Pierwsza pomoc po wypadku motorowerzysty na łuku drogi wojewódzkiej
Jest listopad, 17:10, jest ciemno i mży. Jedziesz motorowerem po drodze wojewódzkiej poza terenem zabudowanym. Na łuku, w rowie, zauważasz przewrócony motorower i leżącego kierowcę. Zatrzymujesz się 15 m za miejscem, ustawiasz swój motorower z boku i włączasz światła postojowe. Mężczyzna około 50 lat leży na plecach, ma kask, oczy ma zamknięte. Słyszysz bulgotanie i nieregularne westchnienia, ale nie widzisz prawidłowego oddechu. Z ust wydobywa się krew. Prawa noga jest wyraźnie wykrzywiona w udzie, ale nie ma masywnego krwawienia. Telefon ma 9% baterii i jedną kreskę zasięgu. Najbliższe zabudowania są 4 km dalej, ostatni słupek kilometrowy to 143. Nie ma innych osób, nie masz apteczki ani latarki, masz kamizelkę odblaskową. Zastanawiasz się, od czego zacząć, czy zdejmować kask i jak przekazać informacje dyspozytorowi.
1. Jakie czynności wykonasz w pierwszej minucie na miejscu zdarzenia? Uzasadnij kolejność.
Read the worked answer
Najpierw zabezpieczam siebie i miejsce: zostawiam motorower z boku, włączam światła, zakładam kamizelkę odblaskową i nie wchodzę na jezdnię bez potrzeby. Sprawdzam, czy nie ma wycieku paliwa, iskier lub ruchu, który mógłby doprowadzić do wtórnego wypadku. Następnie podchodzę do poszkodowanego, sprawdzam przytomność i oddech: wołam, delikatnie potrząsam za ramiona, nachylam się i przez 10 s oceniam, czy oddech jest prawidłowy. Bulgotanie i pojedyncze westchnienia nie są prawidłowym oddechem. Dzwonię pod 112, podaję drogę wojewódzką, słupek 143, kierunek jazdy, liczbę poszkodowanych, stan: nieprzytomny, nieoddychający prawidłowo, krew w ustach, obrażenie nogi. Nie przenoszę poszkodowanego bez konieczności, bo podejrzewam uraz kręgosłupa. Jeśli mam rękawiczki lub folię, przygotowuję się do RKO. Dopiero potem, jeśli to możliwe, zatrzymuję inny pojazd, by ktoś pomógł i pilnował ruchu.
2. Czy należy zdjąć kask? Jak prowadzić resuscytację przy krwawieniu z ust i podejrzeniu urazu kręgosłupa?
Read the worked answer
Kasku nie zdejmuje się rutynowo, bo przy podejrzeniu urazu szyjnego każde poruszenie głową może pogorszyć stan. Kask zdejmuje się tylko wtedy, gdy uniemożliwia udrożnienie dróg oddechowych lub wentylację, i robi się to z pomocą drugiej osoby, stabilizując głowę. W tym przypadku są krwawienia i bulgotanie, więc priorytetem jest udrożnienie dróg oddechowych, ale bez gwałtownego wyginania szyi. Jeśli poszkodowany nie oddycha prawidłowo, rozpoczynam RKO: 30 uciśnięć mostka i 2 oddechy ratownicze, jeśli potrafię je wykonać. Uciski wykonuję na środku klatki piersiowej, na głębokość 5–6 cm, z częstością 100–120 na minutę, pozwalając klatce w pełni się rozprężyć. Przy krwi w ustach i braku sprzętu mogę prowadzić same uciski, jeśli wentylacja jest niemożliwa lub ryzykowna. Nie przerywam RKO do przyjazdu zespołu ratownictwa, chyba że poszkodowany zacznie oddychać prawidłowo.
3. Jak sformułujesz zgłoszenie na 112 przy 9% baterii i słabym zasięgu, aby nie tracić czasu?
Read the worked answer
Zgłoszenie musi być krótkie i konkretne, bo bateria może się rozładować. Mówię: „Wypadek motorowerzysty na drodze wojewódzkiej, ostatni słupek 143, jadę od strony…, poszkodowany nieprzytomny, nie oddycha prawidłowo, krew w ustach, podejrzenie złamania nogi, nie ma innych osób”. Podaję numer swojego telefonu i proszę o pozostanie na linii tylko wtedy, gdy dyspozytor tego wymaga. Nie rozłączam się pierwszy. Jeśli zasięg się urwie, wysyłam SMS z tymi samymi danymi, ale nie zastępuje to połączenia. Nie oddalam się od poszkodowanego, żeby „szukać pomocy”, bo mam telefon i podaną lokalizację. Po zakończeniu zgłoszenia wracam do RKO i ponawiam próbę kontaktu, jeśli pojawi się zasięg. Ważne jest podanie charakterystycznych punktów: łuk, rów, słupek 143, kierunek jazdy, bo to skraca czas dojazdu.