Doradca Podatkowy cheat sheet

Egzamin na doradcę podatkowego składa się z części pisemnej oraz części ustnej; warunkiem dopuszczenia do części ustnej jest zdanie części pisemnej.

Część pisemna ma formę testu jednokrotnego wyboru; pytania obejmują przepisy prawa podatkowego, materialnego i proceduralnego oraz zagadnienia ustrojowe doradztwa.

Część ustna polega na rozwiązaniu zadań problemowych przed komisją i sprawdza umiejętność stosowania prawa do stanu faktycznego, a nie odtwarzanie definicji.

Zakres przedmiotowy obejmuje m.in. podatki dochodowe, VAT, akcyzę, podatki i opłaty lokalne, Ordynację podatkową, prawo celne oraz międzynarodowe prawo podatkowe.

Zakres obejmuje także przepisy o rachunkowości w części powiązanej z rozliczeniami podatkowymi, prawo pracy w zakresie rozliczeń z pracownikami oraz elementy prawa cywilnego i administracyjnego.

Zagadnienia etyki zawodowej oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej doradcy należą do zakresu obu części egzaminu.

Podstawą prawną egzaminu jest ustawa o doradztwie podatkowym oraz akty wykonawcze określające tryb i szczegółowe warunki przeprowadzania egzaminu.

Zakres szczegółowy wyznaczają przepisy wskazane w ustawie i rozporządzeniu wykonawczym; tekst źródłowy nie podaje zamkniętego wyliczenia tematów.

Pytania odwołują się do stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu, dlatego konieczna jest znajomość zmian przepisów wchodzących w życie przed terminem.

Ustawa o doradztwie podatkowym określa czynności doradztwa podatkowego, zasady wpisu na listę, obowiązki zawodowe oraz odpowiedzialność dyscyplinarną.

Czynności doradztwa podatkowego obejmują m.in. udzielanie porad, opinii i wyjaśnień podatkowych, prowadzenie ksiąg, sporządzanie deklaracji oraz zastępstwo przed organami i sądami.

Wpis na listę doradców podatkowych następuje w drodze decyzji Krajowej Rady Doradców Podatkowych po spełnieniu warunków ustawowych i zdaniu egzaminu.

Warunki wpisu obejmują m.in. pełną zdolność do czynności prawnych, niekaralność oraz odbycie aplikacji lub zwolnienie z tego wymogu na podstawie ustawy.

Doradca podlega obowiązkowi zachowania tajemnicy zawodowej; jej zakres i granice określa ustawa, a zwolnienie z tajemnicy wymaga trybu ustawowego.

Doradca obowiązany jest do zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności.

Nadzór nad samorządem sprawuje Krajowa Rada Doradców Podatkowych; organami są także krajowa komisja egzaminacyjna i rzecznik dyscyplinarny.

Przepisy wykonawcze regulują tryb przeprowadzania egzaminu, skład i wynagradzanie komisji oraz wzory dokumentów związanych z wpisem na listę.

Wykonywanie czynności doradztwa podatkowego przez osoby niewpisane na listę jest zastrzeżone ustawowo i podlega sankcjom określonym w przepisach.

Ordynacja podatkowa: zobowiązanie podatkowe, przedawnienie (co do zasady 5 lat), odsetki za zwłokę, nadpłata i zwrot podatku.

Postępowanie podatkowe: zasada dwuinstancyjności, terminy załatwiania spraw, decyzja, odwołanie, wznowienie, stwierdzenie nieważności i uchylenie decyzji.

VAT: mechanizm podatku naliczonego, miejsce świadczenia, stawki, zwolnienia podmiotowe i przedmiotowe, obowiązek podatkowy oraz import usług.

PIT i CIT: przychody i koszty uzyskania, różnice trwałe i przejściowe, ceny transferowe, ulgi i zwolnienia oraz opodatkowanie nierezydentów.

Akcyza: przedmiot opodatkowania, moment powstania obowiązku, procedura zawieszenia poboru oraz zwolnienia z obowiązku oznaczania wyrobów.

Podatki i opłaty lokalne: podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych oraz opłata targowa i miejscowa.

Prawo celne i międzynarodowe: klasyfikacja taryfowa, wartość celna, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i metody eliminacji.

