Generieke Competenties: kritisch lezen, redeneren en communiceren
Wat je moet beheersen
De sectie GC toetst academische vaardigheden die je als tandarts nodig hebt: informatie uit een tekst halen, argumenten beoordelen, conclusies onderscheiden van beweringen, en helder formuleren. Je moet het verschil herkennen tussen een observatie en een interpretatie, tussen correlatie en causaliteit, en tussen een hypothese en een bewezen conclusie. Ook komen ethische en communicatieve situaties aan bod: informed consent, beroepsgeheim, respectvol omgaan met een angstige of mondige patiënt, en het herkennen van eigen grenzen. Bij tekstvragen let je op signaalwoorden zoals daarom, echter, tenzij en mits, want die bepalen de logische structuur.
Veelgemaakte valkuilen
De grootste valkuil is een antwoord kiezen dat waar is maar de vraag niet beantwoordt. Lees daarom eerst de vraag en markeer daarna in de tekst het fragment dat erbij hoort. Een tweede valkuil is te ver doordenken: het juiste antwoord staat in de tekst of volgt uit één redeneerstap, niet uit een keten van eigen aannames. Bij causaliteit: een verband in een steekproef bewijst nog geen oorzaak; let op confounding en op het ontbreken van een controlegroep. Bij ethische vragen kies je het antwoord dat de autonomie van de patiënt respecteert en tegelijk de professionele verantwoordelijkheid serieus neemt.
Vuistregel met voorbeeld
Vuistregel: formuleer in één zin wat de vraag precies wil (conclusie, aanname, weerlegging of advies) voordat je de opties leest. Voorbeeld: een tekst meldt dat studenten die vaker sporten gemiddeld hogere cijfers halen, en concludeert dat sporten betere cijfers veroorzaakt. De juiste kritiek is dat een correlationeel verband is gevonden zonder controle voor andere factoren, zoals studietijd of slaap; de conclusie over oorzakelijkheid is dus niet gerechtvaardigd. Het antwoord dat sport gezond is, is waar maar irrelevant; het antwoord dat de steekproef te klein was, is speculatief als de tekst daar niets over zegt.