Biegły Rewident cheat sheet

Ustawa o rachunkowości: roczne sprawozdanie finansowe obejmuje bilans, rachunek zysków i strat, informację dodatkową oraz - zależnie od jednostki - rachunek przepływów pieniężnych i zestawienie zmian w kapitale własnym.

Progi decydujące o obowiązku badania i sporządzaniu sprawozdania z przepływów: suma bilansowa 2 500 000 EUR, przychody netto 5 000 000 EUR, przeciętne zatrudnienie 50 osób (dwa z trzech progów w roku poprzednim).

Zasada memoriału: operacje ujmuje się w okresie, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty; korekta to czynne i bierne rozliczenia międzyokresowe.

Zasada ostrożności: odpisy aktualizujące wartość aktywów (np. zapasów do ceny sprzedaży netto, należności nieściągalnych) tworzy się nie później niż na dzień bilansowy.

Metody wyceny zapasów: FIFO, LIFO (niedozwolona w MSSF), cena przeciętna ważona; odpisy aktualizujące do wartości netto możliwej do uzyskania.

Środki trwałe: cena nabycia lub koszt wytworzenia, pomniejszone o umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości; komponenty amortyzuje się odrębnie, stawki według przewidywanego okresu użytkowania.

Leasing: w UoR leasing operacyjny poza bilansem, leasing finansowy ujmowany jako aktywo i zobowiązanie; MSSF 16 wymaga ujęcia wszystkich leasingów po stronie leasingobiorcy.

Rachunek przepływów pieniężnych metodą pośrednią: wynik netto korygowany o amortyzację, zmiany kapitału obrotowego i pozycje niepieniężne, z podziałem na działalność operacyjną, inwestycyjną i finansową.

Międzynarodowe Standardy Badania (ISA) 200: celem badania jest uzyskanie racjonalnej pewności, że sprawozdanie nie zawiera istotnego zniekształcenia, oraz wydanie opinii.

Istotność (ISA 320): poziom istotności ustala się na etapie planowania; typowe benchmarki to 0,5–1% przychodów lub 5% zysku przed opodatkowaniem.

Ryzyko badania = ryzyko nieodłączne × ryzyko kontroli × ryzyko niewykrycia; ryzyko niewykrycia kontroluje się przez zakres procedur weryfikacyjnych.

Dowody badania: procedury zgodności (testy kontroli) i procedury weryfikacyjne (testy szczegółowe, procedury analityczne); hierarchia wiarygodności: obserwacja własna > dowody zewnętrzne > wewnętrzne.

Rodzaje opinii (ISA 700/705): bez zastrzeżeń, z zastrzeżeniem, opinia negatywna, odmowa wyrażenia opinii; kluczowe sprawy badania prezentuje się zgodnie z ISA 701 dla jednostek zainteresowania publicznego.

ISA 570: ocena zdolności do kontynuowania działalności; istotna niepewność wymaga akapitu „Istotna niepewność” w opinii, a brak adekwatnych ujawnień - modyfikacji opinii.

Usługi atestacyjne (ISAE 3000): przegląd sprawozdania finansowego (ISRE 2400) daje ograniczoną pewność; badanie daje racjonalną pewność.

Dokumentacja (ISA 230): akta badania zawierają procedury, dowody i wnioski; termin ostatecznego złożenia akt to zwykle 60 dni od daty raportu, przechowywanie min. 5 lat.

Kodeks spółek handlowych: sp. z o.o. - kapitał zakładowy min. 5 000 PLN; S.A. - min. 100 000 PLN; wkłady niepieniężne do S.A. wnosi się w całości przed rejestracją.

Odpowiedzialność: wspólnicy sp. z o.o. nie odpowiadają za zobowiązania spółki; akcjonariusze S.A. również nie; w spółce jawnej wspólnicy odpowiadają solidarnie bez ograniczenia.

CIT: stawka 19% (9% dla małych podatników i rozpoczynających działalność w pierwszym roku); estoński CIT - ryczałt od dochodów dystrybuowanych.

