CySEC Basic cheat sheet

Το πιστοποιητικό CySEC για φυσικά πρόσωπα που απασχολούνται σε επενδυτικές υπηρεσίες εκδίδεται μετά από επιτυχία σε εξέταση και εγγραφή στο δημόσιο μητρώο πιστοποιημένων προσώπων του CySEC.

Η βασική εξέταση (Basic) απαιτείται για θέσεις που δεν συνεπάγονται παροχή επενδυτικών συμβουλών· η προηγμένη (Advanced) απαιτείται για συμβούλους και για όσους διαχειρίζονται χαρτοφυλάκια.

Η εξέταση διεξάγεται ηλεκτρονικά σε εξεταστικά κέντρα· η βαθμολογία είναι ποσοστιαία και η επιτυχία απαιτεί συγκεκριμένο κατώτατο όριο που ορίζει ο CySEC στην εκάστοτε προκήρυξη.

Η πιστοποίηση συνδέεται με τον εργοδότη/φορέα και ανακαλείται ή αναστέλλεται όταν το πρόσωπο παύσει να πληροί τις προϋποθέσεις καταλληλότητας.

Η συνεχής επαγγελματική κατάρτιση (CPD) είναι υποχρεωτική· ο αριθμός ωρών και η κατανομή ανά θεματική ενότητα ορίζονται από τον CySEC και ελέγχονται κατά την εποπτεία.

Η εγγραφή στο μητρώο προϋποθέτει καθαρό ποινικό μητρώο και μη ύπαρξη προηγούμενης απαγόρευσης άσκησης δραστηριότητας σε χρηματοοικονομικό τομέα.

Οι υποψήφιοι μπορούν να επαναλάβουν την εξέταση σε επόμενη προγραμματισμένη περίοδο· δεν υπάρχει αυτόματη χορήγηση πιστοποιητικού χωρίς νέα επιτυχία.

Η ισχύς του πιστοποιητικού ελέγχεται μέσω του δημόσιου μητρώου του CySEC, το οποίο είναι προσβάσιμο στην ιστοσελίδα της Αρχής.

Εποπτευόμενες οντότητες περιλαμβάνουν Κυπριακές Εταιρείες Επενδύσεων (ΚΕΕΠΕΥ), διαχειριστές οργανισμών συλλογικών επενδύσεων, ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές επιχειρήσεις και διαμεσολαβητές.

Η άδεια λειτουργίας (authorisation) χορηγείται από τον CySEC πριν από την έναρξη δραστηριότητας· η άσκηση χωρίς άδεια συνιστά ποινικό αδίκημα.

Οι ΚΕΕΠΕΥ υπόκεινται σε ελάχιστες κεφαλαιακές απαιτήσεις ανάλογα με τις παρεχόμενες επενδυτικές υπηρεσίες και το αν κατέχουν ή όχι πελάτες χρήματα.

Υποχρέωση διαχωρισμού περιουσιακών στοιχείων πελατών από τα ίδια περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας· τα κεφάλαια πελατών τηρούνται σε ξεχωριστούς λογαριασμούς.

Οι εποπτευόμενοι οφείλουν να γνωστοποιούν στον CySEC αλλαγές στη μετοχική σύνθεση, στα πρόσωπα διοίκησης και σε σημαντικές επιχειρησιακές μεταβολές.

Η συμμόρφωση ελέγχεται μέσω περιοδικών αναφορών, επιτόπιων ελέγχων και θεματικών ερευνών· παραβιάσεις επισύρουν διοικητικά πρόστιμα και ανάκληση άδειας.

Οι εποπτευόμενοι διορίζουν υπεύθυνο κανονιστικής συμμόρφωσης (Compliance Officer) με επαρκή ανεξαρτησία και αναφορές στη διοίκηση.

Οι εταιρείες επενδύσεων υποχρεούνται σε ταξινόμηση πελατών σε ιδιώτες, επαγγελματίες και επιλέξιμους αντισυμβαλλομένους, με διαφορετικό επίπεδο προστασίας ανά κατηγορία.

