Prawo rodzinne i opiekuńcze
Zakres obejmuje kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz krio: małżeństwo i jego ustroje, rozwód i separację, władzę rodzicielską, alimenty oraz opiekę. Egzamin lubi łączyć kwestie osobiste z majątkowymi.
Małżeństwo i ustroje majątkowe
- Zawarcie małżeństwa następuje przez zgodne oświadczenia wobec kierownika USC (art. 1 krio); przeszkody to m.in. wiek, bigamia i pokrewieństwo.
- Ustawowym ustrojem jest wspólność majątkowa; intercyza wymaga formy notarialnej i może być zawarta przed ślubem.
- Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa m.in. z dniem orzeczenia separacji, przy upadłości małżonka i przy zniesieniu współwłasności.
Rozwód i separacja
- Rozwód orzeka się przy zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia (art. 56 §1 kro); sąd nie orzeka rozwodu, gdy miałoby to pokrzywdzić wspólne małoletnie dzieci.
- Sąd może orzec o winie (art. 57 §1 kro); brak orzeczenia o winie nie blokuje roszczeń alimentacyjnych.
- Separacja jest alternatywą, gdy rozkład pożycia nie ma charakteru zupełnego.
Przykład
Klientka chce rozwodu z orzeczeniem o winie męża i alimentów na siebie. Alimenty po rozwodzie przysługują małżonkowi, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i znajduje się w niedostatku (art. 60 §1 kro). Sama wina drugiej strony nie wystarcza - trzeba wykazać niedostatek i usprawiedliwiony brak możliwości zarobkowania, inaczej powództwo w tej części upadnie.
Pułapki
- Mylenie alimentów między małżonkami (art. 60 kro) z alimentami na rzecz dzieci (art. 133 kro).
- Przyjęcie, że separacja automatycznie dzieli majątek - powstaje wtedy rozdzielność, ale konieczny jest podział.
- Pominięcie terminów przy zaprzeczeniu ojcostwa i roszczeniach alimentacyjnych (3 lata, art. 137 kro).