VAT: stawki 23%, 8%, 5%, 0%; prawo do odliczenia powstaje w okresie otrzymania faktury i wykonania usługi/dostawy; korekta faktury wymaga potwierdzenia odbioru.

PIT: skala 12% do 120 000 PLN i 32% powyżej; składka zdrowotna 9% dla przedsiębiorców na skali; kwota wolna 30 000 PLN rocznie.

Podatek od czynności cywilnoprawnych: umowa spółki 0,5% od kapitału zakładowego; sprzedaż nieruchomości 2%; pożyczka 0,5% (gdy podlega PCC).

Ceny transferowe: obowiązek sporządzenia dokumentacji przy transakcjach z podmiotami powiązanymi przekraczających progi (np. 10 mln PLN dla transakcji towarowych); terminy do końca 10. miesiąca po roku podatkowym.

Prawo upadłościowe: niewypłacalność oznacza utratę płynności lub nadwyżkę zobowiązań nad aktywami; wniosek o upadłość składa się w ciągu 30 dni od wystąpienia niewypłacalności.

Kodeks IESBA: pięć fundamentalnych zasad - uczciwość, obiektywizm, kompetencje i należyta staranność, poufność, profesjonalne postępowanie.

Zagrożenia niezależności: własny interes, autocenzura (self-review), rzecznictwo, zażyłość, zastraszenie; identyfikuje się je i stosuje zabezpieczenia lub odmawia zlecenia.

Okres karencji (cooling-off) dla kluczowego biegłego rewidenta w jednostkach zainteresowania publicznego: 5 lat dla partnera odpowiedzialnego za badanie; rotacja wewnętrzna co 7 lat.

Zakazane usługi dla jednostek zainteresowania publicznego: prowadzenie ksiąg, sporządzanie sprawozdań, wycena istotnych pozycji, doradztwo podatkowe o charakterze rzeczniczym, projektowanie systemów informatycznych finansowych.

Wynagrodzenie: nie może być uzależnione od wyniku badania; opłaty warunkowe za usługi atestacyjne są zakazane, gdy wpływają na bezstronność.

Poufność obowiązuje także po zakończeniu zlecenia; ujawnienie informacji dopuszczalne tylko na podstawie przepisów prawa lub zgody klienta.

Konflikt interesów: biegły musi ujawnić zagrożenia i uzyskać pisemną zgodę klienta; przy niemożności zarządzania zagrożeniem - wycofanie ze zlecenia.

Kontrola jakości (ISQM 1): firma audytorska wdraża system zarządzania jakością obejmujący ocenę ryzyka, etykę, akceptację zleceń i monitorowanie.

Wskaźnik bieżącej płynności = aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe; szybki = (aktywa obrotowe − zapasy) / zobowiązania krótkoterminowe; zalecany przedział 1,2–2,0.

ROE = zysk netto / kapitał własny; ROA = zysk netto / aktywa ogółem; dekompozycja Du Ponta: ROE = marża netto × rotacja aktywów × mnożnik kapitału własnego.

Cykl konwersji gotówki = DIO + DSO − DPO; skrócenie cyklu poprawia płynność bez zmiany rentowności operacyjnej.

WACC = (E/V)×Re + (D/V)×Rd×(1−T); koszt kapitału własnego z CAPM: Re = Rf + β×(Rm − Rf).

NPV = Σ CFt/(1+r)^t − nakład początkowy; IRR to stopa, przy której NPV = 0; projekt z dodatnim NPV zwiększa wartość firmy.

Dźwignia finansowa: rosnący udział długu podnosi ROE, gdy rentowność aktywów przewyższa koszt długu, ale zwiększa ryzyko finansowe i wskaźnik zadłużenia.

Analiza Altmana: Z = 1,2X1 + 1,4X2 + 3,3X3 + 0,6X4 + 1,0X5; Z poniżej 1,81 wskazuje na wysokie ryzyko upadłości.

Punkt równowagi: Q = koszty stałe / (cena jednostkowa − koszt zmienny jednostkowy); marża bezpieczeństwa = (sprzedaż − próg rentowności) / sprzedaż.