Rachunkowość: zasady ujmowania zdarzeń w księgach, sprawozdawczość oraz powiązanie wyniku bilansowego z podstawą opodatkowania.

Etyka i odpowiedzialność: konflikt interesów, tajemnica zawodowa, obowiązki wobec klienta i organów oraz skutki naruszenia zasad.

Aplikacja doradcy podatkowego trwa 2 lata i kończy się egzaminem; ustawa przewiduje zwolnienia z aplikacji dla wskazanych grup zawodowych.

Do egzaminu może przystąpić osoba, która odbyła aplikację lub jest z niej zwolniona i złożyła wniosek w wymaganym terminie.

Egzamin przeprowadza komisja egzaminacyjna powoływana przez Krajową Radę; wynik części pisemnej warunkuje dopuszczenie do części ustnej.

Negatywny wynik egzaminu można zaskarżyć w trybie określonym w ustawie; ponowne przystąpienie wymaga spełnienia warunków ustawowych.

Wpis na listę następuje po złożeniu ślubowania i złożeniu wniosku; odmowa wpisu przybiera formę decyzji administracyjnej.

Doradca ma obowiązek doskonalenia zawodowego i zgłaszania zmian danych objętych wpisem w terminach określonych w ustawie.

Zawieszenie w prawach wykonywania zawodu następuje m.in. w razie tymczasowego aresztowania lub kary dyscyplinarnej zawieszenia.

Skreślenie z listy następuje m.in. na wniosek doradcy, w razie śmierci, zrzeczenia się lub prawomocnego orzeczenia kary wydalenia z zawodu.

Postępowanie dyscyplinarne prowadzi rzecznik dyscyplinarny, a orzeka sąd dyscyplinarny; katalog kar obejmuje upomnienie, naganę, karę pieniężną i wydalenie z zawodu.

Część pisemna: pytania testowe z jedną prawidłową odpowiedzią; punktacja dodatnia, brak punktów ujemnych wskazany w przepisach wykonawczych.

Część ustna: zadania problemowe oceniane przez komisję; liczy się poprawne wskazanie podstawy prawnej i wnioskowanie.

Odpowiedź na zadanie praktyczne wymaga wskazania przepisu, zastosowania go do stanu faktycznego i przedstawienia konsekwencji podatkowych.

Przy kwalifikacji zdarzenia należy ustalić: przedmiot opodatkowania, podmiot, podstawę, stawkę, moment powstania obowiązku i organ właściwy.

W pytaniach o procedurę kluczowe jest rozróżnienie terminu materialnego od terminu procesowego oraz skutków ich uchybienia.

Zagadnienia sporne rozstrzyga się według wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej oraz orzecznictwa sądów administracyjnych.

W pytaniach o ulgi i zwolnienia obowiązuje zasada ścisłej wykładni przepisów przyznających korzyść podatkową.

Odpowiedź powinna uwzględniać przepisy przejściowe, gdy stan faktyczny obejmuje okres zmiany regulacji.

Doradca może udzielać porad, sporządzać opinie i wyjaśnienia oraz występować w charakterze pełnomocnika w postępowaniu podatkowym.

Zastępstwo procesowe obejmuje postępowanie przed organami podatkowymi, sądami administracyjnymi oraz w postępowaniu egzekucyjnym w zakresie określonym ustawą.

Doradca może prowadzić księgi rachunkowe i podatkowe, sporządzać deklaracje oraz weryfikować rozliczenia klienta.

Pełnomocnictwo procesowe w postępowaniu podatkowym wymaga formy pisemnej i wskazania zakresu umocowania.

Doradca nie może wykonywać czynności, w których występuje konflikt interesów, ani przyjmować wynagrodzenia zależnego wyłącznie od wyniku sprawy w zakresie zakazanym ustawą.

Tajemnica zawodowa obejmuje informacje uzyskane w związku ze świadczeniem pomocy prawnej i nie wygasa po zakończeniu stosunku z klientem.

Doradca odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie obowiązków zawodowych, a odpowiedzialność cywilna wynika z umowy ubezpieczenia OC.

Czynności doradztwa podatkowego mogą wykonywać także osoby wskazane w ustawie, np. biegli rewidenci w zakresie określonym przepisami.

Współpraca z organami polega m.in. na obowiązku wskazania prawdy materialnej i niewprowadzaniu organu w błąd.

