Skrzyżowanie równorzędne w mżawce: skręt w lewo z rowerzystą z prawej
Jest wtorek, 16:40, mżawka, temperatura 8°C. Jedziesz motorowerem 50 cm³ (kategoria AM) drogą gminną przez teren zabudowany. Zbliżasz się do skrzyżowania równorzędnego, na którym chcesz skręcić w lewo. Jedziesz 40 km/h, do punktu przecięcia osi jezdni zostało 25 m. Z naprzeciwka, bez kierunkowskazu, jedzie samochód osobowy około 50 km/h; do skrzyżowania ma 40 m. Z drogi po Twojej prawej stronie, również bez sygnalizacji, nadjeżdża rowerzysta po jezdni, 20 m od skrzyżowania, i jedzie prosto. Nawierzchnia jest mokra, na łuku leżą liście. Twoje opony mają trzy lata i 2 mm bieżnika. Czas reakcji oceniasz na 1 s, hamowanie na mokrym na 4 m/s². Nie ma znaków ustąpienia pierwszeństwa ani sygnalizacji. Zastanawiasz się, czy zdążysz skręcić przed nadjeżdżającym autem, czy masz pierwszeństwo przed rowerzystą i jak ustawić się do skrętu.
1. Kto komu musi ustąpić pierwszeństwa na tym skrzyżowaniu? Uzasadnij kolejność, nie ograniczając się do jednego znaku.
Read the worked answer
Skrzyżowanie jest równorzędne, więc nie rozstrzyga znak, lecz zasada prawej ręki i zasada skrętu w lewo. Motorowerzysta ma obowiązek ustąpić rowerzyście nadjeżdżającemu z prawej strony, bo rowerzysta jest pojazdem na drodze poprzecznej i znajduje się po prawej. Jednocześnie motorowerzysta skręcający w lewo musi ustąpić pojazdowi jadącemu z naprzeciwka prosto, czyli samochodowi osobowemu. To nie jest jeden wspólny „ranking”, lecz dwa niezależne obowiązki: wobec rowerzysty z prawej i wobec auta z naprzeciwka. Samochód z naprzeciwka ma rowerzystę po swojej lewej stronie, więc względem rowerzysty nie stosuje zasady prawej ręki; rowerzysta natomiast musi ustąpić samochodowi. W praktyce motorowerzysta powinien zatrzymać się przed skrzyżowaniem i przepuścić oba pojazdy, jeśli ich tor ruchu przecina się z jego torem. Wjazd na skrzyżowanie „na siłę” i oczekiwanie na lewoskręt blokuje skrzyżowanie i utrudnia ocenę sytuacji.
2. Czy przy prędkości 40 km/h i odległości 25 m zdążysz zatrzymać się przed skrzyżowaniem? Wykonaj obliczenia i oceń, czy można rozpocząć skręt przed nadjeżdżającym autem.
Read the worked answer
Prędkość 40 km/h to 40 : 3,6 = 11,1 m/s. Droga reakcji przy 1 s wynosi 11,1 m. Droga hamowania to v²/(2a) = 11,1²/(2·4) = 123,4/8 ≈ 15,4 m. Razem potrzeba około 26,5 m, a do punktu przecięcia jest 25 m. Oznacza to, że przy natychmiastowym hamowaniu motorower wjechałby około 1,5 m w strefę skrzyżowania. Wniosek: nie można zakładać, że zatrzymasz się przed linią, jeśli dopiero teraz rozpoczniesz hamowanie. Dodatkowo auto z naprzeciwka ma 40 m przy 50 km/h, czyli 13,9 m/s, i dotrze do skrzyżowania w około 2,9 s. Motorower potrzebuje około 2,25 s na dojechanie do punktu przecięcia, a sam manewr skrętu przy 15 km/h zajmie kolejne około 2,4 s. Łącznie około 4,6 s, więc tor ruchu przetnie się z torem auta. Bezpieczne rozwiązanie to wcześniejsze zmniejszenie prędkości, hamowanie na wprost i oczekiwanie przed skrzyżowaniem, a nie skręt „na lukę”.
3. Jak powinieneś ustawić motorower i jakie sygnały wysłać przed skrętem w lewo, biorąc pod uwagę mokrą nawierzchnię i rowerzystę z prawej?
Read the worked answer
Przed skrzyżowaniem należy wcześnie włączyć lewy kierunkowskaz, sprawdzić lusterko i martwe pole przez obrót głowy, a następnie ustawić motorower blisko osi jezdni, ale bez najeżdżania na pas ruchu dla pojazdów z naprzeciwka. Nie należy zjeżdżać do prawej krawędzi, bo wtedy auto z tyłu może próbować cię wyprzedzić, a rowerzysta z prawej może nie być widoczny. Na mokrej nawierzchni i liściach trzeba hamować wcześniej, na wprost, delikatnie i progresywnie, głównie przednim hamulcem, z lekkim użyciem tylnego. Skręt wykonuje się płynnie, bez gwałtownego dodawania gazu, bo tylne koło może stracić przyczepność. Przed rowerzystą z prawej trzeba zatrzymać się lub wyraźnie zwolnić, nawet jeśli on także ma obowiązek ustąpić innym pojazdom. Sygnalizacja kierunkowskazem nie daje pierwszeństwa; jest tylko zapowiedzią zamiaru. Jeśli warunki są niepewne, lepiej zrezygnować ze skrętu i pojechać prosto.