Aruba Landsexamen VWO key terms
Aruba Landsexamen VWO · Get comfortable with the vocabulary.
- Betogende tekst
- Related: Argumentatiestructuur, Tegenargument
Een tekst waarin de schrijver een standpunt inneemt en dat met argumenten en bewijs probeert te verdedigen, zodat de lezer het standpunt overneemt of zijn mening herziet.
- Argumentatiestructuur
- Related: Betogende tekst, Tegenargument
De manier waarop standpunt, argumenten en eventuele tegenargumenten in een tekst ten opzichte van elkaar zijn geordend, bijvoorbeeld enkelvoudig, meervoudig of onderschikkend.
- Tegenargument
- Related: Betogende tekst, Argumentatiestructuur
Een bezwaar tegen het eigen of andermans standpunt dat de schrijver in een betoog aanvoert en vervolgens weerlegt, om zo de eigen positie sterker te maken.
- Beeldspraak
- Related: Stijlfiguur, Interpretatie
Figuurlijk taalgebruik waarbij een woord of uitdrukking niet letterlijk maar overdrachtelijk wordt gebruikt, zoals in een metafoor, vergelijking of personificatie.
- Stijlfiguur
- Related: Beeldspraak, Interpretatie
Een bewust gekozen afwijking van gewoon taalgebruik, zoals herhaling, ironie of hyperbool, waarmee een schrijver een bepaald effect bij de lezer nastreeft.
- Interpretatie
- Related: Beeldspraak, Literaire stroming
De betekenis die een lezer aan een literaire of zakelijke tekst toekent op grond van tekstkenmerken, context en eigen kennis; bij literatuur vaak beargumenteerd en meerduidig.
- Literaire stroming
- Related: Interpretatie, Vertelperspectief
Een groep schrijvers uit dezelfde periode die vergelijkbare opvattingen over kunst en literatuur delen, zoals romantiek, naturalisme of modernisme, en herkenbare kenmerken vertoont.
- Vertelperspectief
- Related: Literaire stroming, Interpretatie
De positie van waaruit een verhaal wordt verteld, bijvoorbeeld een ik-verteller die meemaakt of een auctoriale verteller die buiten de gebeurtenissen staat.
- Inference
- Related: Register, Cohesion
A conclusion drawn from evidence in a text rather than stated directly, requiring the reader to connect clues, context and prior knowledge to understand the writer's meaning.
- Register
- Related: Inference, Cohesion
The level of formality and the choice of vocabulary and grammar a speaker or writer uses for a particular audience and situation, such as formal, neutral or informal English.
- Cohesion
- Related: Register, Inference
The way sentences and paragraphs are linked through connecting words, pronouns and repeated references so that a text reads as one coherent whole.
- Afgeleide
- Related: Extreme waarde, Integraal
De functie die bij elk punt van een andere functie de steilheid van de grafiek aangeeft; de afgeleide wordt bepaald met differentiëren en gebruikt bij het vinden van extremen.
- Extreme waarde
- Related: Afgeleide, Kansverdeling
Een maximum of minimum van een functie, gevonden door de afgeleide gelijk aan nul te stellen en het tekenverloop van de afgeleide rond dat punt te onderzoeken.
- Integraal
- Related: Afgeleide, Kansverdeling
Een getal dat de oppervlakte onder een grafiek tussen twee grenzen beschrijft; de bepaalde integraal wordt berekend met een primitieve functie.
- Kansverdeling
- Related: Extreme waarde, Integraal
Een overzicht van alle mogelijke uitkomsten van een kansexperiment met de bijbehorende kansen, bijvoorbeeld binomiaal verdeeld bij een vast aantal onafhankelijke herhalingen.
- Ortografía
- Related: Subjuntivo, Conectores
Conjunto de reglas que determinan cómo se escriben las palabras, incluyendo el uso de tildes, mayúsculas y signos de puntuación en español.
- Subjuntivo
- Related: Ortografía, Conectores
Modo verbal español que expresa duda, deseo, posibilidad o valoración, y que suele aparecer en oraciones subordinadas introducidas por conjunciones como 'que' o 'aunque'.
