Wybór formy opodatkowania a odpowiedzialność doradcy za skutki podatkowe
Klient prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (usługi IT) i w styczniu 2024 r. pyta doradcę, czy powinien wybrać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (stawka 12% dla usług IT), czy skalę podatkową. Klient podaje, że przewiduje przychód 400 000 zł i koszty 80 000 zł, ale nie wspomina, że świadczy usługi na rzecz byłego pracodawcy, u którego był zatrudniony do grudnia 2023 r. Doradca rekomenduje ryczałt, wskazując na niższe opodatkowanie. Po roku klient otrzymuje informację, że część przychodów z tytułu usług na rzecz byłego pracodawcy może być opodatkowana inaczej, oraz że wybór ryczałtu mógł być nieprawidłowy. Klient żąda od doradcy pokrycia różnicy podatku.
1. Oceń, czy doradca należycie wykonał obowiązki, oraz wskaż, jakie informacje powinien był uzyskać przed rekomendacją.
Read the worked answer
Doradca powinien przed rekomendacją przeprowadzić wywiad podatkowy obejmujący m.in.: źródła przychodów, relacje z kontrahentami (w tym były pracodawca), charakter usług, planowane koszty, ulgi, składki, a także konsekwencje wyboru formy opodatkowania na kolejne lata. Wybór ryczałtu jest nieodwracalny w trakcie roku i wiąże się z określonymi skutkami (m.in. brak możliwości rozliczania kosztów, wpływ na składki zdrowotne). Okoliczność świadczenia usług na rzecz byłego pracodawcy ma znaczenie dla kwalifikacji przychodów i może wyłączać lub ograniczać stosowanie wybranej formy. Doradca, który nie zapytał o tę okoliczność, naruszył standard należytej staranności. Odpowiedzialność za różnicę podatku wymaga jednak wykazania szkody i związku przyczynowego – klient również ma obowiązek rzetelnego informowania doradcy. Doradca powinien udokumentować zakres udzielonych informacji i zastrzeżenia.
2. Jak powinien postąpić doradca, gdy klient zataił istotną okoliczność, a mimo to żąda odszkodowania? Wskaż działania proceduralne i etyczne.
Read the worked answer
Doradca powinien: (1) zabezpieczyć dokumentację – notatki ze spotkań, korespondencję, wersje rekomendacji; (2) ustalić, jakie pytania zadał i jakie odpowiedzi otrzymał; (3) poinformować klienta na piśmie o przyczynach rozbieżności i o tym, że rekomendacja opierała się na niepełnych danych; (4) rozważyć złożenie korekty lub wniosku o interpretację, jeśli to możliwe, oraz ocenić skutki dla klienta; (5) zgłosić sprawę do ubezpieczyciela OC, jeśli roszczenie jest poważne. Etycznie: doradca nie powinien przyjmować odpowiedzialności bez analizy, ale też nie może ukrywać własnych zaniedbań. Jeżeli wykaże, że dochował staranności i działał w oparciu o informacje klienta, roszczenie może być niezasadne w całości lub w części. Kluczowe jest rozdzielenie: błąd w rekomendacji (po stronie doradcy) vs. zatajenie informacji (po stronie klienta).