Toelatingsexamen Tandarts cheat sheet

Zwaartekracht in een homogeen veld: Fz = m·g, met g ≈ 9,81 m/s² nabij het aardoppervlak; massa in kg, kracht in N.

Druk: p = F/A (Pa = N/m²); hydrostatische druk in een vloeistof: p = ρ·g·h, onafhankelijk van de vorm van het vat.

Wet van Archimedes: opwaartse kracht Fop = ρvloeistof·g·Vverplaatst; drijven geldt als ρvoorwerp < ρvloeistof.

Bewegingsvergelijkingen bij constante versnelling: v = v0 + a·t en s = v0·t + ½·a·t²; bij vrije val is a = g.

Arbeid en energie: W = F·s·cos θ; kinetische energie Ek = ½·m·v²; zwaarte-energie Ez = m·g·h; bij wrijvingsloosheid is de som constant.

Chemische hoeveelheid: n = m/M en n = c·V; molaire gaswet p·V = n·R·T met R = 8,314 J/(mol·K) en T in kelvin.

Zuur-base: pH = −log[H3O+]; in waterig milieu bij 25 °C geldt [H3O+]·[OH−] = 10⁻¹⁴, dus pH + pOH = 14.

Genetica: monohybride kruising met heterozygoten Aa × Aa geeft fenotypische verhouding 3:1 en genotypische verhouding 1:2:1; X-gebonden recessieve aandoeningen treffen vaker mannen.

Celcyclus en erfelijk materiaal: DNA-replicatie gebeurt in de S-fase; mitose behoudt het aantal chromosomen, meiose halveert het (diploïd → haploïd).

Eenheidconsistentie is een beslissende controle: zet alle grootheden vóór het rekenen om naar SI-eenheden (m, kg, s, mol, K) en controleer de dimensie van het antwoord.

Orde-van-grootte-schatting: rond getallen af op machten van tien om een uitkomst te controleren; wijkt de schatting meer dan een factor 10 af, dan is er een rekenfout.

Significante cijfers: het resultaat van vermenigvuldigen of delen krijgt het kleinste aantal significante cijfers van de invoer; bij optellen telt het minst nauwkeurige decimaal.

Procentuele verandering: Δ% = (nieuw − oud)/oud × 100; bij opeenvolgende veranderingen vermenigvuldig je de factoren, niet de percentages.

Kansregels: P(A en B) = P(A)·P(B) alleen bij onafhankelijkheid; P(A of B) = P(A) + P(B) − P(A en B); de som van alle kansen is 1.

Logica van hypothesetoetsing: een waarneming die de voorspelling weerlegt, falsifieert de hypothese; bevestigende waarnemingen bewijzen haar niet definitief.

Oorzaak en correlatie: een statistisch verband tussen twee variabelen rechtvaardigt geen causale conclusie zonder gecontroleerd experiment of plausibel mechanisme.

Grafiek lezen: de helling van een lineaire grafiek is Δy/Δx met bijbehorende eenheid; de oppervlakte onder een snelheid-tijddiagram is de afgelegde afstand.