Βασικοί νόμοι: ο περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών Νόμος (εναρμόνιση MiFID II) και ο περί Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων Νόμος.

Ο CySEC είναι η αρμόδια αρχή για την εποπτεία της κεφαλαιαγοράς στην Κύπρο και συνεργάζεται με την ESMA και τις άλλες εθνικές αρχές μέσω του ESMA και της ESMA's supervisory cooperation.

Η αρχή «γνωρίζε τον πελάτη» (Know Your Customer) και η καταπολέμηση νομιμοποίησης εσόδων βασίζονται στον περί Πρόληψης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων Νόμο και στις οδηγίες της MOKAS.

Οι κανόνες βέλτιστης εκτέλεσης (best execution) απαιτούν από τις εταιρείες να λαμβάνουν όλα τα εύλογα μέτρα για την επίτευξη του βέλτιστου αποτελέσματος για τον πελάτη.

Η υποχρέωση αναφοράς συναλλαγών (transaction reporting) προς την αρμόδια αρχή αφορά συναλλαγές σε χρηματοπιστωτικά μέσα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της MiFID II.

Κανόνες διαφάνειας και σύγκρουσης συμφερόντων: οι εταιρείες οφείλουν να εντοπίζουν, να αποφεύγουν ή να γνωστοποιούν συγκρούσεις συμφερόντων πριν από την παροχή υπηρεσίας.

Το καθεστώς προληπτικής εποπτείας για τις ΚΕΕΠΕΥ περιλαμβάνει κεφαλαιακές απαιτήσεις, ρευστότητα και διοικητικές απαιτήσεις εταιρικής διακυβέρνησης.

Οι αποφάσεις του CySEC υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου· οι διοικητικές κυρώσεις δημοσιεύονται κατά κανόνα στην ιστοσελίδα της Αρχής.

Το Ταμείο Αποζημίωσης Επενδυτών (Investor Compensation Fund) καλύπτει απαιτήσεις πελατών εταιρειών επενδύσεων που αδυνατούν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, με ανώτατο όριο ανά επενδυτή.

Η κάλυψη του Ταμείου αφορά παρεχόμενες επενδυτικές υπηρεσίες και δεν καλύπτει ζημίες από επενδυτικό κίνδυνο ή από πτώση τιμών.

Η ταξινόμηση πελάτη ως ιδιώτη επενδυτή ενεργοποιεί το πλήρες επίπεδο προστασίας· η συμφωνία παραίτησης από την ιδιότητα του ιδιώτη μειώνει την προστασία και απαιτεί γραπτή ενημέρωση.

Οι εταιρείες οφείλουν να παρέχουν έγγραφο βασικών πληροφοριών (KID) για συσκευασμένα επενδυτικά προϊόντα (PRIIPs) πριν από τη σύναψη σύμβασης.

Η δοκιμή καταλληλότητας (suitability) απαιτείται για επενδυτικές συμβουλές και διαχείριση χαρτοφυλακίου· η δοκιμή καταλληλότητας (appropriateness) εφαρμόζεται σε άλλες υπηρεσίες υπό προϋποθέσεις.

Οι καταγγελίες επενδυτών υποβάλλονται αρχικά στην εταιρεία και, εφόσον δεν επιλυθούν, μπορούν να απευθυνθούν στον CySEC ή στον Χρηματοοικονομικό Διαμεσολαβητή (Financial Ombudsman).

Η γνωστοποίηση κόστους και επιβαρύνσεων πριν από τη συναλλαγή είναι υποχρεωτική· οι εταιρείες παρέχουν συγκεντρωτική εικόνα του συνολικού κόστους.

Οι προειδοποιήσεις κινδύνου για CFD και μόχλευση περιλαμβάνουν ποσοστό ζημιών λιανικών πελατών και απαιτούνται πριν από την παροχή της υπηρεσίας.