Aruba Landsexamen VWO study materials
Aruba Landsexamen VWO study resources

Aruba Landsexamen VWO key terms

Aruba Landsexamen VWO · Get comfortable with the vocabulary.

Betogende tekst

Een tekst waarin de schrijver een standpunt inneemt en dat met argumenten en bewijs probeert te verdedigen, zodat de lezer het standpunt overneemt of zijn mening herziet.

Related: Argumentatiestructuur, Tegenargument
Argumentatiestructuur

De manier waarop standpunt, argumenten en eventuele tegenargumenten in een tekst ten opzichte van elkaar zijn geordend, bijvoorbeeld enkelvoudig, meervoudig of onderschikkend.

Related: Betogende tekst, Tegenargument
Tegenargument

Een bezwaar tegen het eigen of andermans standpunt dat de schrijver in een betoog aanvoert en vervolgens weerlegt, om zo de eigen positie sterker te maken.

Related: Betogende tekst, Argumentatiestructuur
Beeldspraak

Figuurlijk taalgebruik waarbij een woord of uitdrukking niet letterlijk maar overdrachtelijk wordt gebruikt, zoals in een metafoor, vergelijking of personificatie.

Related: Stijlfiguur, Interpretatie
Stijlfiguur

Een bewust gekozen afwijking van gewoon taalgebruik, zoals herhaling, ironie of hyperbool, waarmee een schrijver een bepaald effect bij de lezer nastreeft.

Related: Beeldspraak, Interpretatie
Interpretatie

De betekenis die een lezer aan een literaire of zakelijke tekst toekent op grond van tekstkenmerken, context en eigen kennis; bij literatuur vaak beargumenteerd en meerduidig.

Related: Beeldspraak, Literaire stroming
Literaire stroming

Een groep schrijvers uit dezelfde periode die vergelijkbare opvattingen over kunst en literatuur delen, zoals romantiek, naturalisme of modernisme, en herkenbare kenmerken vertoont.

Related: Interpretatie, Vertelperspectief
Vertelperspectief

De positie van waaruit een verhaal wordt verteld, bijvoorbeeld een ik-verteller die meemaakt of een auctoriale verteller die buiten de gebeurtenissen staat.

Related: Literaire stroming, Interpretatie
Inference

A conclusion drawn from evidence in a text rather than stated directly, requiring the reader to connect clues, context and prior knowledge to understand the writer's meaning.

Related: Register, Cohesion
Register

The level of formality and the choice of vocabulary and grammar a speaker or writer uses for a particular audience and situation, such as formal, neutral or informal English.

Related: Inference, Cohesion
Cohesion

The way sentences and paragraphs are linked through connecting words, pronouns and repeated references so that a text reads as one coherent whole.

Related: Register, Inference
Afgeleide

De functie die bij elk punt van een andere functie de steilheid van de grafiek aangeeft; de afgeleide wordt bepaald met differentiëren en gebruikt bij het vinden van extremen.

Related: Extreme waarde, Integraal
Extreme waarde

Een maximum of minimum van een functie, gevonden door de afgeleide gelijk aan nul te stellen en het tekenverloop van de afgeleide rond dat punt te onderzoeken.

Related: Afgeleide, Kansverdeling
Integraal

Een getal dat de oppervlakte onder een grafiek tussen twee grenzen beschrijft; de bepaalde integraal wordt berekend met een primitieve functie.

Related: Afgeleide, Kansverdeling
Kansverdeling

Een overzicht van alle mogelijke uitkomsten van een kansexperiment met de bijbehorende kansen, bijvoorbeeld binomiaal verdeeld bij een vast aantal onafhankelijke herhalingen.

Related: Extreme waarde, Integraal
Ortografía

Conjunto de reglas que determinan cómo se escriben las palabras, incluyendo el uso de tildes, mayúsculas y signos de puntuación en español.

Related: Subjuntivo, Conectores
Subjuntivo

Modo verbal español que expresa duda, deseo, posibilidad o valoración, y que suele aparecer en oraciones subordinadas introducidas por conjunciones como 'que' o 'aunque'.

