Lingua e sistema: coñecemento do código
Morfoloxía nominal
O galego ten dous xéneros e dous números. Artigos definidos: o, a, os, as; indefinidos: un, unha, uns, unhas. O plural faise con -s tras vogal (casa/casas) e con -es tras consoante (can/cans); os rematados en -z cambian a -c- (luz/luces). Moitos substantivos en -ción, -dade e -axe son femininos: a canción, a cidade, a viaxe.
As contraccións son obrigatorias: de + o = do, de + a = da, en + o = no, en + a = na, a + o = ao, a + a = á, con + o = co, con + a = coa, por + o = polo, por + a = pola. Posesivos: meu, miña, meus, miñas; teu, túa...; seu, súa...; noso, nosa...; voso, vosa.... Pronomes tónicos: eu, ti, el, ela, nós, vós, eles, elas; átonos: me, te, o, a, nos, vos, os, as. Con preposición: comigo, contigo, connosco, convosco.
Verbo
No presente: falo, falas, fala, falamos, falades, falan; son, es, é, somos, sodes, son; estou, estás, está, estamos, estades, están; teño, tes, ten, temos, tendes, teñen; vou, vas, vai, imos, ides, van. O pretérito: falei, falaches, falou, falamos, falastes, falaron; fun, fuches, foi, fomos, fostes, foron. O imperfecto: falaba, falabas, falaba, falabamos, falabades, falaban. O futuro: falarei, falarás, falará, falaremos, falaredes, falarán. Hai é impersoal (hai unha farmacia); ter indica posesión (teño un can).
Ortografía e léxico
A norma galega escribe nh e lh (camiño, mollo), non ñ nin ll; evita grafías castelás como ventana, cocina, hablar e hacer, polas formas ventá, cociña, falar e facer. Respecta os acentos das palabras agudas, graves e esdrúxulas e os diacríticos.
Exemplo razoado
Completa: Vou ___ mercado ___ miña nai. A resposta é Vou ao mercado coa miña nai. a + o contrae en ao; con + a contrae en coa. Escribir Vou a o mercado con a miña nai é incorrecto porque as contraccións son obrigatorias.
Erros que restan puntos
- Confundir ser e estar: Son de Santiago (orixe) fronte a Estou en Santiago (lugar).
- Usar hai por ten: A casa hai tres cuartos (incorrecto) fronte a A casa ten tres cuartos.
- Esquecer a contracción (vou a o cine) ou facela onde non toca.
- Empregar moi con verbos (moi gosto) en vez de gusto moito.
- Castelanizar o léxico e a ortografía (ll, ñ) cando existe forma galega.