Programación do Día das Letras: lingua, orzamento e público
O Concello de Monforte de Lemos prepara a programación do 17 de maio, Día das Letras Galegas, cun orzamento de 4.500 €. Hai tres actividades: un contacontos infantil en castelán, unha mesa redonda en galego sobre literatura e un concerto con cancións en galego e castelán. A asociación Lingua Viva denuncia que se financien con diñeiro público dúas actividades en castelán e pide que todo o programa sexa en galego. A concelleira de Cultura responde que o castelán «chega a máis público» e que o concerto bilingüe «non é un problema». O prazo para pechar o programa é de dez días. O departamento de normalización lingüística lembra que o Concello aprobou un plan de fomento do galego e que a lei autonómica recoñece o galego como lingua propia. O equipo de comunicación debe decidir que criterios lingüísticos aplicar, como presentar o programa e que resposta dar á asociación sen romper a colaboración.
1. Analiza o conflito desde a sociolingüística: que argumentos son válidos e que confusións hai entre «público» e «lingua»?
Read the worked answer
O argumento da concelleira confunde dúas cousas: chegar a máis xente é un obxectivo de difusión, non un criterio de política lingüística. O galego é lingua propia e cooficial; nunha data de reivindicación cultural, financiar dúas das tres actividades só en castelán pode reforzar a diglosia -galego para o simbólico, castelán para o «público amplo»-. Iso non significa que o castelán deba prohibirse: significa que o criterio debe ser a presenza vehicular do galego, con acomodación para quen non o entende. O concerto bilingüe non é en si un problema; o problema é que o conxunto do programa non garanta o galego como lingua principal. A asociación ten razón no fondo, pero «todo en galego» pode ser contraproducente se exclúe público; cómpre normalización, non substitución.
2. Propón unha solución para as tres actividades que respecte o orzamento e o plan de fomento, sen excluír o público castelanfalante.
Read the worked answer
Mantería as tres actividades, pero cambiaría a súa arquitectura lingüística. O contacontos sería en galego, con apoio visual e un resumo oral final en castelán para quen o necesite; a mesa redonda manteríase en galego; o concerto seguiría a ser bilingüe nas cancións, pero as presentacións, o programa de man e os textos de sala irían en galego, cunha versión en castelán accesible por QR. Así o galego é a lingua vehicular e o castelán funciona como apoio, non como lingua principal por defecto. O custo adicional é mínimo -deseño e tradución de textos curtos- e respecta o plan de fomento e o orzamento de 4.500 €.
3. Redacta unha resposta pública á asociación Lingua Viva en tres ou catro liñas, en rexistro institucional e ton colaborativo.
Read the worked answer
«O Concello de Monforte de Lemos comparte coa asociación Lingua Viva o obxectivo de fortalecer o galego no Día das Letras. A programación mantén o galego como lingua vehicular e incorpora recursos de apoio para o público castelanfalante, sen converter o galego en tradución. Convidamos a Lingua Viva a unha reunión para revisar conxuntamente os criterios e a súa aplicación antes de pechar o programa.»
A resposta recoñece a lexitimidade da asociación, concreta un cambio -o galego como lingua vehicular- e ofrece participación, evitando tanto a confrontación como a promesa baleira.