Poland Category C1 Theory Test study materials
Poland Category C1 Theory Test study resources

Poland Category C1 Theory Test key terms

Poland Category C1 Theory Test · Get comfortable with the vocabulary.

prędkość dopuszczalna

Maksymalna prędkość, z jaką pojazd może się poruszać na danym odcinku drogi, wyznaczona przez znak drogowy lub przepis ogólny. Dla samochodu ciężarowego o DMC do 7,5 t poza obszarem zabudowanym wynosi zwykle 80 km/h.

Related: DMC, obszar zabudowany, znak zakazu
pierwszeństwo przejazdu

Ustalona kolejność, w jakiej pojazdy opuszczają skrzyżowanie lub wjeżdżają na zwężony odcinek drogi. Wynika ze znaków, sygnałów świetlnych, a gdy ich brak – z reguły prawej ręki.

Related: reguła prawej ręki, skrzyżowanie równorzędne, sygnały świetlne
reguła prawej ręki

Zasada obowiązująca na skrzyżowaniu równorzędnym: kierujący ustępuje pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. Nie stosuje się jej, gdy pierwszeństwo regulują znaki lub sygnalizacja.

Related: skrzyżowanie równorzędne, pierwszeństwo przejazdu
skrzyżowanie równorzędne

Skrzyżowanie dróg o tej samej klasie, na którym żaden kierunek nie ma pierwszeństwa wynikającego ze znaków lub sygnalizacji. Obowiązuje na nim reguła prawej ręki.

Related: reguła prawej ręki, pierwszeństwo przejazdu
znak zakazu

Grupa znaków drogowych w czerwonym obramowaniu, które wprowadzają ograniczenie lub zakaz, np. zakaz wjazdu, ograniczenie prędkości czy zakaz wyprzedzania. Obowiązują od miejsca ustawienia do odwołania lub końca strefy.

Related: prędkość dopuszczalna, znak nakazu
znak nakazu

Niebieski znak drogowy z białym symbolem, który wskazuje wymagany sposób jazdy, np. nakaz skrętu, jazdy w prawo lub minimalną prędkość. Kierujący musi zastosować się do polecenia znaku.

Related: znak zakazu, pierwszeństwo przejazdu
sygnały świetlne

Światła na skrzyżowaniu lub przejściu, które nadrzędnie regulują ruch. Zielone zezwala na wjazd, żółte zabrania wjazdu za sygnalizator, a czerwone nakazuje zatrzymanie przed linią.

Related: pierwszeństwo przejazdu, przejazd kolejowy
przejazd kolejowy

Miejsce przecięcia drogi z torem kolejowym, oznaczone znakiem ostrzegawczym i często rogatkami lub sygnalizacją. Kierujący musi zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pociągowi.

Related: sygnały świetlne, zatrzymanie pojazdu
strefa zamieszkania

Obszar oznaczony znakiem, na którym pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem, a prędkość jest ograniczona do 20 km/h. Wjeżdżający musi ustąpić pierwszeństwa wszystkim uczestnikom ruchu.

Related: obszar zabudowany, prędkość dopuszczalna
obszar zabudowany

Teren oznaczony znakiem D-42, na którym obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h i zwiększona ostrożność wobec pieszych. Znak D-43 oznacza koniec tego obszaru.

Related: strefa zamieszkania, prędkość dopuszczalna
DMC

Dopuszczalna masa całkowita – największa masa pojazdu wraz z ładunkiem i pasażerami, ustalona przez producenta i wpisana do dowodu rejestracyjnego. Decyduje o kategorii prawa jazdy i o dopuszczalnej prędkości.

Related: ładowność, nacisk osi, prędkość dopuszczalna
ładowność

Różnica między dopuszczalną masą całkowitą a masą własną pojazdu. Określa, ile ładunku i osób można bezpiecznie przewieźć bez przekroczenia DMC.

Related: DMC, nacisk osi, rozmieszczenie ładunku
nacisk osi

Siła, z jaką koła jednej osi naciskają na jezdnię. Nie może przekraczać wartości dopuszczalnej dla danej osi, a jej przekroczenie grozi mandatem i uszkodzeniem drogi.

Related: DMC, ładowność, rozmieszczenie ładunku
rozmieszczenie ładunku

Sposób ułożenia towaru w przestrzeni ładunkowej, który wpływa na stabilność i przyczepność pojazdu. Cięższe przedmioty umieszcza się nisko i możliwie blisko środka ciężkości.

Related: ładowność, nacisk osi, zabezpieczenie ładunku
zabezpieczenie ładunku

Zestaw czynności i środków, takich jak pasy, maty antypoślizgowe i burty, które uniemożliwiają przesuwanie się lub wypadnięcie towaru podczas jazdy i hamowania.

Related: rozmieszczenie ładunku, ładowność
tachograf

Urządzenie rejestrujące czas jazdy, przerwy i odpoczynku kierowcy oraz prędkość i przebieg pojazdu. Jest obowiązkowe w pojazdach ciężarowych objętych przepisami o czasie pracy kierowców.

Related: czas jazdy, karta kierowcy, DMC
czas jazdy

Łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dnia pracy, liczony od zakończenia poprzedniego odpoczynku. Przepisy ograniczają go do 9 godzin dziennie, a dwa razy w tygodniu do 10 godzin.

Related: tachograf, odpoczynek dobowy, karta kierowcy
odpoczynek dobowy

Nieprzerwany okres, w którym kierowca nie wykonuje pracy i może regenerować siły. Zwykły odpoczynek dobowy wynosi co najmniej 11 godzin, a skrócony – minimum 9 godzin.