- Conectores
- Related: Subjuntivo, Ortografía
Palabras o expresiones que enlazan ideas dentro de un texto, como 'sin embargo', 'por lo tanto' o 'además', y que indican contraste, causa o añadido.
- Causa y consecuencia
- Related: Periodisering, Bronnenkritiek
Een historisch verklaringsmodel waarbij een gebeurtenis wordt uitgelegd als het gevolg van eerdere omstandigheden, en waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen oorzaken op korte en lange termijn.
- Periodisering
- Related: Causa y consecuencia, Bronnenkritiek
De indeling van het verleden in tijdvakken of perioden op basis van gekozen kenmerken, waarbij elke indeling een keuze is en dus discutabel blijft.
- Bronnenkritiek
- Related: Periodisering, Causa y consecuencia
Het systematisch beoordelen van de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van een historische bron door te letten op herkomst, datum, standplaats en doel van de maker.
- Vraag en aanbod
- Related: Elasticiteit, Marktvorm
Het samenspel van de hoeveelheid die kopers willen afnemen en de hoeveelheid die verkopers willen aanbieden; het snijpunt bepaalt de evenwichtsprijs op een markt.
- Elasticiteit
- Related: Vraag en aanbod, Marktvorm
De mate waarin de gevraagde of aangeboden hoeveelheid reageert op een verandering van prijs of inkomen, uitgedrukt als verhouding tussen procentuele veranderingen.
- Marktvorm
- Related: Vraag en aanbod, Elasticiteit
De structuur van een markt op basis van het aantal aanbieders en de mate van concurrentie, zoals volledige mededinging, monopolie of oligopolie.
- Enzym
- Related: Homeostase, Wet van behoud van energie
Een eiwit dat een biochemische reactie in een cel versnelt zonder zelf verbruikt te worden; elk enzym werkt optimaal bij een bepaalde temperatuur en zuurgraad.
- Homeostase
- Related: Enzym, Wet van behoud van energie
Het vermogen van een organisme om interne omstandigheden zoals temperatuur, bloedsuiker en vochtgehalte binnen nauwe grenzen te houden via regelkringen met terugkoppeling.
- Wet van behoud van energie
- Related: Enzym, Homeostase
Natuurkundige regel dat energie niet ontstaat of verdwijnt maar alleen van vorm verandert, zodat de totale energie in een gesloten systeem constant blijft.
- Onderzoeksvraag
- Related: Hypothese, Betrouwbaarheid
Een precieze, afgebakende vraag die het uitgangspunt vormt van een onderzoek en die met verzamelde gegevens of bronnen beantwoord kan worden.
- Hypothese
- Related: Onderzoeksvraag, Betrouwbaarheid
Een voorlopige, toetsbare veronderstelling die op grond van theorie of waarneming wordt opgesteld en die in een onderzoek wordt bevestigd of verworpen.
- Betrouwbaarheid
- Related: Onderzoeksvraag, Hypothese
De mate waarin herhaald onderzoek met dezelfde methode tot dezelfde uitkomsten leidt, en waarin de gebruikte bronnen en meetinstrumenten consistent en controleerbaar zijn.
- Ortografia
- Related: Riba di leza, Sinónimo
Conjunto di regla pa skirbi palabra na papiamento, inkluyendo uso di apostrofo, acento i konhugashon di berbo, manera ta exigi den prueba di idioma.
- Riba di leza
- Related: Ortografia, Sinónimo
Capacidad pa kompronde e idea prinsipal, struktura i intenshon di un teksto, i pa distingui entre informashon importante i detaye secundario.
- Sinónimo
- Related: Ortografia, Riba di leza
Palabra ku tin un nifikashon mescos of masha pa otro palabra, usuario pa varia berflahe i pa mustra dominio di e rikesa di idioma.
- Rechtsstaat
- Related: Bronnenkritiek, Periodisering
Een staat waarin de overheid gebonden is aan wetten, de macht gescheiden is in wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht, en grondrechten van burgers worden beschermd.