Prawo pracy i ubezpieczenia społeczne
Blok pracowniczy łączy kodeks pracy z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych. Trzeba ustalić podstawę rozwiązania stosunku pracy, ocenić jej zgodność z prawem i wskazać drogę odwoławczą w terminie.
Rozwiązanie stosunku pracy
- Sposoby: porozumienie stron, wypowiedzenie, rozwiązanie bez wypowiedzenia (art. 30 §1 kp).
- Rozwiązanie bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 §1) wymaga ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków i następuje w miesiąc od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej.
- Okres wypowiedzenia zależy od stażu: 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące (art. 36 §1).
- Odwołanie do sądu pracy: 21 dni od doręczenia pisma rozwiązującego (art. 264 §1 kp); przekroczenie terminu wymaga wniosku o przywrócenie.
Ubezpieczenia społeczne
- Zgłoszenie do ZUS w 7 dni od powstania obowiązku; składki finansują pracownik i płatnik.
- Zasiłek chorobowy, macierzyński i wypadkowy mają odrębne przesłanki i okresy wypłaty.
- Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się w 3 lata (art. 291 §1 kp).
Przykład
Pracownica otrzymuje wypowiedzenie 10 stycznia, doręczone 12 stycznia. Termin odwołania do sądu pracy mija 2 lutego. Pracodawca nie wskazał przyczyny wypowiedzenia, co narusza art. 30 §4 kp i samo w sobie uzasadnia roszczenie odszkodowawcze, ale nie musi prowadzić do przywrócenia do pracy. Inna jest sytuacja, gdy pracodawca rozwiązuje umowę bez wypowiedzenia po upływie miesiąca od uzyskania wiadomości - wtedy narusza art. 52 §2 kp.
Pułapki
- Pomylenie trybu z art. 52 kp (wina pracownika) z art. 53 kp (długotrwała niezdolność do pracy).
- Zaniechanie wniosku o uzasadnienie rozwiązania umowy przez pracodawcę.
- Mylenie 21-dniowego terminu odwołania do sądu pracy z terminami odwołań od decyzji ZUS.