Related: Ortografía, Conectores
Conectores

Palabras o expresiones que enlazan ideas dentro de un texto, como 'sin embargo', 'por lo tanto' o 'además', y que indican contraste, causa o añadido.

Related: Subjuntivo, Ortografía
Causa y consecuencia

Een historisch verklaringsmodel waarbij een gebeurtenis wordt uitgelegd als het gevolg van eerdere omstandigheden, en waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen oorzaken op korte en lange termijn.

Related: Periodisering, Bronnenkritiek
Periodisering

De indeling van het verleden in tijdvakken of perioden op basis van gekozen kenmerken, waarbij elke indeling een keuze is en dus discutabel blijft.

Related: Causa y consecuencia, Bronnenkritiek
Bronnenkritiek

Het systematisch beoordelen van de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van een historische bron door te letten op herkomst, datum, standplaats en doel van de maker.

Related: Periodisering, Causa y consecuencia
Vraag en aanbod

Het samenspel van de hoeveelheid die kopers willen afnemen en de hoeveelheid die verkopers willen aanbieden; het snijpunt bepaalt de evenwichtsprijs op een markt.

Related: Elasticiteit, Marktvorm
Elasticiteit

De mate waarin de gevraagde of aangeboden hoeveelheid reageert op een verandering van prijs of inkomen, uitgedrukt als verhouding tussen procentuele veranderingen.

Related: Vraag en aanbod, Marktvorm
Marktvorm

De structuur van een markt op basis van het aantal aanbieders en de mate van concurrentie, zoals volledige mededinging, monopolie of oligopolie.

Related: Vraag en aanbod, Elasticiteit
Enzym

Een eiwit dat een biochemische reactie in een cel versnelt zonder zelf verbruikt te worden; elk enzym werkt optimaal bij een bepaalde temperatuur en zuurgraad.

Related: Homeostase, Wet van behoud van energie
Homeostase

Het vermogen van een organisme om interne omstandigheden zoals temperatuur, bloedsuiker en vochtgehalte binnen nauwe grenzen te houden via regelkringen met terugkoppeling.

Related: Enzym, Wet van behoud van energie
Wet van behoud van energie

Natuurkundige regel dat energie niet ontstaat of verdwijnt maar alleen van vorm verandert, zodat de totale energie in een gesloten systeem constant blijft.

Related: Enzym, Homeostase
Onderzoeksvraag

Een precieze, afgebakende vraag die het uitgangspunt vormt van een onderzoek en die met verzamelde gegevens of bronnen beantwoord kan worden.

Related: Hypothese, Betrouwbaarheid
Hypothese

Een voorlopige, toetsbare veronderstelling die op grond van theorie of waarneming wordt opgesteld en die in een onderzoek wordt bevestigd of verworpen.

Related: Onderzoeksvraag, Betrouwbaarheid
Betrouwbaarheid

De mate waarin herhaald onderzoek met dezelfde methode tot dezelfde uitkomsten leidt, en waarin de gebruikte bronnen en meetinstrumenten consistent en controleerbaar zijn.

Related: Onderzoeksvraag, Hypothese
Ortografia

Conjunto di regla pa skirbi palabra na papiamento, inkluyendo uso di apostrofo, acento i konhugashon di berbo, manera ta exigi den prueba di idioma.

Related: Riba di leza, Sinónimo
Riba di leza

Capacidad pa kompronde e idea prinsipal, struktura i intenshon di un teksto, i pa distingui entre informashon importante i detaye secundario.

Related: Ortografia, Sinónimo
Sinónimo

Palabra ku tin un nifikashon mescos of masha pa otro palabra, usuario pa varia berflahe i pa mustra dominio di e rikesa di idioma.

Related: Ortografia, Riba di leza
Rechtsstaat

Een staat waarin de overheid gebonden is aan wetten, de macht gescheiden is in wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht, en grondrechten van burgers worden beschermd.

Related: Bronnenkritiek, Periodisering