Kwalifikacja Wstępna D cheat sheet
Kwalifikacja Wstępna D · Keep the key ideas within reach.
Przepisy ruchu drogowego i bezpieczeństwo
Dopuszczalna prędkość w obszarze zabudowanym: 50 km/h przez całą dobę; zniesienie lub podwyższenie limitu wymaga znaku, nie domniemania.
Autobus w obszarze zabudowanym: 50 km/h; poza obszarem zabudowanym 80 km/h na jezdni dwukierunkowej jednojezdniowej i 100 km/h na jezdni dwujezdniowej lub autostradzie.
Odstęp od poprzedzającego pojazdu: minimum tyle metrów, ile wynosi połowa prędkości w km/h (przy 80 km/h ok. 40 m) - reguła czasu 2 sekund na suchej nawierzchni.
Przejazd kolejowy: zakaz wyprzedzania na przejeździe i bezpośrednio przed nim; w razie unieruchomienia pojazdu należy natychmiast usunąć pasażerów i ostrzec maszynistę.
Zatrzymanie i postój: zakaz zatrzymania na przejściu dla pieszych i 10 m przed nim, na skrzyżowaniu i w odległości mniejszej niż 10 m od niego, na moście i w tunelu.
Przewóz dzieci do 150 cm wzrostu: fotelik lub podstawka dostosowana do masy i wzrostu; dziecko do 3 lat nie może być przewożone w fotelu tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu z aktywną poduszką powietrzną.
Pasy i kaski: zapinanie pasów obowiązuje kierującego i pasażerów; kierujący motocyklem i pasażer mają obowiązek jazdy w kasku ochronnym.
Alkohol i środki odurzające: dopuszczalne stężenie 0,2 promila we krwi; przekroczenie 0,5 promila to przestępstwo, poniżej - wykroczenie.
Dokumenty podczas kontroli: prawo jazdy, dowód rejestracyjny z ważnym badaniem technicznym, potwierdzenie zawarcia OC; wykroczenie za brak ważnego OC podlega ustawowej karze.
Czas pracy i odpoczynku kierowcy
Dzienny czas prowadzenia: maksymalnie 9 godzin, rozszerzalny do 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.
Po 4,5 godziny prowadzenia obowiązkowa przerwa 45 minut, dzielona na 15 minut plus 30 minut, przy zachowaniu tej kolejności.
Odpoczynek dzienny regularny: 11 godzin w ciągu 24 godzin od zakończenia poprzedniego odpoczynku; skrócony do 9 godzin nie częściej niż trzy razy między dwoma odpoczynkami tygodniowymi.
Odpoczynek dzienny dzielony: 3 godziny w pierwszej części i 9 godzin w drugiej, łącznie 12 godzin, przy czym pierwsza część liczy się jako przerwa.
Odpoczynek tygodniowy regularny: 45 godzin; skrócony do 24 godzin musi być zrekompensowany równoważnym odpoczynkiem przed końcem trzeciego tygodnia.
Tydzień pracy: maksymalnie 60 godzin w jednym tygodniu i 48 godzin średnio w okresie 4 miesięcy; przerwa w pracy po 6 godzinach to minimum 30 minut, gdy czas pracy wynosi 6–9 godzin, i 45 minut powyżej 9 godzin.
Karta kierowcy i wykresówki: dane przechowywane przez 28 dni; kierowca okazuje je na żądanie kontroli, a tachograf musi być zalegalizowany co 2 lata.
Ręczne wpisy i wydruki: brak wpisu lub błędne wpisy to naruszenie; wydruk z tachografu podpisuje kierowca i przechowuje wraz z kartą.
Technika jazdy i obsługa pojazdu
Hamowanie silnikiem: redukcja biegów przed hamulcami ogranicza zużycie okładzin i ryzyko przegrzania hamulców na długich zjazdach.
Hamulec retarder lub zwalniacz hydrauliczny: stosować na długich zjazdach zamiast ciągłego hamowania nożnego, aby uniknąć fading'u.
Ciśnienie w ogumieniu: sprawdzać na zimnych oponach; różnica ciśnienia między oponami na jednej osi pogarsza stateczność i zwiększa zużycie paliwa.
Głębokość bieżnika opon autobusu: minimalna 1,6 mm dla opon samochodowych; dla autobusów i ciężarówek wymagane jest 1,6 mm w rowkach głównych, a w rowkach poprzecznych 1,0 mm.
Układ pneumatyczny: przed jazdą sprawdzić ciśnienie w układzie i szczelność; spadek ciśnienia powoduje zadziałanie hamulca awaryjnego.
Zasada 2 sekund: na mokrej nawierzchni wydłuża się do 4 sekund, a na śliskiej nawet do 6 sekund - zwiększa się odstęp proporcjonalnie do przyczepności.
Rozruch silnika zimą: nie nagrzewać silnika na postoju dłużej niż konieczne; jazda z umiarkowanym obciążeniem szybciej osiąga temperaturę roboczą.
