Pierwsza pomoc i postępowanie w sytuacjach awaryjnych
Co obejmuje ten dział
Pierwsza pomoc sprawdza kolejność działań na miejscu wypadku i umiejętność resuscytacji. Dla kierowcy C1 oznacza to również zabezpieczenie miejsca zdarzenia pojazdem o dużej masie.
Kolejność działań
- Zabezpiecz miejsce: światła awaryjne, kamizelka, trójkąt 30–50 m za pojazdem, na autostradzie i drodze ekspresowej 100 m.
- Oceń bezpieczeństwo i wezwij pomoc – numer 112, podaj miejsce, liczbę poszkodowanych i rodzaj zdarzenia.
- Sprawdź przytomność i oddech (do 10 s). Brak oddechu oznacza natychmiastową resuscytację.
Resuscytacja i AED
- Uciski 100–120 na minutę, głębokość 5–6 cm, relacja 30 uciśnięć do 2 oddechów, jeśli umiesz i masz maseczkę.
- AED włączaj jak najszybciej; urządzenie prowadzi głosowo.
- Osobę nieprzytomną, ale oddychającą, układaj w pozycji bocznej bezpiecznej.
Krwotoki, wstrząs, urazy
- Krwotok: silny ucisk bezpośredni jałową gazą; opaska zaciskowa tylko wtedy, gdy ucisk nie działa.
- Wstrząs: okryj poszkodowanego, nie podawaj jedzenia ani picia.
- Kask motocyklisty zdejmuj tylko wtedy, gdy jest to konieczne do resuscytacji.
- Poszkodowanego z podejrzeniem urazu kręgosłupa nie wyciągaj z pojazdu, chyba że grozi pożar.
Przykład
Kierowca znajduje nieprzytomnego mężczyznę przy aucie. Woła – brak reakcji, przez 10 s sprawdza oddech – brak. Wzywa 112, prosi przechodnia o AED i rozpoczyna uciski w rytmie 30:2. Po przybyciu AED nakleja elektrody zgodnie z rysunkami i wykonuje polecenia urządzenia, przerywając uciski na nie dłużej niż 10 s.
Pułapki
Nieudzielenie pomocy to przestępstwo z art. 162 k.k. (do 3 lat pozbawienia wolności). Błędem jest pojenie poszkodowanego, układanie w pozycji bocznej osoby bez oddechu oraz odjechanie z miejsca wypadku bez wezwania służb.