3. He kupu e tohu ana i te mahi a te tangata.
  4. He kupu e tohu ana i te nama o ngā mea.

Explanation

Ka whakamahia ngā kupu whakatairite pērā i te 'rite', te 'pērā', te 'ahua' rānei hei whakarite i tētahi mea ki tētahi atu. Ka āwhina ēnei kupu i te kaituhi ki te whakaatu i te āhua o tētahi mea mā te whakatairite.

Question 43Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'nō' hei tohu i te take?

  1. Nā te ua, ka noho mātou ki te kāinga.
  2. Nō te ua, ka noho mātou ki te kāinga. Correct answer.
  3. Mō te ua, ka noho mātou ki te kāinga.
  4. Mā te ua, ka noho mātou ki te kāinga.

Explanation

Ko te 'nō' e tohu ana i te take i puta ai tētahi mahi, ā, ka whai i te kupu ingoa. Ko te 'nā' e tohu ana i te mea i mahia ai te mahi, kāore i te take.

Question 44Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te tikanga o te kīanga 'Kia kaha, kia māia, kia manawanui'?

  1. He whakahau kia kaha, kia māia, kia ū ki te kaupapa. Correct answer.
  2. He whakahau kia kai i te kai.
  3. He whakahau kia haere ki tētahi wāhi.
  4. He whakahau kia noho puku te tangata.

Explanation

He kīanga whakahau tēnei e akiaki ana i te tangata kia kaha, kia māia, kia manawanui hoki i roto i ngā uauatanga. Ka whakamahia i ngā wā o te wero, pērā i te hui, i te tangihanga, i te whakataetae hoki.

Question 45Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'me' hei tohu i te hononga o ngā mea?

  1. Kei te noho a Tama me te Hine.
  2. Kei te noho a Tama rāua ko Hine.
  3. Kei te noho a Tama, me Hine.
  4. Kei te noho a Tama me Hine. Correct answer.

Explanation

Ka whakamahia te 'me' hei hono i ngā mea, i ngā tāngata rānei, ā, ka whai i te kupu ingoa. Ko te 'rāua ko' e whakamahia ana mō te rua, engari ko te 'me' te kupu hono noa.

Question 46Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te take e whakamahia ai te 'reo whakaari' i roto i ngā whakaari Māori?

  1. Hei whakaatu i te āhua o te tangata, o te wāhi rānei mā te reo. Correct answer.
  2. Hei whakamārama i ngā ture o te kura.
  3. Hei tuhi i ngā nama o te pūtea.
  4. Hei whakamārama i te huarere.

Explanation

I roto i te whakaari, ka whakamahia te reo hei whakaatu i te āhua o te tangata, i te wāhi, i te wā hoki. Ka āwhina te reo whakaari i te hunga mātakitaki ki te mārama ki te pūtake o te whakaari.

Question 47Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'kāore anō... kia...' mō te mahi kāore anō kia oti?

  1. Ka tae atu au ki te marae āpōpō.
  2. Kāore anō au kia tae atu ki te marae. Correct answer.
  3. Kua tae atu au ki te marae.
  4. Kāore au i tae atu ki te marae inanahi.

Explanation

Ko te hanganga 'kāore anō ... kia ...' e tohu ana i tētahi mahi kāore anō kia mahia, engari e tūmanakohia ana ka mahia. Ka whai i te 'kia' me te kupu mahi.

Question 48Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te pānga o te 'kupu whakarākei' ki te kounga o tētahi tuhinga Māori?

  1. Ka whakaiti i te kounga mā te whakapōrearea i te kaipānui.
  2. Ka whakaroa noa i te tuhinga, ā, kāore he pānga ki te kounga.
  3. Ka huri i te reo Māori ki te reo Pākehā.
  4. Ka whakapiki i te kounga mā te whakaatu i te āhua me te hōhonu o te kōrero. Correct answer.

Explanation

Ko ngā kupu whakarākei, pērā i te whakataukī, te kupu whakatairite, me te kupu āhua, ka whakapiki i te kounga o te tuhinga mā te whakaatu i te āhua me te hōhonu o te kōrero. Ka āwhina hoki i te kaipānui ki te kite i te ao o te kaituhi.

Question 49Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

Ko tēhea te rerenga kōrero e tika ana te whakamahi i te 'ahakoa' hei tohu i te whakahē?

  1. Ahakoa te ua, kāore mātou i te haere ki te hui.
  2. Ahakoa te ua, kua mutu te hui.
  3. Ahakoa te ua, kei te moe mātou.
  4. Ahakoa te ua, ka haere tonu mātou ki te hui. Correct answer.

Explanation

Ko te 'ahakoa' he kupu e tohu ana i tētahi āhuatanga e whakahē ana i te putanga, engari ka puta tonu te mahi. Nō reira me whai i tētahi mahi e puta tonu ana ahakoa te āhuatanga.

Question 50Te Reo Rangatira (Level 2) - official content domains not stated in source

He aha te rerekētanga i waenga i te 'kupu ā-iwi' me te 'kupu ā-motu' i roto i te reo Māori?

  1. Ko te kupu ā-iwi he kupu nō te reo Pākehā, ko te kupu ā-motu he kupu nō te reo Māori.
  2. Ko te kupu ā-iwi he kupu nō tētahi iwi anake, ko te kupu ā-motu he kupu e whakamahia ana puta noa i te motu. Correct answer.
  3. Ko te kupu ā-iwi he kupu mō te wā, ko te kupu ā-motu he kupu mō te wāhi.
  4. Ko te kupu ā-iwi he kupu mō te nama, ko te kupu ā-motu he kupu mō te āhua.

Explanation

Ka whakamahia te 'kupu ā-iwi' mō ngā kupu e motuhake ana ki tētahi iwi, pērā i ngā kupu o te Kai Tahu, o Ngāti Porou rānei. Ko te 'kupu ā-motu' he kupu e mōhiotia ana, e whakamahia ana hoki puta noa i te motu.