De prijs van een broodje: kosten, break-even en een prijsverhoging
Een kleine bakkerij verkoopt broodjes aan een nabijgelegen school. De vaste kosten per maand zijn 1.800 gulden (huur, verzekering, afschrijving). De variabele kosten per broodje zijn 1,20 gulden (meel, beleg, verpakking). De verkoopprijs is 2,40 gulden per broodje. De bakkerij verkoopt gemiddeld 1.500 broodjes per maand. De school vraagt om een korting van 10% op de verkoopprijs, anders stapt de school over naar een andere leverancier. De bakkerij overweegt de korting te geven en tegelijk de vaste kosten te verlagen door een goedkopere verzekering van 150 gulden per maand minder.
1. Bereken de break-evenafzet vóór en na de korting (met de lagere verzekeringskosten), en beoordeel of de korting verantwoord is.
Read the worked answer
Vóór: dekkingsbijdrage per broodje = 2,40 − 1,20 = 1,20 gulden. Break-even = 1.800 / 1,20 = 1.500 broodjes per maand. De bakkerij zit dus precies op break-even; er is geen winst.
Na: nieuwe prijs = 2,40 × 0,90 = 2,16 gulden. Nieuwe dekkingsbijdrage = 2,16 − 1,20 = 0,96 gulden. Nieuwe vaste kosten = 1.800 − 150 = 1.650 gulden. Break-even = 1.650 / 0,96 ≈ 1.719 broodjes per maand.
Beoordeling: bij de huidige afzet van 1.500 broodjes zou de bakkerij na de korting verlies lijden, want 1.500 < 1.719. De korting is alleen verantwoord als de afzet stijgt naar minstens ongeveer 1.719 broodjes, of als de school extra omzet brengt die anders niet zou komen. De verlaging van de vaste kosten helpt, maar niet genoeg om de daling van de dekkingsbijdrage te compenseren.
2. Bereken de winst of het verlies per maand in beide situaties bij een afzet van 1.500 broodjes. Leg uit waarom een ogenschijnlijk kleine prijsdaling een groot effect heeft.
Read the worked answer
Vóór: omzet = 1.500 × 2,40 = 3.600 gulden. Variabele kosten = 1.500 × 1,20 = 1.800 gulden. Vaste kosten = 1.800 gulden. Winst = 3.600 − 1.800 − 1.800 = 0 gulden.
Na: omzet = 1.500 × 2,16 = 3.240 gulden. Variabele kosten = 1.800 gulden. Vaste kosten = 1.650 gulden. Winst = 3.240 − 1.800 − 1.650 = −210 gulden, dus een verlies van 210 gulden per maand.
Waarom zo groot: de dekkingsbijdrage per broodje daalt van 1,20 naar 0,96 gulden, een daling van 20%. Omdat de vaste kosten toch al betaald moeten worden, slaat een daling van de dekkingsbijdrage direct op het resultaat. Bij een krappe marge is een prijsdaling van 10% dus veel zwaarder dan ze lijkt.
3. De school stelt voor om in plaats van korting een afnamegarantie van 1.800 broodjes per maand te geven tegen de oude prijs. Vergelijk dit met het kortingsvoorstel en geef een advies.
Read the worked answer
Bij de oude prijs van 2,40 en een afzet van 1.800: dekkingsbijdrage = 1,20 gulden per broodje. Totale dekkingsbijdrage = 1.800 × 1,20 = 2.160 gulden. Bij vaste kosten van 1.800 (of 1.650 met de goedkopere verzekering) is de winst 360 gulden (of 510 gulden).
Bij het kortingsvoorstel met 1.500 broodjes is er verlies. Zelfs bij de lagere vaste kosten van 1.650 is de break-even 1.719 broodjes; de afnamegarantie van 1.800 zit daar boven.
Vergelijking: de afnamegarantie levert zekerheid over de afzet én behoudt de marge. Het kortingsvoorstel verlaagt de marge structureel en vraagt om een hogere afzet om quitte te spelen. Advies: kies de afnamegarantie, mits de school die echt kan nakomen. Is de school niet bereid tot een garantie, overweeg dan een kleinere korting of een langere contracttermijn, en reken altijd door wat de minimale afzet moet zijn.