Matura Polish flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Próg zdawalności matury

Minimum 30% punktów z każdego przedmiotu obowiązkowego w części pisemnej i ustnej; niespełnienie progu oznacza niezdanie egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.

Przedmiot dodatkowy na maturze

Egzamin zdawany wyłącznie na poziomie rozszerzonym (lub dwujęzycznym dla języków); zdający wybiera od jednego do sześciu przedmiotów, a przystąpienie do co najmniej jednego jest warunkiem zdania matury.

Część ustna egzaminu maturalnego

Obowiązkowa dla języka polskiego i języka obcego nowożytnego; brak przystąpienia do części ustnej skutkuje niezdaniem całego egzaminu, nawet przy wysokich wynikach pisemnych.

Poziom dwujęzyczny języka obcego

Poziom egzaminu dostępny dla absolwentów oddziałów dwujęzycznych; w rekrutacji na uczelnie jest zwykle traktowany jako równoważny poziomowi rozszerzonemu.

Wymagania egzaminacyjne

Katalog treści ogłaszany w rozporządzeniu na dany rok szkolny; może zawężać zakres podstawy programowej i określa limity zadań oraz kryteria oceniania.

Skala staninowa wyników

Dziewięciostopniowa skala statystyczna stosowana do prezentacji wyników egzaminu; niezależna od progów rekrutacyjnych ustalanych przez uczelnie.

Egzamin poprawkowy

Przysługuje zdającemu, który nie zdał jednego przedmiotu obowiązkowego w części pisemnej; odbywa się w sierpniu tego samego roku i dotyczy tylko tego jednego przedmiotu.

Dostosowanie warunków egzaminu

Przysługuje zdającym z orzeczeniem lub opinią (np. dysleksja); może obejmować wydłużenie czasu, osobną salę lub arkusz w wersji dostosowanej, zgodnie z komunikatem CKE.

Deklaracja wyboru przedmiotów

Dokument składany w terminie wskazanym przez dyrektora CKE, w którym zdający wskazuje przedmioty dodatkowe i poziom; po terminie zmiana wyboru jest ograniczona.

Czas trwania egzaminu pisemnego

Poziom podstawowy trwa 170 minut, poziom rozszerzony 180 minut; przedmioty z częścią praktyczną, jak informatyka, mogą mieć wydłużony czas zgodnie z komunikatem CKE.

Zdający z lat ubiegłych

Osoba, która ukończyła szkołę wcześniej i przystępuje do matury ponownie lub po raz pierwszy; może zdawać wybrane przedmioty bez ponownego uczęszczania do szkoły.

Język obcy obowiązkowy

Język nowożytny, którego zdający uczył się w szkole jako przedmiotu obowiązkowego; ten sam język może być zdawany dodatkowo na poziomie rozszerzonym.

Podstawa programowa kształcenia ogólnego

Dokument określający cele i treści nauczania oraz zakresy podstawowy i rozszerzony dla przedmiotów; wymagania egzaminacyjne wynikają z niego i mogą go zawężać.

Świadectwo maturalne

Dokument wydawany po zdaniu wszystkich przedmiotów obowiązkowych i przystąpieniu do przedmiotu dodatkowego; zawiera wyniki procentowe i staninowe z każdego zdanego egzaminu.

Przedmioty obowiązkowe w formule 2023

Język polski, matematyka i język obcy nowożytny na poziomie podstawowym w części pisemnej oraz ustnej; od 2023 r. obowiązkowe jest także przystąpienie do jednego przedmiotu dodatkowego.

Rekrutacja na uczelnie

Proces prowadzony przez uczelnie według ich własnych zasad; matura dostarcza wyników procentowych, które uczelnie przeliczają na punkty rekrutacyjne, często z wagami dla przedmiotów rozszerzonych.

Zakres rozszerzony

Poziom nauczania przewidziany w podstawie programowej dla przedmiotów dodatkowych; obejmuje treści trudniejsze i szersze niż zakres podstawowy, sprawdzane w zadaniach egzaminacyjnych.

Zakres podstawowy

Poziom nauczania przewidziany dla przedmiotów obowiązkowych; obejmuje treści wspólne dla wszystkich uczniów i wyznacza minimalny zakres wymagań egzaminacyjnych.

Komunikat dyrektora CKE

Dokument ogłaszany corocznie, określający terminy egzaminów, sposób dostosowania warunków oraz szczegółowe informacje organizacyjne dotyczące matury.

Termin główny i dodatkowy

Matura odbywa się w maju (termin główny) oraz w czerwcu (termin dodatkowy dla osób, które nie mogły przystąpić z przyczyn losowych); poprawka ma miejsce w sierpniu.

Wynik procentowy

Podstawowa miara wyniku maturalnego, obliczana jako stosunek punktów uzyskanych do maksymalnej liczby punktów; próg zdawalności wynosi 30%.

Przedmiot z częścią praktyczną

Przedmiot dodatkowy, którego egzamin obejmuje wykonanie zadania praktycznego (np. informatyka, biologia z częścią doświadczalną); czas trwania może być wydłużony.

Liczba przedmiotów dodatkowych

Zdający może wybrać od jednego do sześciu przedmiotów dodatkowych; każdy z nich zdaje się na poziomie rozszerzonym, a wyniki trafiają na świadectwo.

Niezdanie matury

Sytuacja, w której zdający nie osiągnął 30% z przedmiotu obowiązkowego lub nie przystąpił do wymaganej części ustnej albo przedmiotu dodatkowego; możliwa poprawka tylko w ograniczonym zakresie.

Poprawka z jednego przedmiotu

Zdający może poprawiać tylko jeden przedmiot obowiązkowy w części pisemnej; poprawka nie dotyczy części ustnej ani przedmiotów dodatkowych.

Waga przedmiotu w rekrutacji

Współczynnik stosowany przez uczelnię przy przeliczaniu wyniku maturalnego na punkty; przedmioty rozszerzone mają zwykle wyższą wagę niż podstawowe.

Egzamin w formule 2023

Formuła egzaminu obowiązująca absolwentów szkół ponadpodstawowych od 2023 r.; opiera się na podstawie programowej z 2018 r. i wymaganiach egzaminacyjnych ogłaszanych corocznie.

Arkusz dostosowany

Wersja arkusza egzaminacyjnego przygotowana dla zdających z niepełnosprawnościami lub dysleksją; może zawierać zmienioną czcionkę, większy druk lub inne udogodnienia.

Warunek ukończenia szkoły

Przystąpienie do matury wymaga ukończenia szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej; absolwenci z lat ubiegłych mogą zdawać bez ponownego uczęszczania do szkoły.

Przedmiot dodatkowy bez progu

Z przedmiotu dodatkowego nie obowiązuje próg 30%; wynik jest odnotowywany na świadectwie, ale jego wysokość wpływa na rekrutację, nie na zdanie matury.

Zakres wymagań na dany rok

Treści i umiejętności sprawdzane w danym roku szkolnym, określone w rozporządzeniu; mogą się różnić między latami i należy je sprawdzić przed egzaminem.

Zdawalność przedmiotu obowiązkowego

Warunek uzyskania co najmniej 30% punktów z każdego z trzech przedmiotów obowiązkowych w części pisemnej oraz z części ustnej języka polskiego i obcego.