Korek na autostradzie, spóźniony postój i pasażer z cukrzycą
Piątek, 14:20. Jedziesz autokarem z 42 osobami, grupą seniorów, po autostradzie w kierunku dużego miasta, 12 km przed MOP-em z toaletami i parkingiem. Od ostatniej przerwy 45 min minęło 4 godz. 05 min jazdy, a z dziennego limitu 9 godz. wykorzystałeś 7 godz. 35 min. Od 25 min ruch stoi: wypadek, zamknięte dwa pasy, służby na miejscu. Jest 30°C, słońce wpada w prawe okna, klimatyzacja pracuje tylko na biegu jałowym. Pasażerowie chcą wyjść i dojść do stacji paliw 600 m dalej. Jedna pani ma cukrzycę i mówi, że musi coś zjeść i skorzystać z toalety „już”. Pasażerowie zaczynają się kłócić, kto wysiada pierwszy i czy w ogóle można. Droga awaryjna nie jest wyznaczona, pas awaryjny jest wolny. Dyżurny przewoźnika nie odbiera telefonu, za tobą stoi tir, który trąbi.
1. Co robisz w pierwszych pięciu minutach postoigu?
Read the worked answer
Przede wszystkim nie otwierasz drzwi i nie pozwalasz nikomu wysiąść. Autostrada to miejsce, gdzie pieszy jest w największym możliwym niebezpieczeństwie, a pas awaryjny musi być przejezdny dla służb i pojazdów uprzywilejowanych. Komunikat do pasażerów: krótki, spokojny, przez mikrofon – co się stało, że wychodzić nie wolno i kiedy dostaną informację.
Czynności techniczne: światła awaryjne, pozostanie w swoim pasie, hamulec postojowy, koła na wprost, ocena, co się dzieje przed tobą (czy nie ma miejsca do przesunięcia się na prawy pas). Nie wjeżdżasz na pas awaryjny „na chwilę”, bo blokujesz dojazd karetki. Nie trąbisz w odpowiedzi na tira – to nie wnosi niczego poza eskalacją.
Kolejność: sprawdzasz sytuację i informacje o zdarzeniu (radio, aplikacja), dzwonisz na 112 tylko wtedy, gdy jest realna potrzeba medyczna lub zagrożenie, a nie po to, by zapytać o korek. Równolegle próbujesz dodzwonić się do dyspozytora innym numerem lub SMS-em. Pasażerom podajesz realny komunikat, a nie obietnicę „za chwilę jedziemy”.
2. Jak wygląda twoja sytuacja w zakresie czasu jazdy i przerw? Czy możesz dojechać do MOP-u?
Read the worked answer
Stanie w korku nie zużywa czasu jazdy – tachograf nalicza jazdę tylko wtedy, gdy pojazd się porusza. Kierowca pozostaje jednak w pracy: odpowiada za pojazd i pasażerów, więc prawidłowym ustawieniem jest „inny rodzaj pracy”, a nie „przerwa”. Przerwa to czas wyłącznie na regenerację, a w korku z 42 osobami i rodzącym się konfliktem regeneracji nie ma.
Do 4 godz. 30 min zostało 25 min jazdy. Po wznowieniu ruchu 12 km w kolumnie to ok. 36 min przy średniej 20 km/h – czyli limit 4 godz. 30 min zostanie osiągnięty przed MOP-em. Po osiągnięciu 4 godz. 30 min nie wolno kontynuować jazdy bez 45-minutowej przerwy, a zatrzymanie w pasie ruchu autostrady nie jest miejscem do jej odbycia.
Praktycznie: jeśli kolumna ruszy i da się przejechać 12 km w krótszym czasie, jedziesz na MOP i tam robisz przerwę. Jeśli nie – powołujesz się na możliwość odstępstwa od przepisów w zakresie niezbędnym dla bezpieczeństwa osób (upał, stan pasażerki, brak toalet), dojeżdżasz do najbliższego bezpiecznego miejsca i opisujesz przyczynę w zapisie tachografu. Odstępstwo jest wyjątkiem, nie regułą, i musi być udokumentowane.
3. Pasażerka z cukrzycą wymaga pomocy, a grupa chce wysiąść. Jak rozdzielasz te dwie sprawy?
Read the worked answer
Najpierw oceniasz stan pasażerki. Omdlenie, drżenie, poty, splątanie to typowe objawy hipoglikemii – wtedy podajesz coś słodkiego do picia lub do jedzenia, jeśli jest przytomna i połyka, i zostajesz przy niej. Jeśli traci przytomność albo nie połyka, nie podajesz nic doustnie, dzwonisz na 112, podajesz numer rejestracyjny, kilometr autostrady i kierunek, i wykonujesz polecenia dyspozytora.
Wysiadanie grupy pozostaje wykluczone, także dla pani z cukrzycą – 600 m wzdłuż autostrady to większe ryzyko niż kilka minut w pojeździe, a przy spadku cukru dodatkowo ryzyko upadku i dezorientacji. Jeśli trzeba, prosisz o pomoc medyczną na miejsce; wtedy decyzję o kontakcie z pasażerką podejmują ratownicy.
Komunikacyjnie rozdzielasz role: jedna osoba z personelu pomocniczego (pilot, opiekun grupy) zajmuje się resztą pasażerów i odpowiada na pytania, ty zajmujesz się sytuacją medyczną i pojazdem. Po zdarzeniu wpisujesz wszystko do notatki służbowej – to podstawa zarówno dla przewoźnika, jak i dla ewentualnych roszczeń pasażerów.