Nocny przejazd kolejowy na trasie wycieczki szkolnej
Jest środa, 21:40. Prowadzisz autokar 12,2 m (49 miejsc plus kierowca) z 46 uczniami i dwoma opiekunami z Krakowa do Zakopanego. Widoczność oceniasz na 60 m: mgła i mżawka, jezdnia mokra. Zbliżasz się do przejazdu kolejowego bez zapór, z sygnalizacją świetlną i krzyżami św. Andrzeja, przez jeden tor. Przed przejazdem stoi samochód osobowy; po chwili rusza i przejeżdża. Z lewej strony, 8 m przed torem, stoi budynek magazynowy, który zasłania widok na tor, z którego nadjeżdżają pociągi. Prędkość dopuszczalna przed przejazdem to 70 km/h, ty jedziesz 55 km/h. W przejściu między fotelami wstaje pasażer i prosi, żebyś zatrzymał się 300 m dalej, przy sklepie, na dwie minuty. Jeden z uczniów twierdzi, że nie musi być zapięty pasami, bo jedzie tylko kawałek. Opiekunowie są zmęczeni i nie reagują. Za przejazdem droga zwęża się do 5,5 m i pnie się pod górę; do celu zostało 1 godz. 20 min jazdy.
1. Jak powinieneś przejechać ten przejazd? Podaj kolejność czynności i uzasadnij każdą z nich.
Read the worked answer
Przejazd bez zapór to przejazd, przed którym zatrzymanie jest obowiązkowe niezależnie od tego, czy sygnalizacja świeci, czy nie. Samochód osobowy jadący przed tobą nie zwalnia cię z tego obowiązku: jego przejazd nie jest dowodem, że tor jest wolny, bo pociąg mógł wjechać na przejazd chwilę po nim.
Kolejność: 1) już 50–70 m przed przejazdem zmniejsz prędkość do ok. 15–20 km/h; 2) zatrzymaj się przed linią zatrzymania lub krzyżami w miejscu, z którego widzisz tor, ale nie wjeżdżaj na tory; 3) przy zasłoniętym widoku dojedź powoli do granicy widoczności – w autokarze siedzisz z przodu, więc po dojechaniu do linii widzisz wzdłuż toru; jeśli nadal nie widzisz, poproś opiekuna, by stanął w bezpiecznym miejscu poza skrajnią i dał sygnał, albo zrezygnuj z przejazdu i wybierz inną trasę; 4) otwórz okno i nasłuchuj, obserwuj światło reflektora lokomotywy i sygnalizator; 5) przejedź jednym płynnym ruchem, bez zmiany biegu i bez zatrzymywania na torze, z prędkością pozwalającą bezpiecznie zjechać z toru (ok. 15 km/h); 6) upewnij się, że cały pojazd, także tył, opuścił skrajnię.
Przy 8-procentowym? – nie, przy zasłoniętym widoku – oraz mokrej nawierzchni rezygnacja z przejazdu jest pełnoprawną decyzją, a nie porażką.
2. Pasażer stoi w przejściu i domaga się postoju za 300 m. Co robisz i dlaczego?
Read the worked answer
Autokar nie może ruszyć ani jechać z pasażerem stojącym w przejściu – miejsca stojące dotyczą autobusów komunikacji, a nie autokaru w trasie. Pasy w autokarze wyposażonym w pasy są obowiązkowe dla wszystkich przewożonych osób, a kierowca odpowiada za to, żeby jazdę rozpocząć dopiero wtedy, gdy pasażerowie zajmą miejsca i zepną pasy. Dlatego najpierw polecasz pasażerowi wrócić na miejsce i zapiąć pas, a uczniowi wyjaśniasz, że „kawałek” nie jest wyjątkiem od obowiązku.
Postój 300 m dalej przy sklepie odrzucasz: to nie jest przystanek ani zatoka, jest noc, mgła, droga wąska i mokra, a zatrzymanie autokaru w takim miejscu stwarza zagrożenie i jest niezgodne z zasadą zatrzymywania w miejscach dozwolonych. Proponujesz najbliższy planowy postój (za ok. 1 godz. 20 min) albo – jeśli sytuacja tego wymaga – bezpieczne miejsce typu MOP czy parking.
Na koniec informujesz opiekunów o zajściu i prosisz o reakcję, a zdarzenie odnotowujesz w dokumentacji wycieczki. Nie eskalujesz, ale nie ustępujesz: zejście z pojazdu w niedozwolonym miejscu i jazda ze stojącym pasażerem to dwa realne ryzyka, za które odpowiadasz ty, nie pasażer.
3. Światło na przejeździe zaczyna pulsować, gdy przednia część autokaru jest już na torze. Jak postępujesz?
Read the worked answer
Nie zatrzymujesz się i nie cofasz. Cofanie z naczepą? – nie, cofanie autokaru z torem pod kołami jest najbardziej ryzykownym manewrem, jaki możesz wykonać: tył pojazdu wjeżdża wtedy w strefę, której nie kontrolujesz, a pasażerowie są odpięci lub stoją. Twoim celem jest opuszczenie skrajni w jednym ruchu do przodu, z prędkością, na jaką pozwala droga.
Jeśli pojazd zgaśnie lub zablokuje się na torze: natychmiast nakazujesz ewakuację – pasażerowie wychodzą i oddalają się od toru pod kątem ok. 45 stopni w kierunku przeciwnym do nadjeżdżającego pociągu, nie wzdłuż toru, bo szczątki lecą w kierunku jazdy. Ktoś (opiekun) dzwoni na 112 i, jeśli jest, na numer alarmowy przejazdu. Nikt nie wraca po bagaż. Ty wzywasz pomoc i zabezpieczasz miejsce, o ile możesz to zrobić bez ryzyka.
Po zdarzeniu sporządzasz notatkę i zgłaszasz sprawę przewoźnikowi. Pamiętaj, że sygnalizacja na przejeździe działa niezależnie od tego, co widziałeś wcześniej – jej zadziałanie jest dla ciebie informacją nadrzędną wobec wcześniejszej obserwacji.