Revisión dun cartel: clíticos, contraccións e acentos
Na asociación cultural O Souto, en Pontevedra, están a preparar o cartel da Feira do Libro, que se celebrará o 12 de xuño ás 18:00 h no Pazo da Cultura. O texto que vai á imprenta é este: «O Concello convida a veciños e veciñas a participar na feira, que se celebrará o 12 de xuño, ás 18:00 h, no Pazo da Cultura. Haberá libros en galego e castelán. Para máis información, chame ao 986 123 456 ou consulte a nosa web». A imprenta pide o arquivo definitivo en 48 horas. Na reunión xorden dúbidas: unha persoa defende «ó» e «co» por fidelidade á fala local; outra prefire «ao» e «co»; alguén pregunta se «chame» leva acento; tamén se discute se «Pazo da Cultura» debe ir con artigo. O presidente quere un texto normativo, pero próximo, e non quere que o cartel pareza unha tradución do castelán. Hai que fixar as formas e xustificar as escollas.
1. Corrixe as formas dubidosas e explica a norma que se aplica en cada caso: «ó/ao», «chame», «máis» e «ás».
Read the worked answer
«ao» é a contracción normativa de «a + o»; «ó» é unha forma non admitida na escrita estándar, aínda que se oia na fala. «chame» é imperativo de «chamar» para «vostede» e non leva acento: a sílaba tónica é «cha». «máis» leva acento diacrítico. «ás» é a contracción correcta de «a + as». «co» é correcto (con + o); «coa» sería con + a. Polo tanto, o cartel debe ir con «ao», «chame», «máis» e «ás».
2. Que facer coa variante local «ó»? Xustifica desde a norma e desde a adecuación ao público.
Read the worked answer
No cartel público debe figurar «ao». «ó» pode ter cabida nun diálogo literario ou nunha transcrición da fala, pero non nun texto institucional ou de difusión estándar. Isto non implica menosprezar a fala local: a lingua estándar é unha variedade compartida para usos formais, e o local pode aparecer noutros rexistros. A escolla tamén evita que o cartel pareza castelanizado ou dialectalizado ante un público amplo. Se se quixese visibilizar a variedade local, faríase noutro soporte -unha nota, unha lectura-, non na liña principal do cartel.
3. Unha correctora suxire cambiar «chame» por «chámeo». Ten razón? Responde e explica a diferenza.
Read the worked answer
Non. «Chame» é a forma correcta de imperativo de respecto de «chamar». «Chámeo» significaría «chame a el/iso» e precisaría un obxecto directo masculino; con «ao 986 123 456» non procede. Se se quixese evitar calquera ambigüidade, poderíase escribir «Chame ao número 986 123 456», que é o que xa fai o texto. A corrección sería necesaria se o texto dixese «cháme» ou «chamen», non aquí.