Zakręty: wchodzić z prędkością bezpieczną, hamować przed zakrętem, a przyspieszać po jego opuszczeniu; nie hamować w zakręcie przy dużym obciążeniu.
Kontrola przed jazdą: światła, kierunkowskazy, hamulce, poziom płynów, stan opon i ciśnienie - lista obejmuje elementy wpływające na bezpieczeństwo.
Przewóz osób i ładunków, obsługa klienta
Ładunek: musi być tak umieszczony, aby nie przekraczał dopuszczalnej ładowności, nie zasłaniał świateł i tablicy rejestracyjnej oraz nie utrudniał kierowania.
Mocowanie ładunku: pasy, łańcuchy lub liny o odpowiedniej wytrzymałości; ładunek nie może wystawać na boki więcej niż 0,5 m od obrysu pojazdu.
Przewóz osób: liczba pasażerów nie może przekraczać liczby miejsc określonej w dowodzie rejestracyjnym; pasażerowie nie mogą stać w autobusie, jeśli dowód tego zabrania.
Bagaż w autokarze: umieszczać w lukach bagażowych i zabezpieczyć; bagaż podręczny nie może blokować przejścia i drzwi ewakuacyjnych.
Odpowiedzialność przewoźnika: za szkodę w bagażu odpowiada się na zasadach przewozu; reklamacje rozpatrywane są w terminie 30 dni, a roszczenia przedawniają się po roku.
Obsługa pasażera: informowanie o przystankach, opóźnieniach i przesiadkach; przy odmowie przewozu należy wskazać podstawę odmowy - np. stan nietrzeźwości lub zagrożenie bezpieczeństwa.
Bilet i taryfa: pasażer okazuje bilet na żądanie kontroli; przewoźnik może pobrać opłatę dodatkową za jazdę bez ważnego biletu zgodnie z taryfą.
Przewóz zwierząt: zwierzęta przewozi się na warunkach określonych w regulaminie przewoźnika; pies musi być na smyczy i w kagańcu, jeśli regulamin tego wymaga.
BHP przewoźnika: kierowca odpowiada za bezpieczeństwo pasażerów, przestrzega limitów prędkości i nie prowadzi pojazdu w stanie uniemożliwiającym bezpieczną jazdę.
Przewóz osób i ładunków, obsługa klienta - uzupełnienie
Czas pracy kierowcy a planowanie trasy: harmonogram uwzględnia 45-minutowe przerwy i 11-godzinny odpoczynek, co wpływa na liczbę kursów w ciągu doby.
Tachograf cyfrowy: kierowca rejestruje aktywność ręcznie, gdy tachograf nie działa; wpisy uzupełnia się na wydruku z podpisem i datą.
Kontrola stanu technicznego autobusu: codzienna kontrola obejmuje poziom oleju, płynu chłodzącego, hamulców, świateł i ogumienia - wynik odnotowuje się w karcie pojazdu.
Przewóz ładunków niebezpiecznych: wymagane oznakowanie pojazdu i dokument przewozowy ADR; kierowca musi mieć szkolenie ADR i znać procedury awaryjne.
Zabezpieczenie drzwi i klap: przed odjazdem sprawdzić zamknięcie drzwi pasażerskich i luków bagażowych; niezamknięte drzwi to zagrożenie dla pasażerów.
Pasażer z niepełnosprawnością: przewoźnik zapewnia miejsce dla wózka inwalidzkiego i pomoc w wejściu, jeśli pojazd jest do tego przystosowany.
Reklamacja bagażu: pasażer zgłasza szkodę niezwłocznie po stwierdzeniu, a przewoźnik potwierdza zgłoszenie protokołem.
Odmowa przewozu: podstawy to brak ważnego biletu, stan nietrzeźwości, zagrożenie bezpieczeństwa lub przekroczenie liczby miejsc - nie wolno odmawiać bez podstawy.
Zasady obsługi klienta: kultura, informacja o zmianach trasy i punktualność; skargi przyjmuje się na piśmie i rozpatruje w terminie 30 dni.
Przepisy ruchu drogowego - wybrane zasady pierwszeństwa
Skrzyżowanie równorzędne: pierwszeństwo ma pojazd nadjeżdżający z prawej strony; wyjątkiem jest pojazd szynowy, który ma pierwszeństwo niezależnie od strony.
Skrzyżowanie z drogą z pierwszeństwem: ustępuje pojazd na drodze podporządkowanej; znak STOP wymaga zatrzymania przed linią.
Rondo: pierwszeństwo ma pojazd już znajdujący się na rondzie, chyba że znaki stanowią inaczej; wjazd bez kierunkowskazu, wyjazd z kierunkowskazem prawym.
Włączanie się do ruchu: ustępuje pojazd wyjeżdżający z drogi podporządkowanej, z posesji, stacji paliw lub pasa włączania.
