Lingua, cultura e sociedade: contidos socioculturais
Este dominio avalia a competencia sociocultural e sociolingüística: coñecer o contexto histórico, institucional, literario e lingüístico de Galicia para interpretar textos e situacións. O C1 non pide erudición illada, senón relacionar feitos e argumentar sobre eles. A proba pode pedir comentar un texto xornalístico, corrixir un dato ou explicar unha práctica cultural.
Lingua e sociedade
- Oficialidade: o galego é lingua oficial en Galicia xunto co castelán (Estatuto de Autonomía, 1981); a Lei 3/1983 de normalización lingüística desenvolve o seu uso.
- Bilingüismo e diglosia: usos sociais desiguais, prexuízos, política lingüística, ensino, medios públicos (CRTVG/TVG).
- Institucións: Real Academia Galega (norma), Instituto da Lingua Galega (investigación), Consello da Cultura Galega.
Cultura e historia
- Rexurdimento (século XIX): Rosalía de Castro, «Cantares gallegos» (1863); Eduardo Pondal; Curros Enríquez.
- Xeración Nós (1920-1936): Vicente Risco, Otero Pedrayo, Castelao; revista «Nós»; Irmandades da Fala (1916).
- Literatura contemporánea: Álvaro Cunqueiro, Celso Emilio Ferreiro, Manuel Rivas, Marina Mayoral.
- Festas e patrimonio: Entroido, Magosto, San Xoán; gaita, muñeira; Camiño de Santiago; castros.
- Historia política: Estatuto de 1936, Guerra Civil e represión, autonomía de 1981.
- Medios e industria cultural: TVG, Radio Galega, prensa e edición; a tradución ao galego.
Exemplo comentado
Afirmación: «O Día das Letras Galegas celébrase o 17 de maio porque ese día naceu Rosalía de Castro». Hai dous erros: a data conmemora a publicación de «Cantares gallegos» en 1863, non o nacemento de Rosalía; e a celebración institucionalízase en 1963. Razoamento: o C1 esixe precisión factual e capacidade de corrixir un enunciado plausible pero falso. Unha resposta completa engadiría que a data serve para homenaxear a unha figura literaria cada ano.
Erros que custan puntos
- Confundir Rexurdimento coa Xeración Nós.
- Datas cambiadas: 1863, 1916, 1936, 1981.
- Reducir a cultura galega a tópicos folclóricos sen contexto.
- Confundir institucións e funcións (RAG normativa; ILG investigación).
- Responder con opinións xerais sen datos verificables.
- Mesturar oficialidade lingüística con cooficialidade noutros territorios.