CELGA 1 (Galician A2) flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Saúdo segundo a hora

En galego emprégase «Bos días» pola mañá, «Boas tardes» pola tarde e «Boas noites» pola noite ou ao deitarse. Son fórmulas fixas de cortesía que non varían co xénero de quen fala.

Presentarse formalmente

A fórmula habitual é «Chámome…» ou «Son…», seguida de «Encantado» se fala un home e «Encantada» se fala unha muller. A resposta adecuada é «Moito gusto» ou «Igualmente».

Peticións con condicional

Para pedir algo con cortesía úsase o condicional: «Poderías axudarme?», «Gustaríame un café», «Importaríache pechar a ventá?». Resulta máis amable ca o presente de indicativo directo.

Pedir e dar permiso

Pódese preguntar «Podo entrar?» ou, máis formal, «Sería posible entrar?». A concesión exprésase con «Si, claro» ou «Adiante»; a prohibición, con «Non se pode» ou «Está prohibido».

Aceptar e rexeitar invitacións

Ante «¿Queres vir cear?», a aceptación é «Si, claro» ou «Encantado/a». O rexeitamento cortés usa «Grazas, pero non podo» ou «Outra vez será», sen dicir un «non» seco.

Expresar opinión e acordo

Empréganse «Na miña opinión…», «Penso que…», «Paréceme que…». O acordo maniféstase con «Estou de acordo»; o desacordo, con «Non estou de acordo porque…», engadindo unha xustificación.

Dicir a hora en galego

Con «unha» úsase o singular: «É a unha», «É a unha e media». Coas demais horas, plural: «Son as tres e cuarto», «Son as cinco menos dez». Os cuartos e medios engádense con «e».

Contar feitos pasados

O pretérito indefinido expresa accións puntuais e rematadas: «onte fun ao cine», «o ano pasado viaxei a Vigo». Emprégase con marcadores como «onte», «a semana pasada» ou «en 2020».

Descricións no pasado

O pretérito imperfecto describe situacións, persoas e hábitos pasados: «Cando era pequeno xogaba na rúa», «A casa era grande e tiña un xardín». Non indica que a acción rematase nun momento concreto.

Contraccións de preposición e artigo

En galego son obrigatorias as contraccións «do, da, dos, das» (de + o/a/os/as), «no, na, nos, nas» (en + o/a/os/as) e «ao, aos» (a + o/os). Non existe contracción con «a» singular.

Xénero: excepcións frecuentes

Aínda que moitos nomes en -o son masculinos e en -a femininos, hai excepcións que cómpre memorizar: «o día», «o mapa», «o problema», «a man», «a moto». Os nomes en -ción e -dade son femininos.

Formación do plural

Engádese -s tras vogal («casa/casas»). Tras consoante engádese -es («can/cans» non; en galego «can/cans»). As palabras en -l fan -is («animal/animais») e as en -n fan -ns.

Presente de ser e estar

«Ser»: son, es, é, somos, sodes, son. «Estar»: estou, estás, está, estamos, estades, están. Son dous paradigmas irregulares de uso moi frecuente que convén dominar de memoria.

Presente de ter e ir

«Ter»: teño, tes, ten, temos, tedes, teñen. «Ir»: vou, vas, vai, imos, ides, van. Ambos son irregulares na primeira persoa e presentan formas breves na terceira do singular.

Indefinido regular de falar

O pretérito indefinido de «falar» é: falei, falaches, falou, falamos, falastes, falaron. Os verbos en -er e -ir seguen modelos propios: «comín, comiches, comeu» e «vivín, viviches, viviu».

Ser fronte a estar

«Ser» indica identidade e características inherentes: «Son de Ourense», «É moi alto». «Estar» indica estado transitorio ou localización: «Está cansado», «Está na cociña». A elección cambia o significado.

Grafías propias do galego

O galego usa «ñ» («mañá»), «x» con son de sh («xente», «caixa») e «ll» («muller», «palla»). Non existe o dígrafo «nh» do portugués nin o «ç». A ortografía está regulada pola RAG.

Pronomes de obxecto directo

Son «o, a, os, as» e substitúen o complemento directo: «Vino onte» (vin o home), «Chameina» (chamei a ela). Colocanse antes do verbo conxugado e despois do infinitivo.

Pronomes de obxecto indirecto

Son «me, che, lle, nos, vos, lles» e indican a quen vai destinada a acción: «Deille o libro a Ana», «Tróuxonos un agasallo». Poden aparecer xunto ao pronome directo: «Dállo».

Demostrativos e cantidade

Os demostrativos son «este, esta, estes, estas», «ese, esa, eses, esas» e «aquel, aquela, aqueles, aquelas». Para cantidade: «moito, moita, moitos, moitas» e «pouco, pouca, poucos, poucas».

Interrogativos en galego

Empréganse «que», «quen», «cal», «cando», «onde», «como» e «canto/canta/cantos/cantas». «Canto custa?» pregunta o prezo; «Cantos anos tes?» pregunta a idade. Levan acento gráfico en preguntas directas.

As catro provincias galegas

Galicia organízase en catro provincias: A Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra. A capital administrativa é Santiago de Compostela, mentres que Vigo é o concello con máis habitantes.

O galego como lingua propia

Segundo o Estatuto de Autonomía, o galego é a lingua propia de Galicia e é oficial xunto co castelán. A Real Academia Galega (RAG) regula a normativa ortográfica e léxica.

O Entroido galego

O Entroido é unha das festas máis arraigadas en Galicia, con celebracións destacadas en Ourense, Laza e Verín. Inclúe disfraces, comparsas e personaxes tradicionais como os cigarróns ou as peliqueiras.

O San Xoán

Na noite do 23 ao 24 de xuño celébrase o San Xoán, con fogueiras nas rúas e nas praias. A tradición inclúe saltar o lume e queimarse as meixelas coa herba de San Xoán.

Gastronomía galega

Pratos típicos son o polbo á feira, a empanada galega, o caldo galego e o marisco (mexillóns, percebes). Como sobremesa destaca a tarta de Santiago e, entre os queixos, a tetilla e o San Simón.

Instrumentos tradicionais

A gaita galega é o instrumento máis representativo, acompañada do tamboril e da pandeireta. A música tradicional anima romarías e festas populares por toda a comunidade.

Rosalía de Castro

Rosalía de Castro (1837-1885) inaugurou o Rexurdimento coa obra «Cantares gallegos» (1863). É a figura central da literatura galega e a súa obra ten un forte carácter social e reivindicativo.

Castelao e o galeguismo

Alfonso Daniel Rodríguez Castelao foi escritor, debuxante e político, figura clave do galeguismo. A súa obra «Sempre en Galiza» e os seus álbums de humor reflicten a realidade social e cultural do país.

O Camiño de Santiago

O Camiño Francés entra en Galicia por Pedrafita do Cebreiro e remata na catedral de Santiago. Existen outras rutas, como o Camiño Portugués, o do Norte e o Primitivo, con diferente trazado e dificultade.

Rías e costa galega

A costa galega supera os 1.500 km e organízase en Rías Altas e Rías Baixas. Destacan as illas Cíes e Ons, integradas en parques nacionais, e os vales dos ríos Miño e Sil.

Clima oceánico galego

O clima predominante é oceánico, con precipitacións abundantes e temperaturas suaves. A humidade é alta e a paisaxe caracterízase por bosques, prados e ríos caudalosos.