Zmiana pasa: obowiązek ustąpienia pojazdowi na pasie docelowym; kierunkowskaz sygnalizuje zamiar, nie daje pierwszeństwa.
Pieszy na przejściu: kierujący ustępuje pieszemu wchodzącemu na przejście; wyprzedzanie na przejściu i bezpośrednio przed nim jest zabronione.
Pojazd uprzywilejowany: nadaje sygnały świetlne i dźwiękowe, wtedy inne pojazdy ustępują; sam sygnał świetlny bez dźwiękowego nie zwalnia z ostrożności.
Zawracanie: zabronione na moście, w tunelu, na przejeździe kolejowym i na drodze jednokierunkowej.
Czas pracy - naruszenia i dokumentacja
Naruszenie poważne: przekroczenie dziennego czasu prowadzenia o więcej niż 2 godziny lub skrócenie odpoczynku dziennego poniżej 7 godzin.
Naruszenie bardzo poważne: brak karty kierowcy lub wykresówek, fałszowanie danych, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia w tygodniu.
Kontrola na drodze: organ sprawdza 28 dni wstecz; dane pobiera się z karty kierowcy i pamięci tachografu.
Kary: nakładane na kierowcę i przewoźnika; wysokość zależy od rodzaju naruszenia i kategorii (poważne, bardzo poważne).
Zezwolenie na prowadzenie pojazdu: kierowca musi mieć ważne prawo jazdy właściwej kategorii i ważne badanie lekarskie.
Ewidencja czasu pracy: kierowca prowadzi ewidencję, a przewoźnik przechowuje dokumentację przez okres wymagany przepisami.
Odpoczynek w kabinie: musi być zapewniony w miejscu do tego przeznaczonym; spanie w kabinie jest dopuszczalne, jeśli warunki na to pozwalają.
Technika jazdy - hamowanie i stateczność
Droga hamowania rośnie z kwadratem prędkości: dwukrotny wzrost prędkości oznacza około czterokrotnie dłuższą drogę hamowania.
ABS: zapobiega blokowaniu kół, ale nie skraca drogi hamowania na luźnej nawierzchni; na żwirze droga może się wydłużyć.
ESP: stabilizuje tor jazdy przy poślizgu; nie zwalnia z obowiązku dostosowania prędkości do warunków.
Aquaplaning: przy prędkości powyżej 80 km/h na mokrej nawierzchni opona może utracić kontakt z jezdnią; należy zdjąć nogę z gazu i nie hamować gwałtownie.
Przeciążenie: przekroczenie ładowności pogarsza stateczność, wydłuża drogę hamowania i zwiększa zużycie opon.
Zjazd: używać niższego biegu i hamulca silnikowego; nie wrzucać luzu na długich zjazdach.
Zimowe opony: zalecane, gdy temperatura spada poniżej 7°C; głębokość bieżnika minimum 1,6 mm.
Przewóz osób - bezpieczeństwo pasażerów
Pasy bezpieczeństwa w autokarze: pasażerowie mają obowiązek zapinania pasów, jeśli pojazd jest w nie wyposażony.
Drzwi ewakuacyjne: muszą być oznaczone i drożne; bagaż nie może blokować przejścia do nich.
Gaśnica: musi być sprawna i dostępna; kierowca zna jej rozmieszczenie i sposób użycia.
Apteczka: wyposażenie zgodne z przepisami; kierowca sprawdza termin ważności materiałów opatrunkowych.
Trójkąt ostrzegawczy: umieszcza się w odległości 30–50 m za pojazdem na drodze poza obszarem zabudowanym.
Kamera w autokarze: monitoring może być stosowany, jeśli pasażerowie są o tym poinformowani zgodnie z przepisami o ochronie danych.
Postój z pasażerami: kierowca informuje o czasie postoju i miejscu zbiórki; nie pozostawia pasażerów bez opieki w niebezpiecznym miejscu.
Obsługa klienta - komunikacja i reklamacje
Reklamacja: przyjmowana w formie pisemnej lub ustnej do protokołu; przewoźnik rozpatruje ją w terminie 30 dni.
Bilet: pasażer okazuje bilet na żądanie; brak biletu skutkuje opłatą dodatkową zgodnie z taryfą.
Informacja pasażerska: rozkład jazdy, opóźnienia i przesiadki podawane są na przystanku i w pojeździe.
Skarga na kierowcę: przyjmowana przez przewoźnika; kierowca ma prawo do złożenia wyjaśnień.
Kultura obsługi: kierowca wita pasażerów, udziela informacji i zachowuje spokój w sytuacjach konfliktowych.
Pasażer agresywny: kierowca może wezwać policję i przerwać przewóz, jeśli istnieje zagrożenie bezpieczeństwa.
Zwrot biletu: zasady zwrotu określa regulamin przewoźnika; termin i potrącenia zależą od rodzaju biletu.