Egzamin Radcowski key terms

Dobrowolne zachowanie podmiotu prawa cywilnego zmierzające do wywołania skutków prawnych, dopuszczone przez prawo i zgodne z jego bezwzględnie obowiązującymi przepisami oraz zasadami współżycia społecznego.

Stan, w którym oświadczenie woli zostało złożone z naruszeniem wymogów prawidłowości, np. pod wpływem błędu, podstępu, groźby albo pozorności, co może prowadzić do jego wzruszenia.

Upływ ustawowego terminu, po którym dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia majątkowego; nie wygasza samego prawa, lecz osłabia jego dochodzenie przed sądem.

Skutek prawomocnego orzeczenia merytorycznego, który wyłącza ponowne rozpoznanie tej samej sprawy między tymi samymi stronami; sąd odrzuca pozew, a nowe postępowanie jest niedopuszczalne.

Środek prawny służący stronie do zakwestionowania orzeczenia lub czynności sądu przed instancją wyższą, np. apelacja, zażalenie, skarga kasacyjna, w celu zmiany lub uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Nadzwyczajny środek odwoławczy do Sądu Najwyższego od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, oparty na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, z obowiązkowym wnioskiem o przyjęcie do rozpoznania.

Tryb rozpoznawania spraw cywilnych, w których sąd orzeka w formie postanowienia, a nie wyroku, i które nie są sporem o roszczenie, np. sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, zniesienie współwłasności czy ustanowienie opiekuna.

Postępowanie incydentalne mające zapewnić skuteczność przyszłego orzeczenia przez udzielenie zabezpieczenia roszczenia, np. przez zajęcie rachunku, zakaz zbywania rzeczy lub ustanowienie zakazu opuszczania kraju.

Konstytucyjna i karna zasada, że odpowiedzialność karna może nastąpić wyłącznie za czyn zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, określającą jego znamiona i karę.

Zasada nieretroakcji prawa karnego, zgodnie z którą ustawa karna nie działa wstecz; wyjątek stanowi ustawa korzystniejsza dla sprawcy, którą stosuje się także do czynów popełnionych wcześniej.

Podmiotowy element przestępstwa wyrażający zarzucalność czynu sprawcy, który w danych okolicznościach mógł i powinien był postąpić zgodnie z prawem; występuje w postaci umyślności lub nieumyślności.

Środek przymusu procesowego stosowany wobec oskarżonego w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, np. tymczasowe aresztowanie, dozór policji, poręczenie majątkowe, zakaz opuszczania kraju.

Pismo procesowe oskarżyciela publicznego lub prywatnego wszczynające postępowanie sądowe, zawierające zarzut popełnienia przestępstwa, opis czynu, kwalifikację prawną i wniosek o ukaranie.

Zasada procesu karnego, według której strony przedstawiają dowody i argumenty przed bezstronnym sądem, a sąd rozstrzyga na podstawie materiału zgromadzonego przez strony, nie zastępując ich inicjatywy dowodowej.

Jednostronny, władczy akt organu administracji publicznej rozstrzygający sprawę indywidualną w drodze postępowania administracyjnego, określający prawa lub obowiązki adresata i podlegający zaskarżeniu.

Uregulowany tryb rozpoznawania i rozstrzygania spraw indywidualnych przez organy administracji publicznej, obejmujący wszczęcie, postępowanie dowodowe, wydanie decyzji i jej doręczenie oraz środki zaskarżenia.

Sytuacja, w której organ nie wydaje decyzji w terminie, a sprawę uznaje się za załatwioną zgodnie z żądaniem strony lub w inny sposób określony ustawą, co wywołuje skutki prawne jak decyzja.

Sprawowanie przez sądy administracyjne kontroli legalności działań organów administracji publicznej, polegające na badaniu zgodności z prawem decyzji i postanowień, bez orzekania o istocie sprawy.

Środek prawny pozwalający stronie zakwestionować przed wojewódzkim sądem administracyjnym decyzję lub postanowienie organu administracji z powodu naruszenia prawa, w terminie 30 dni od doręczenia.

Spółka kapitałowa, w której wspólnicy odpowiadają za zobowiązania tylko do wysokości wniesionych wkładów, a spółka odpowiada całym majątkiem; jej organami są zgromadzenie wspólników, zarząd i opcjonalna rada nadzorcza.

Suma nominalna wkładów wnoszonych do spółki kapitałowej, tworząca majątek przeznaczony na zabezpieczenie wierzycieli; w spółce z o.o. wynosi co najmniej 5 000 zł.

Wyodrębnione struktury spółki działające w jej imieniu i na jej rzecz: zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie, zarząd oraz organ nadzoru, których kompetencje określa ustawa i umowa spółki.

