Lingua, cultura e sociedade: contidos socioculturais
Territorio e institucións
Galicia é unha comunidade autónoma con capital en Santiago de Compostela. Ten catro provincias: A Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra. O Estatuto de Autonomía aprobouse en 1981. As institucións principais son a Xunta de Galicia, o Parlamento de Galicia e o Valedor do Pobo. O galego e o castelán son as dúas linguas cooficiais. Os símbolos son a bandeira -branca cunha banda azul diagonal-, o escudo e o himno, Os Pinos, con letra de Eduardo Pondal e música de Pascual Veiga.
Festas, música e gastronomía
- O San Xoán celébrase na noite do 23 ao 24 de xuño con fogueiras; relaciónase co solsticio de verán.
- O Entroido ten manifestacións destacadas en Ourense, Laza e Verín.
- A Festa do Marisco celébrase no Grove; a Romaría da Nosa Señora da Barca, en Muxía.
- O Camiño de Santiago é un elemento cultural e turístico central; os anos xacobeos potencian a peregrinación.
- Na música tradicional destacan a gaita, a muñeira e a pandeireta.
- Na gastronomía: polbo á feira, empanada galega, grelos, lacón con grelos, queixo de tetilla e viños como o Albariño e o Ribeiro.
Literatura e efemérides
O Día das Letras Galegas celébrase o 17 de maio desde 1963, en lembranza da publicación de Cantares gallegos (1863), de Rosalía de Castro. Esta obra inaugura o Rexurdimento. Outros nomes: Eduardo Pondal (Queixumes dos pinos), Curros Enríquez, Alfonso X e as Cantigas de Santa María; na literatura contemporánea, Manuel Rivas e Suso de Toro. Non se debe confundir o Día das Letras Galegas co Día da Patria Galega, o 25 de xullo.
Exemplo razoado
Se preguntan que obra se asocia ao inicio do Rexurdimento, a resposta é Cantares gallegos, de Rosalía de Castro. Razoamento: a data de 1863 é a que sustenta a celebración do 17 de maio; ademais, a obra é un fito na recuperación do galego como lingua literaria. Non vale atribuírlle a letra de Os Pinos, que é de Pondal, aínda que ambos os autores son centrais no Rexurdimento.
Erros que restan puntos
- Confundir o 17 de maio co 25 de xullo.
- Atribuír Os Pinos a Rosalía de Castro.
- Situar Santiago de Compostela na provincia de Pontevedra (está na Coruña).
- Reducir o galego a un dialecto do castelán; é unha lingua romance cooficial.
- Mesturar festas: San Xoán co Entroido ou a Festa do Marisco coa Romaría da Barca.