Ρυθμιστικό Πλαίσιο: ιεραρχία κανόνων, ορισμοί και παρέμβαση προϊόντων
Ιεραρχία των κανόνων
Η ενότητα «Ρυθμιστικό Πλαίσιο» εξετάζει από πού πηγάζει κάθε υποχρέωση και πώς επιλύονται οι συγκρούσεις μεταξύ πηγών. Σειρά ισχύος: κανονισμοί της ΕΕ άμεσα εφαρμοστέοι (MiFIR 600/2014, MAR 596/2014, PRIIPs 1286/2014, Prospectus 2017/1129, EMIR, CSDR, MiCA, DORA) → εθνικός νόμος 87(I)/2017 που μεταφέρει τη MiFID II → κατ' εξουσιοδότηση κανονισμοί (π.χ. 2017/565 για οργανωτικές και συναλλακτικές υποχρεώσεις) → Οδηγίες και Εγκύκλιοι της CySEC → κατευθυντήριες γραμμές ESMA, που δεν είναι νόμος αλλά λειτουργούν με λογική «συμμόρφωση ή αιτιολόγηση».
Ορισμοί που καθορίζουν το πεδίο
- Χρηματοπιστωτικό μέσο: οι κατηγορίες του Τμήματος Γ' του Παραρτήματος Ι (μετοχές, ομόλογα, μερίδια ΟΣΕΚΑ, παράγωγα, δικαιώματα προαίρεσης, CFD κ.λπ.).
- Επενδυτική υπηρεσία: Τμήμα Α' (λήψη και διαβίβαση εντολών, εκτέλεση εντολών, διαπραγμάτευση για ίδιο λογαριασμό, διαχείριση χαρτοφυλακίου, επενδυτική συμβουλή, αναδοχή, λειτουργία ΜΜΔ/ΜΟΔ).
- Παρεπόμενη υπηρεσία: Τμήμα Β' (φύλαξη, πιστώσεις, συναλλαγματικές υπηρεσίες κ.λπ.) - δεν απαιτεί χωριστή άδεια αλλά καλύπτεται από την άδεια. Η AML νομοθεσία (νόμος 188(I)/2007 όπως τροποποιήθηκε), ο GDPR και οι κανόνες δεοντολογίας εφαρμόζονται παράλληλα.
Παρέμβαση προϊόντων
Δυνάμει του άρθρου 42 MiFIR, μέτρα της ESMA για τα CFD υιοθετήθηκαν από τη CySEC και ισχύουν για ιδιώτες πελάτες: ανώτατη μόχλευση 30:1 σε κύρια ζεύγη νομισμάτων, 20:1 σε κύριους δείκτες, 10:1 σε εμπορεύματα και λοιπούς δείκτες, 5:1 σε μεμονωμένες μετοχές, 2:1 σε κρυπτοστοιχεία· κλείσιμο θέσης στο 50% του περιθωρίου· προστασία αρνητικού υπολοίπου· απαγόρευση κινήτρων και τυποποιημένη προειδοποίηση κινδύνου.
Παράδειγμα
ΚΕΠΕΥ προσφέρει σε ιδιώτη πελάτη CFD σε EUR/USD με μόχλευση 1:200. Το μέτρο παρέμβασης προϊόντων επιβάλλει 30:1· η προσφορά συνιστά παράβαση ανεξάρτητα από τη σύμβαση ή τη συναίνεση του πελάτη. Η εταιρεία οφείλει να προσαρμόσει την προσφορά και αντιμετωπίζει διοικητικό πρόστιμο, ενώ ο πελάτης μπορεί να στραφεί κατά της εταιρείας.
Παγίδες
- Σύγχυση MiFID II (οδηγία, εθνική μεταφορά) με MiFIR (άμεσα εφαρμοστέος κανονισμός).
- Θεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών ESMA ως προαιρετικών.
- Αντιμετώπιση εγκυκλίων CySEC ως μη δεσμευτικών.
- Απάντηση με «γενική αρχή» όταν υπάρχει ειδική διάταξη ή μέτρο παρέμβασης.