Zakończenie więzi prawnej między pracownikiem a pracodawcą wskutek zdarzenia prawnego, np. porozumienia, wypowiedzenia, wygaśnięcia lub rozwiązania bez wypowiedzenia, wywołujące skutki w zakresie praw i obowiązków stron.

Jednostronna czynność prawna prowadząca do rozwiązania umowy po upływie okresu wypowiedzenia, wymagająca zachowania formy pisemnej i wskazania przyczyny w przypadku umowy na czas nieokreślony.

Świadczenia pieniężne wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w razie zajścia ryzyka socjalnego, np. zasiłek chorobowy, macierzyński, emerytura, renta, świadczenie rehabilitacyjne.

Ogół praw i obowiązków rodziców wobec dziecka, obejmujący pieczę nad osobą i majątkiem, wychowanie, reprezentację oraz zarząd majątkiem, wykonywany zgodnie z dobrem dziecka i interesem społecznym.

Instytucja ustanawiana przez sąd opiekuńczy dla osoby, która nie może samodzielnie kierować swoimi sprawami, obejmująca sprawowanie pieczy nad osobą i majątkiem oraz reprezentację przed sądami i urzędami.

Ustanawiana przez sąd forma pomocy prawnej dla osoby pełnoletniej lub dla określonych czynności, polegająca na wsparciu w prowadzeniu spraw i reprezentacji, bez pozbawiania osoby zdolności do czynności prawnych.

Naczelna zasada prawa rodzinnego i opiekuńczego, wymagająca, by wszystkie rozstrzygnięcia dotyczące dziecka uwzględniały jego potrzeby, bezpieczeństwo, rozwój i prawo do wychowania w rodzinie.

Najszersze prawo rzeczowe do rzeczy, dające właścicielowi prawo korzystania z niej, rozporządzania nią i pobierania pożytków, z wyłączeniem innych osób i z poszanowaniem przepisów oraz praw osób trzecich.

Faktyczne władztwo nad rzeczą, polegające na możności korzystania z niej w sposób odpowiadający właścicielowi lub innemu uprawnionemu; może być samoistne lub zależne, w dobrej lub złej wierze.

Nabycie własności nieruchomości lub rzeczy ruchomej przez posiadacza samoistnego wskutek upływu ustawowego terminu, zależnego od dobrej lub złej wiary oraz rodzaju rzeczy.

Prawo rzeczowe ograniczone ustanawiane na nieruchomości w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności, dające wierzycielowi pierwszeństwo zaspokojenia z nieruchomości przed wierzycielami osobistymi.

Prawo rzeczowe ograniczone obciążające rzecz ruchomą lub prawo majątkowe w celu zabezpieczenia wierzytelności, uprawniające wierzyciela do zaspokojenia się z przedmiotu zastawu w określonym trybie.

Obowiązek zachowania w tajemnicy wszelkich informacji uzyskanych w związku ze świadczeniem pomocy prawnej, trwający także po zakończeniu stosunku pracy lub mandatu, chroniony przepisami o wykonywaniu zawodu.

Sytuacja, w której interes klienta pozostaje w sprzeczności z interesem radcy prawnego lub innego klienta, wyłączająca możliwość podjęcia lub kontynuowania sprawy bez zgody i przy zachowaniu wymogów etycznych.

Reguła etyczna nakazująca radcy prawnemu wykonywanie zawodu samodzielnie i bez ulegania wpływom, które mogłyby podważyć jego bezstronność, oraz odmowę prowadzenia sprawy w warunkach ograniczających swobodę oceny.

Kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do badania zgodności ustaw i innych aktów normatywnych z Konstytucją oraz umowami międzynarodowymi, skutkująca ich wyeliminowaniem z porządku prawnego.

Środek prawny pozwalający jednostce zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli narusza on jej konstytucyjne wolności lub prawa i został wyczerpany tryb odwoławczy.

Zasada ustrojowa zobowiązująca organy władzy publicznej do działania na podstawie i w granicach prawa, wykluczająca podejmowanie rozstrzygnięć bez wyraźnej podstawy ustawowej.

Stosunek prawny między podatnikiem a organem podatkowym, w którym podatnik jest zobowiązany do zapłaty podatku, a organ ma prawo żądać jego wykonania w trybie ordynacji podatkowej.

Decyzja administracyjna wydawana przez organ podatkowy, w której ustala się wysokość zobowiązania podatkowego, dokonuje jego wymiaru lub określa skutki podatkowe zdarzenia, podlegająca zaskarżeniu.

Upływ ustawowego terminu, po którym zobowiązanie podatkowe wygasa i nie może być dochodzone; termin liczy się od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, z możliwością zawieszenia lub przerwania.