Prawo karne i postępowanie karne
Blok karny wymaga precyzyjnej subsumpcji i orientacji w fazach procesu. W części pisemnej ocenia się kwalifikację prawną, w praktycznej - umiejętność zbudowania apelacji i wniosków dowodowych.
Struktura przestępstwa
- Czyn zabroniony, zawiniony i społecznie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy (art. 1 §1 i 2 kk).
- Strona podmiotowa: umyślność (zamiar bezpośredni i ewentualny, art. 13) oraz nieumyślność, która jest karalna tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi (art. 14).
- Formy zjawiskowe: sprawstwo, podżeganie, pomocnictwo (art. 18 kk); obok nich sprawstwo kierownicze i polecające.
- Okoliczności wyłączające: błąd co do faktu (art. 28), niepoczytalność (art. 31), stan wyższej konieczności (art. 26).
Postępowanie
- Fazy: przygotowawcza, jurysdykcyjna, wykonawcza; akt oskarżenia kończy śledztwo lub dochodzenie.
- Apelacja: wniosek o uzasadnienie w 7 dni, apelacja w 14 dni od doręczenia uzasadnienia (art. 422 i 445 kpk).
- Kasacja: 6 miesięcy od uprawomocnienia, przymus adwokacko-radcowski, tylko od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego.
- Tymczasowe aresztowanie: przesłanki z art. 249 §1 i art. 258 kpk oraz limity czasowe.
Przykład
Oskarżony zabiera telefon z biurka kolegi w zamiarze przywłaszczenia i zostaje zatrzymany przy wyjściu z budynku. Właściwa jest kradzież (art. 278 §1 kk) - dokonanie następuje z chwilą zawładnięcia rzeczą, nie z chwilą wyniesienia jej poza budynek. Gdyby telefon został mu wcześniej powierzony, poprawna byłaby kwalifikacja z art. 284 §1 kk (przywłaszczenie). Zmiana kwalifikacji przesuwa granice obrony i wpływa na wymiar kary.
Pułapki
- Mylenie kradzieży z rozbojem - przemoc lub groźba musi być użyta w celu dokonania kradzieży (art. 280 kk).
- Złożenie apelacji po terminie albo bez wcześniejszego wniosku o uzasadnienie.
- Błędne określenie granic zaskarżenia - apelacja na korzyść i na niekorzyść wywołują odmienne skutki (art. 434 kpk).