Trzydniowa wycieczka a plan czasu pracy jednego kierowcy
Przewoźnik przekazuje ci plan trzydniowej wycieczki (piątek–niedziela). Jesteś jedynym kierowcą, autokar 12 m, 49 miejsc, zmiennik niedostępny. Piątek: wyjazd 06:00, jazda 4 godz., przerwa 45 min, jazda 3 godz. 30 min, przerwa 45 min, jazda 1 godz., przyjazd do hotelu 16:45. Sobota: wyjazd 06:00, jazda 4 godz. 40 min, postój 30 min, jazda 2 godz. 30 min, przerwa 45 min, jazda 2 godz. 40 min, powrót do hotelu 16:30. Niedziela: wyjazd 05:30, jazda 3 godz., przerwa 45 min, jazda 3 godz. 15 min, przerwa 45 min, jazda 3 godz. 30 min, zakończenie 16:15. W sobotę i w niedzielę plan przewiduje wykorzystanie wydłużenia dziennego czasu jazdy do 10 godz.; w tym tygodniu nie korzystałeś z niego wcześniej. Postoje zaplanowano w miejscach zwiedzania, gdzie czekasz przy autokarze, a w sobotę podczas 30-minutowego postoju masz pomóc pilotowi wnieść do bagażnika sześć kartonów folderów. Pasażerowie są punktualni, trasa nie przewiduje promu ani pociągu.
1. Wskaż wszystkie naruszenia w przedstawionym planie i uzasadnij je konkretnymi limitami.
Read the worked answer
Naruszenie jest jedno, ale poważne, i dotyczy soboty. Po 4 godz. 40 min jazdy bez przerwy kierowca przekracza dopuszczalne 4 godz. 30 min jazdy ciągłej. Postój 30 min zaplanowany po tym odcinku nie naprawia sytuacji z dwóch powodów: po pierwsze, w chwili zatrzymania limit został już przekroczony o 10 min; po drugie, 30 min nie może być drugą częścią przerwy dzielonej, bo brakuje wcześniejszej części 15-minutowej. Przerwa 45 min może być dzielona tylko na 15 min i 30 min, przy czym druga część musi być zakończona, zanim upłynie 4 godz. 30 min jazdy.
Reszta planu się broni: piątek to 8 godz. 30 min jazdy i odpoczynek 13 godz. 15 min; sobota to 9 godz. 50 min, a niedziela 9 godz. 45 min – oba dni mieszczą się w wydłużeniu do 10 godz., wykorzystanym dwukrotnie w tygodniu, co jest dopuszczalne. Odpoczynki dzienne (13 godz. 15 min i 13 godz.) są prawidłowe, a tygodniowy czas jazdy 28 godz. 05 min nie zbliża się do limitu 56 godz.
Nie jest natomiast przerwą sobotni postój 30 min, jeśli w jego trakcie wnosisz kartony – to praca, którą należy zarejestrować jako inny rodzaj pracy.
2. Zaproponuj poprawiony harmonogram soboty. Czy da się zachować przyjazd o 16:30?
Read the worked answer
Nie da się zachować godziny 16:30 bez skrócenia któregoś punktu programu – każda wersja zgodna z przepisami przesuwa przyjazd o ok. 25–30 min. Najprostsze rozwiązanie: skróć pierwszy odcinek o 15 min i wstaw przerwę 15-minutową po 4 godz. 15 min jazdy (10:15), a następnie jedź 15 min do 10:30 i rozpocznij przerwę 30-minutową. Wtedy 45 min przerwy jest skompletowane dokładnie w momencie, w którym jazda osiąga 4 godz. 30 min. Dalsza część dnia: 11:00–13:30 jazda, 13:30–14:15 przerwa 45 min, 14:15–16:55 jazda, przyjazd 16:55. Dzienny czas jazdy to nadal 9 godz. 50 min, więc wykorzystujesz pierwsze wydłużenie do 10 godz.
Wersja alternatywna, prostsza organizacyjnie: przesuń cały dzień o 10 min wcześniej (start 05:50) i zaplanuj pełne 45 min przerwy po 4 godz. 20 min jazdy, czyli o 10:10. Przyjazd 16:40.
Kluczowa zasada przy układaniu takiego planu: przerwa musi być zaplanowana z zapasem, a nie „na styk”, bo każde opóźnienie na drodze zamienia plan zgodny w naruszenie. Plan przekazany przez organizatora jest propozycją, nie poleceniem – kierowca ma obowiązek odmówić realizacji harmonogramu, którego nie da się wykonać zgodnie z przepisami, i to na piśmie zgłosić przewoźnikowi.
3. Czy 30-minutowy postój z wnoszeniem kartonów można zaliczyć jako część przerwy? Jak należy go zarejestrować?
Read the worked answer
Nie. Przerwa to czas przeznaczony wyłącznie na regenerację, w którym kierowca nie wykonuje żadnej pracy ani nie pozostaje do dyspozycji przewoźnika. Wnoszenie sześciu kartonów do bagażnika jest pracą – taką samą jak załadunek czy pomoc przy bagażach pasażerów – nawet jeśli trwa pięć minut i „przy okazji”. Zaliczenie tego czasu jako przerwy byłoby błędem w zapisie i realnym naruszeniem, które wyjdzie przy kontroli i przy analizie plików tachografu.
Prawidłowo: po zatrzymaniu pojazdu kierowca ustawia tachograf na „inny rodzaj pracy”, wykonuje czynność, a po jej zakończeniu – jeśli faktycznie nie ma nic do zrobienia – przełącza na „przerwa” i dopiero wtedy czas biegnie. Jeżeli postój ma trwać 30 min, a 10 min zajęła pomoc przy kartonach, do wykorzystania jako przerwa zostaje 20 min – za mało na drugą część przerwy dzielonej (wymagane 30 min) i za mało na pełne 45 min.
Praktyczny wniosek dla planowania: czynności bagażowe i porządkowe należy wpisać w harmonogram poza przerwami, najlepiej zaraz po przyjeździe na miejsce, a nie w środku zaplanowanego odpoczynku. Kierowca powinien też pamiętać, że przerwy nie wolno „odbierać” w czasie jazdy ani w czasie, gdy pozostaje w pojeździe do dyspozycji pasażerów.