Poland Category C1 Theory Test key terms
Poland Category C1 Theory Test · Get comfortable with the vocabulary.
- prędkość dopuszczalna
- Related: DMC, obszar zabudowany, znak zakazu
Maksymalna prędkość, z jaką pojazd może się poruszać na danym odcinku drogi, wyznaczona przez znak drogowy lub przepis ogólny. Dla samochodu ciężarowego o DMC do 7,5 t poza obszarem zabudowanym wynosi zwykle 80 km/h.
- pierwszeństwo przejazdu
- Related: reguła prawej ręki, skrzyżowanie równorzędne, sygnały świetlne
Ustalona kolejność, w jakiej pojazdy opuszczają skrzyżowanie lub wjeżdżają na zwężony odcinek drogi. Wynika ze znaków, sygnałów świetlnych, a gdy ich brak – z reguły prawej ręki.
- reguła prawej ręki
- Related: skrzyżowanie równorzędne, pierwszeństwo przejazdu
Zasada obowiązująca na skrzyżowaniu równorzędnym: kierujący ustępuje pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. Nie stosuje się jej, gdy pierwszeństwo regulują znaki lub sygnalizacja.
- skrzyżowanie równorzędne
- Related: reguła prawej ręki, pierwszeństwo przejazdu
Skrzyżowanie dróg o tej samej klasie, na którym żaden kierunek nie ma pierwszeństwa wynikającego ze znaków lub sygnalizacji. Obowiązuje na nim reguła prawej ręki.
- znak zakazu
- Related: prędkość dopuszczalna, znak nakazu
Grupa znaków drogowych w czerwonym obramowaniu, które wprowadzają ograniczenie lub zakaz, np. zakaz wjazdu, ograniczenie prędkości czy zakaz wyprzedzania. Obowiązują od miejsca ustawienia do odwołania lub końca strefy.
- znak nakazu
- Related: znak zakazu, pierwszeństwo przejazdu
Niebieski znak drogowy z białym symbolem, który wskazuje wymagany sposób jazdy, np. nakaz skrętu, jazdy w prawo lub minimalną prędkość. Kierujący musi zastosować się do polecenia znaku.
- sygnały świetlne
- Related: pierwszeństwo przejazdu, przejazd kolejowy
Światła na skrzyżowaniu lub przejściu, które nadrzędnie regulują ruch. Zielone zezwala na wjazd, żółte zabrania wjazdu za sygnalizator, a czerwone nakazuje zatrzymanie przed linią.
- przejazd kolejowy
- Related: sygnały świetlne, zatrzymanie pojazdu
Miejsce przecięcia drogi z torem kolejowym, oznaczone znakiem ostrzegawczym i często rogatkami lub sygnalizacją. Kierujący musi zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pociągowi.
- strefa zamieszkania
- Related: obszar zabudowany, prędkość dopuszczalna
Obszar oznaczony znakiem, na którym pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem, a prędkość jest ograniczona do 20 km/h. Wjeżdżający musi ustąpić pierwszeństwa wszystkim uczestnikom ruchu.
- obszar zabudowany
- Related: strefa zamieszkania, prędkość dopuszczalna
Teren oznaczony znakiem D-42, na którym obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h i zwiększona ostrożność wobec pieszych. Znak D-43 oznacza koniec tego obszaru.
- DMC
- Related: ładowność, nacisk osi, prędkość dopuszczalna
Dopuszczalna masa całkowita – największa masa pojazdu wraz z ładunkiem i pasażerami, ustalona przez producenta i wpisana do dowodu rejestracyjnego. Decyduje o kategorii prawa jazdy i o dopuszczalnej prędkości.
- ładowność
- Related: DMC, nacisk osi, rozmieszczenie ładunku
Różnica między dopuszczalną masą całkowitą a masą własną pojazdu. Określa, ile ładunku i osób można bezpiecznie przewieźć bez przekroczenia DMC.
- nacisk osi
- Related: DMC, ładowność, rozmieszczenie ładunku
Siła, z jaką koła jednej osi naciskają na jezdnię. Nie może przekraczać wartości dopuszczalnej dla danej osi, a jej przekroczenie grozi mandatem i uszkodzeniem drogi.
- rozmieszczenie ładunku
- Related: ładowność, nacisk osi, zabezpieczenie ładunku
Sposób ułożenia towaru w przestrzeni ładunkowej, który wpływa na stabilność i przyczepność pojazdu. Cięższe przedmioty umieszcza się nisko i możliwie blisko środka ciężkości.
- zabezpieczenie ładunku
- Related: rozmieszczenie ładunku, ładowność
Zestaw czynności i środków, takich jak pasy, maty antypoślizgowe i burty, które uniemożliwiają przesuwanie się lub wypadnięcie towaru podczas jazdy i hamowania.
- tachograf
- Related: czas jazdy, karta kierowcy, DMC
Urządzenie rejestrujące czas jazdy, przerwy i odpoczynku kierowcy oraz prędkość i przebieg pojazdu. Jest obowiązkowe w pojazdach ciężarowych objętych przepisami o czasie pracy kierowców.
- czas jazdy
- Related: tachograf, odpoczynek dobowy, karta kierowcy
Łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dnia pracy, liczony od zakończenia poprzedniego odpoczynku. Przepisy ograniczają go do 9 godzin dziennie, a dwa razy w tygodniu do 10 godzin.
- odpoczynek dobowy
- Related: czas jazdy, tachograf
Nieprzerwany okres, w którym kierowca nie wykonuje pracy i może regenerować siły. Zwykły odpoczynek dobowy wynosi co najmniej 11 godzin, a skrócony – minimum 9 godzin.
