Tres minutos diante dun gráfico: describir, matizar e non inventar
Na proba de expresión e interacción oral, un candidato debe falar durante tres minutos a partir dun gráfico que se lle entrega impreso. O gráfico mostra a porcentaxe de persoas que usan bicicleta compartida en tres cidades galegas en 2019 e en 2023: Vigo pasa do 4 % ao 11 %, A Coruña do 6 % ao 9 % e Santiago do 12 % ao 10 %. O enunciado pide «describir a evolución e valorar as posibles causas», sen dar máis contexto. O candidato dispón dun minuto de preparación e só pode tomar notas con palabras soltas, non con frases completas. Durante a exposición decátase de que non recorda con seguridade o dato exacto de Santiago e de que non lle sae a expresión «carril bici». Sabe que o examinador valora a fluidez, mais tamén a precisión e a capacidade de argumentar. O tempo total da proba é de quince minutos e inclúe unha conversa posterior co examinador.
1. Como debe organizar os tres minutos e que facer co dato do que dubida?
Read the worked answer
Estrutura en catro bloques: a) presentación do gráfico en dúas liñas (que mide, que cidades, que anos); b) descrición dos datos nunha orde lóxica, por exemplo de maior a menor; c) interpretación de dúas ou tres causas posibles; d) conclusión persoal breve. Con tres minutos, dous para describir e un para valorar é un reparto seguro.
Sobre o dato dubidoso, a norma é non inventar: «Santiago roldaba o dez por cento, se non lembro mal, e baixou lixeiramente» é mellor que afirmar «doce exacto» e equivocarse. O examinador penaliza menos a imprecisión marcada que a seguridade falsa, porque a primeira demostra control das estratexias de comunicación.
2. Que estratexias lingüísticas lle permiten gañar tempo sen romper a fluidez?
Read the worked answer
Tres recursos útiles:
- Marcadores de reformulación: «é dicir», «máis ben», «o que quero dicir».
- Perífrases cando falta unha palabra: «as vías reservadas para as bicicletas» por «carril bici».
- Preguntas retóricas curtas e anuncio da estrutura: «vou comentar primeiro os datos e despois as causas».
O que hai que evitar é o silencio longo e o «eeee» repetido: unha pausa breve con «pois» ou «digamos» é natural e non rompe a fluidez. A conversa posterior co examinador é a ocasión de corrixir: «antes comentei unha cifra que quería matizar».
3. Que interpretación é máis sólida para o descenso de Santiago?
Read the worked answer
A interpretación máis sólida evita unha causa única. Santiago parte dunha base moito máis alta (12 %), polo que un descenso de dous puntos pode reflectir un axuste tras un auxe inicial, non un abandono do servizo.
Hai que considerar factores como a substitución por bicicletas eléctricas, cambios na xestión ou no prezo, a poboación universitaria e as obras. Ademais, o gráfico non di se se mide viaxes por habitante ou persoas usuarias, nin o tamaño das cidades, de modo que comparar porcentaxes sen normalizar é arriscado.
A valoración forte consiste en ofrecer dúas hipóteses e sinalar que datos faltarían para decidir, en lugar de escoller unha explicación chamativa.