Inkomstenbelasting: grondslagen, boxen en valkuilen
Kernstructuur
De inkomstenbelasting kent drie boxen. Box 1 belast belastbaar inkomen uit werk en woning tegen progressieve tarieven, met eigenwoningregeling, persoonsgebonden aftrek en heffingskortingen. Box 2 belast inkomen uit aanmerkelijk belang (doorgaans 5%-criterium) met een vast tarief over dividend en vervreemdingsvoordeel. Box 3 belast inkomen uit sparen en beleggen op basis van een forfaitair rendement over vermogensbestanddelen, met een heffingsvrij vermogen. Kandidaten moeten de toerekening van inkomsten aan de juiste box beheersen, inclusief de rangorderegeling en de terbeschikkingstellingsregels die vermogen naar box 1 trekken.
Ondernemer en winst
Centraal staan het ondernemersbegrip, de zelfstandigenaftrek, de MKB-winstvrijstelling en de fiscale winstbepaling (goed koopmansgebruik, realisatie- en matchingbeginsel, willekeurige afschrijving). Let op het onderscheid tussen ondernemer en resultaatgenieter; alleen eerstgenoemde krijgt ondernemersfaciliteiten.
Valkuilen in vragen
Veelgemaakte fouten: heffingskortingen dubbel aftrekken, persoonsgebonden aftrek vergeten te temporiseren bij een tekort, het 5%-criterium verwarren met het bezitspercentage, en forfaitaire box 3-berekening toepassen op vrijgesteld vermogen. Ook wordt vaak de eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek in de verkeerde volgorde verrekend.
Vuistregel en voorbeeld
Reken altijd eerst het verzamelinkomen per box uit, pas daarna de heffingskortingen. Voorbeeld: een ondernemer met € 80.000 winst, € 10.000 zelfstandigenaftrek en 14% MKB-vrijstelling: belastbare winst = (80.000 − 10.000) × 86% = € 60.200. Reken daarna pas het tarief en de kortingen toe.