- karta kierowcy
- Related: tachograf, czas jazdy, dokumenty pojazdu
Imienna karta elektroniczna wkładana do tachografu, która zapisuje dane o aktywności kierowcy. Kierowca musi mieć ją przy sobie podczas jazdy i okazywać na żądanie kontroli.
- dokumenty pojazdu
- Related: karta kierowcy, badanie techniczne, OC komunikacyjne
Zestaw dokumentów wymaganych podczas kontroli: dowód rejestracyjny, polisa OC, prawo jazdy oraz – w pojazdach ciężarowych – wypisy z tachografu i świadectwo badania technicznego.
- OC komunikacyjne
- Related: dokumenty pojazdu, badanie techniczne
Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, które pokrywa szkody wyrządzone innym w ruchu drogowym. Brak polisy grozi karą i zakazem poruszania się pojazdem.
- badanie techniczne
- Related: dokumenty pojazdu, układ hamulcowy, OC komunikacyjne
Okresowa kontrola stanu technicznego pojazdu w stacji diagnostycznej, potwierdzana wpisem i nalepką. Dla samochodów ciężarowych do 7,5 t wykonywana jest zwykle co 12 miesięcy.
- układ hamulcowy
- Related: droga hamowania, ABS, badanie techniczne
Zespół elementów, które zmniejszają prędkość pojazdu lub zatrzymują go, w tym hamulce robocze, postojowe i awaryjne. W pojazdach ciężarowych często stosuje się hamulce pneumatyczne lub wspomagane.
- ABS
- Related: układ hamulcowy, droga hamowania, poślizg
System zapobiegający blokowaniu kół podczas hamowania, który utrzymuje sterowność i pozwala omijać przeszkody. Włączenie się ABS sygnalizuje pracę systemu, a nie awarię.
- droga hamowania
- Related: układ hamulcowy, czas reakcji, poślizg
Odległość, jaką pojazd pokonuje od rozpoczęcia hamowania do zatrzymania. Rośnie z kwadratem prędkości, więc dwukrotne zwiększenie prędkości wydłuża ją około czterokrotnie.
- czas reakcji
- Related: droga hamowania, zmęczenie kierowcy
Czas między dostrzeżeniem zagrożenia a rozpoczęciem hamowania, wynoszący u przeciętnego kierowcy około 1 sekundy. Zmęczenie, alkohol i rozproszenie uwagi znacznie go wydłużają.
- zmęczenie kierowcy
- Related: czas reakcji, czas jazdy, odpoczynek dobowy
Spadek koncentracji i wydłużenie czasu reakcji spowodowany długą jazdą lub niedoborem snu. Objawia się ziewaniem, pieczeniem oczu i trudnością w utrzymaniu toru jazdy; wymaga przerwy.
- poślizg
- Related: ABS, droga hamowania, aquaplaning
Utrata przyczepności kół do jezdni, wskutek której pojazd nie reaguje na ruchy kierownicą lub wpada w obrót. Najczęściej występuje na mokrej, oblodzonej lub zaolejonej nawierzchni.
- aquaplaning
- Related: poślizg, głębokość bieżnika, droga hamowania
Zjawisko unoszenia opony na warstwie wody, które powoduje utratę kontaktu z jezdnią i sterowności. Zapobiega się mu przez zmniejszenie prędkości i sprawdzanie głębokości bieżnika.
- głębokość bieżnika
- Related: aquaplaning, ciśnienie w oponach, układ hamulcowy
Odległość między dnem rowka a powierzchnią opony, decydująca o odprowadzaniu wody. Przepisy wymagają minimalnie 1,6 mm, ale dla bezpieczeństwa zaleca się znacznie więcej.
- ciśnienie w oponach
- Related: głębokość bieżnika, poślizg, ładowność
Wartość ciśnienia powietrza w oponie, zalecana przez producenta pojazdu. Zbyt niskie zwiększa zużycie paliwa i ryzyko przegrzania, a zbyt wysokie pogarsza przyczepność.
- hamowanie silnikiem
- Related: układ hamulcowy, poślizg, DMC
Technika zmniejszania prędkości przez redukcję biegu i wykorzystanie oporu silnika, bez długotrwałego używania hamulca. Szczególnie ważna na długich zjazdach, gdzie chroni hamulce przed przegrzaniem.
- pierwsza pomoc
- Related: resuscytacja krążeniowo-oddechowa, numer alarmowy, pozycja boczna ustalona
Zestaw czynności podejmowanych natychmiast po wypadku, które ratują życie i ograniczają skutki urazów do przybycia służb. Obejmuje ocenę miejsca, wezwanie pomocy i resuscytację.
- resuscytacja krążeniowo-oddechowa
- Related: pierwsza pomoc, pozycja boczna ustalona, numer alarmowy
Naprzemienne uciskanie klatki piersiowej i wdechy ratownicze stosowane u osoby nieprzytomnej bez oddechu. U dorosłych wykonuje się 30 uciśnięć i 2 wdechy, aż do przybycia pogotowia.
- pozycja boczna ustalona
- Related: pierwsza pomoc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa
Ułożenie nieprzytomnej osoby na boku, które udrażnia drogi oddechowe i zapobiega zadławieniu. Stosuje się ją, gdy poszkodowany oddycha, a nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa.
- numer alarmowy
- Related: pierwsza pomoc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa
Numer 112 lub 999, pod który dzwoni się po pogotowie, policję lub straż pożarną. Podczas zgłoszenia należy podać miejsce, liczbę poszkodowanych i rodzaj zagrożenia.
- zatrzymanie pojazdu
- Related: przejazd kolejowy, sygnały świetlne
Zamierzone wstrzymanie ruchu pojazdu na czas krótszy niż jedna minuta, np. przed znakiem STOP lub na czerwonym świetle. Nie jest postojem i nie wymaga wyłączania silnika.