Hierarchia źródeł: Konstytucja, umowy międzynarodowe, ustawy, rozporządzenia; akty prawa miejscowego obowiązują na obszarze działania organu.

Interpretacja ogólna i objaśnienia podatkowe chronią podatnika, który się do nich zastosował, w zakresie określonym Ordynacją podatkową.

Interpretacja indywidualna wiąże organ w indywidualnej sprawie; zmiana stanowiska wymaga jej zmiany lub uchylenia w trybie przepisów.

Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest źródłem prawa, ale kształtuje wykładnię stosowaną przez organy i sądy.

Prawo unijne: dyrektywy w zakresie VAT i podatków dochodowych oraz orzecznictwo TSUE wpływają na wykładnię przepisów krajowych.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania mają pierwszeństwo przed ustawą krajową w zakresie, w jakim regulują daną materię.

Zasada pewności prawa i ochrony zaufania do organu są argumentami interpretacyjnymi, nie samodzielną podstawą zwolnienia z podatku.

Nowelizacje wymagają sprawdzenia przepisów przejściowych i daty wejścia w życie dla oceny stanu faktycznego.

Samorząd doradców podatkowych wykonuje zadania w zakresie ustalania zasad etyki, nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu i prowadzenia listy doradców.

Krajowy Zjazd Doradców Podatkowych jest najwyższym organem samorządu i uchwala m.in. regulaminy wewnętrzne.

Krajowa Rada Doradców Podatkowych prowadzi listę doradców i podejmuje uchwały w sprawach wpisu oraz skreślenia.

Krajowa Komisja Egzaminacyjna odpowiada za przeprowadzenie egzaminu i ustalenie jego wyników w trybie rozporządzenia.

Rzecznik dyscyplinarny prowadzi dochodzenia w sprawach przewinień zawodowych, a sąd dyscyplinarny orzeka kary.

Kadencja organów samorządu jest określona ustawowo; wybór następuje w trybie wyborów określonym w regulaminie.

Uchwały organów samorządu w sprawach indywidualnych podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego w terminach ustawowych.

Członkostwo w samorządzie jest obowiązkowe dla osób wpisanych na listę doradców podatkowych.

Schemat odpowiedzi: stan faktyczny, przepis, wykładnia, zastosowanie, wniosek i skutki dla podatnika.

Przy obliczeniach należy ustalić podstawę opodatkowania, stawkę, kwotę wolną lub ulgę oraz zaokrąglenia przewidziane przepisami.

Odsetki za zwłokę liczy się od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie, według stopy obowiązującej w dniu zapłaty.

Terminy procesowe liczy się w dniach, tygodniach lub miesiącach; jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny, termin upływa następnego dnia roboczego.

Przedawnienie zobowiązania przerywa się m.in. przez zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.

Korekta deklaracji wymaga złożenia poprawionego dokumentu wraz z uzasadnieniem przyczyny korekty w przypadkach wskazanych przepisami.

Ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym spoczywa na podatniku w zakresie faktów, z których wywodzi skutki prawne.

W zadaniach z zakresu cen transferowych należy wskazać metodę weryfikacji i obowiązki dokumentacyjne wynikające z progów ustawowych.

Katalog kar dyscyplinarnych obejmuje upomnienie, naganę, karę pieniężną oraz wydalenie z zawodu.

Karę pieniężną wymierza się w granicach określonych ustawą, a jej wysokość zależy od wagi przewinienia.

Przewinienie zawodowe to zawinione naruszenie obowiązków zawodowych, w tym tajemnicy, staranności i zasad etyki.

Postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne; od orzeczenia sądu dyscyplinarnego przysługuje odwołanie do właściwego sądu.

Zasady etyki określają m.in. obowiązek rzetelności, bezstronności i unikania konfliktu interesów.

Doradca nie może ujawniać informacji objętych tajemnicą także po skreśleniu z listy, z wyjątkami wskazanymi w ustawie.

Odpowiedzialność cywilna doradcy opiera się na zasadzie winy; ubezpieczenie OC nie zwalnia z obowiązku należytej staranności.

Naruszenie zakazu wykonywania czynności bez wpisu może skutkować odpowiedzialnością karną lub administracyjną przewidzianą w przepisach.