Termin na złożenie korekty deklaracji a odpowiedzialność doradcy
Klient (spółka z o.o.) przekazuje doradcy 20 maja 2024 r. dokumenty księgowe za marzec 2024 r. Wśród nich jest faktura zakupowa na 246 000 zł brutto, wystawiona 15 marca 2024 r., dotycząca usługi, której wykonanie udokumentowano protokołem z 15 marca 2024 r. Doradca przygotowuje deklarację VAT-7 za marzec i ujmuje fakturę w rozliczeniu. 10 lipca 2024 r. klient informuje, że kontrahent okazał się podmiotem niezarejestrowanym jako podatnik VAT czynny i urząd wszczął wobec niego postępowanie. Klient pyta doradcę, czy może jeszcze skorygować deklarację za marzec bez odsetek, oraz czy doradca ponosi odpowiedzialność za pierwotne rozliczenie. Doradca nie weryfikował statusu kontrahenta w wykazie podatników VAT przed rozliczeniem.
1. Oceń, czy na dzień 10 lipca 2024 r. istnieje możliwość złożenia korekty deklaracji VAT-7 za marzec 2024 r. bez odsetek za zwłokę, oraz wskaż, jakie czynności doradca powinien podjąć w pierwszej kolejności.
Read the worked answer
Korekta deklaracji jest co do zasady dopuszczalna (art. 81 Ordynacji podatkowej), ale skorzystanie z instytucji tzw. czynnego żalu (art. 81b OP) wymaga spełnienia warunków: korekta musi być złożona przed wszczęciem kontroli lub postępowania podatkowego w sprawie, której dotyczy, oraz przed doręczeniem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Z setupu wynika, że postępowanie wszczęto wobec kontrahenta, a nie wobec klienta – to nie wyłącza automatycznie prawa klienta do korekty, ale wymaga sprawdzenia, czy wobec klienta nie doręczono zawiadomienia. Kluczowe: termin przedawnienia za marzec 2024 r. nie upłynął, więc korekta jest możliwa; kwestia odsetek zależy od spełnienia warunków czynnego żalu oraz od tego, czy korekta dotyczy zawyżenia podatku naliczonego (korekta in minus). Doradca powinien: (1) ustalić, czy wobec klienta wszczęto jakiekolwiek czynności; (2) zweryfikować status kontrahenta w wykazie VAT i zabezpieczyć dowody należytej staranności; (3) udokumentować ustalenia i poinformować klienta o ryzyku. Odpowiedzialność doradcy za pierwotne rozliczenie ocenia się przez pryzmat staranności zawodowej – brak weryfikacji statusu kontrahenta przy dużej wartości transakcji to istotny sygnał ryzyka, ale nie przesądza automatycznie o winie.
2. Klient twierdzi, że skoro to doradca „wpisał fakturę", to doradca powinien zapłacić odsetki. Oceń tę argumentację i wskaż, jakie znaczenie ma regulamin świadczenia usług oraz ustawa o doradztwie podatkowym.
Read the worked answer
Argumentacja klienta jest niepełna. Doradca odpowiada za należyte wykonanie umowy (staranność zawodową), a nie jest podatnikiem – zobowiązanie podatkowe ciąży na spółce. Roszczenie o odsetki od spółki kierowane wobec doradcy wymaga wykazania szkody i związku przyczynowego oraz naruszenia obowiązków umownych. Ustawa o doradztwie podatkowym nakłada obowiązki etyczne i zawodowe (m.in. rzetelność, przestrzeganie tajemnicy zawodowej), a przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej działają niezależnie od odpowiedzialności cywilnej. Praktycznie: (1) regulamin/umowa powinny określać zakres weryfikacji dokumentów przez doradcę i podział obowiązków; (2) brak takiego zapisu osłabia pozycję doradcy; (3) doradca powinien udokumentować, jakie informacje i dokumenty otrzymał od klienta oraz jakie zastrzeżenia zgłaszał. Wniosek: sama okoliczność, że doradca sporządził deklarację, nie przenosi na niego zobowiązania podatkowego ani automatycznie odpowiedzialności za odsetki.