Related: czas jazdy, tachograf
karta kierowcy

Imienna karta elektroniczna wkładana do tachografu, która zapisuje dane o aktywności kierowcy. Kierowca musi mieć ją przy sobie podczas jazdy i okazywać na żądanie kontroli.

Related: tachograf, czas jazdy, dokumenty pojazdu
dokumenty pojazdu

Zestaw dokumentów wymaganych podczas kontroli: dowód rejestracyjny, polisa OC, prawo jazdy oraz – w pojazdach ciężarowych – wypisy z tachografu i świadectwo badania technicznego.

Related: karta kierowcy, badanie techniczne, OC komunikacyjne
OC komunikacyjne

Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, które pokrywa szkody wyrządzone innym w ruchu drogowym. Brak polisy grozi karą i zakazem poruszania się pojazdem.

Related: dokumenty pojazdu, badanie techniczne
badanie techniczne

Okresowa kontrola stanu technicznego pojazdu w stacji diagnostycznej, potwierdzana wpisem i nalepką. Dla samochodów ciężarowych do 7,5 t wykonywana jest zwykle co 12 miesięcy.

Related: dokumenty pojazdu, układ hamulcowy, OC komunikacyjne
układ hamulcowy

Zespół elementów, które zmniejszają prędkość pojazdu lub zatrzymują go, w tym hamulce robocze, postojowe i awaryjne. W pojazdach ciężarowych często stosuje się hamulce pneumatyczne lub wspomagane.

Related: droga hamowania, ABS, badanie techniczne
ABS

System zapobiegający blokowaniu kół podczas hamowania, który utrzymuje sterowność i pozwala omijać przeszkody. Włączenie się ABS sygnalizuje pracę systemu, a nie awarię.

Related: układ hamulcowy, droga hamowania, poślizg
droga hamowania

Odległość, jaką pojazd pokonuje od rozpoczęcia hamowania do zatrzymania. Rośnie z kwadratem prędkości, więc dwukrotne zwiększenie prędkości wydłuża ją około czterokrotnie.

Related: układ hamulcowy, czas reakcji, poślizg
czas reakcji

Czas między dostrzeżeniem zagrożenia a rozpoczęciem hamowania, wynoszący u przeciętnego kierowcy około 1 sekundy. Zmęczenie, alkohol i rozproszenie uwagi znacznie go wydłużają.

Related: droga hamowania, zmęczenie kierowcy
zmęczenie kierowcy

Spadek koncentracji i wydłużenie czasu reakcji spowodowany długą jazdą lub niedoborem snu. Objawia się ziewaniem, pieczeniem oczu i trudnością w utrzymaniu toru jazdy; wymaga przerwy.

Related: czas reakcji, czas jazdy, odpoczynek dobowy
poślizg

Utrata przyczepności kół do jezdni, wskutek której pojazd nie reaguje na ruchy kierownicą lub wpada w obrót. Najczęściej występuje na mokrej, oblodzonej lub zaolejonej nawierzchni.

Related: ABS, droga hamowania, aquaplaning
aquaplaning

Zjawisko unoszenia opony na warstwie wody, które powoduje utratę kontaktu z jezdnią i sterowności. Zapobiega się mu przez zmniejszenie prędkości i sprawdzanie głębokości bieżnika.

Related: poślizg, głębokość bieżnika, droga hamowania
głębokość bieżnika

Odległość między dnem rowka a powierzchnią opony, decydująca o odprowadzaniu wody. Przepisy wymagają minimalnie 1,6 mm, ale dla bezpieczeństwa zaleca się znacznie więcej.

Related: aquaplaning, ciśnienie w oponach, układ hamulcowy
ciśnienie w oponach

Wartość ciśnienia powietrza w oponie, zalecana przez producenta pojazdu. Zbyt niskie zwiększa zużycie paliwa i ryzyko przegrzania, a zbyt wysokie pogarsza przyczepność.

Related: głębokość bieżnika, poślizg, ładowność
hamowanie silnikiem

Technika zmniejszania prędkości przez redukcję biegu i wykorzystanie oporu silnika, bez długotrwałego używania hamulca. Szczególnie ważna na długich zjazdach, gdzie chroni hamulce przed przegrzaniem.

Related: układ hamulcowy, poślizg, DMC
pierwsza pomoc

Zestaw czynności podejmowanych natychmiast po wypadku, które ratują życie i ograniczają skutki urazów do przybycia służb. Obejmuje ocenę miejsca, wezwanie pomocy i resuscytację.

Related: resuscytacja krążeniowo-oddechowa, numer alarmowy, pozycja boczna ustalona
resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Naprzemienne uciskanie klatki piersiowej i wdechy ratownicze stosowane u osoby nieprzytomnej bez oddechu. U dorosłych wykonuje się 30 uciśnięć i 2 wdechy, aż do przybycia pogotowia.

Related: pierwsza pomoc, pozycja boczna ustalona, numer alarmowy
pozycja boczna ustalona

Ułożenie nieprzytomnej osoby na boku, które udrażnia drogi oddechowe i zapobiega zadławieniu. Stosuje się ją, gdy poszkodowany oddycha, a nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa.

Related: pierwsza pomoc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa
numer alarmowy

Numer 112 lub 999, pod który dzwoni się po pogotowie, policję lub straż pożarną. Podczas zgłoszenia należy podać miejsce, liczbę poszkodowanych i rodzaj zagrożenia.

Related: pierwsza pomoc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa
zatrzymanie pojazdu

Zamierzone wstrzymanie ruchu pojazdu na czas krótszy niż jedna minuta, np. przed znakiem STOP lub na czerwonym świetle. Nie jest postojem i nie wymaga wyłączania silnika.

Related: przejazd kolejowy, sygnały świetlne