Προστασία Επενδυτών: κατηγοριοποίηση, καταλληλότητα και κεφάλαια πελατών
Κατηγοριοποίηση πελατών
Κάθε πελάτης εντάσσεται σε μία από τρεις κατηγορίες: ιδιώτης (retail), επαγγελματίας (per se ή κατ' επιλογή) και eligible counterparty. Η αναβάθμιση σε επαγγελματία κατ' επιλογή απαιτεί δύο από τρία κριτήρια: χαρτοφυλάκιο άνω των 500.000 ευρώ, τουλάχιστον 10 σημαντικές συναλλαγές ανά τρίμηνο στη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων τριμήνων, ή τουλάχιστον ένα έτος επαγγελματικής εμπειρίας σε χρηματοοικονομικό τομέα. Απαιτείται γραπτό αίτημα του πελάτη και γραπτή προειδοποίηση για την απώλεια προστασίας· η υποβάθμιση σε ιδιώτη είναι πάντα δυνατή και αυξάνει την προστασία.
Καταλληλότητα και σκοπιμότητα
Σε παροχή συμβουλών και διαχείριση χαρτοφυλακίου η εταιρεία αξιολογεί γνώσεις και εμπειρία, οικονομική κατάσταση και επενδυτικούς στόχους (suitability). Στις λοιπές υπηρεσίες ελέγχει σκοπιμότητα (appropriateness) για μη απλά προϊόντα· αν ο πελάτης δεν παράσχει στοιχεία, δίνεται προειδοποίηση. Η εκτέλεση μόνο εντολών δεν απαλλάσσει από έλεγχο όταν το προϊόν είναι σύνθετο.
Κόστη, κίνητρα και εκτέλεση
Τα κόστη γνωστοποιούνται εκ των προτέρων συγκεντρωτικά και εκ των υστέρων ετησίως. Τα κίνητρα (προμήθειες τρίτων) απαγορεύονται για ανεξάρτητη συμβουλή και διαχείριση χαρτοφυλακίου· στις άλλες περιπτώσεις επιτρέπονται μόνο αν γνωστοποιούνται, βελτιώνουν την ποιότητα της υπηρεσίας και δεν βλάπτουν τα συμφέροντα του πελάτη. Η βέλτιστη εκτέλεση απαιτεί πολιτική εκτέλεσης, λήψη όλων των εύλογων μέτρων και ιεράρχηση εντολών πελατών.
Κεφάλαια πελατών και αποζημίωση
Τα περιουσιακά στοιχεία πελατών διαχωρίζονται, συμφιλιώνονται καθημερινά και δεν χρησιμοποιούνται για λογαριασμό της εταιρείας. Το Ταμείο Αποζημίωσης Επενδυτών καλύπτει έως 20.000 ευρώ ανά καλυπτόμενο πελάτη, μόνο για αδυναμία της εταιρείας να επιστρέψει στοιχεία - όχι για ζημίες αγοράς.
Παράδειγμα
Ιδιώτης με χαρτοφυλάκιο 600.000 ευρώ και 15 σημαντικές συναλλαγές ανά τρίμηνο ζητά να αντιμετωπιστεί ως επαγγελματίας. Πληροί δύο κριτήρια· η εταιρεία οφείλει γραπτή προειδοποίηση ότι χάνει μέρος της προστασίας (πληροφοριακές απαιτήσεις, έλεγχοι καταλληλότητας), αλλά η βέλτιστη εκτέλεση και ο διαχωρισμός κεφαλαίων εξακολουθούν να ισχύουν.
Παγίδες
- Υπόθεση ότι η εκτέλεση μόνο εντολών απαιτεί πάντα suitability.
- Θεώρηση ότι τα κίνητρα επιτρέπονται εφόσον απλώς γνωστοποιηθούν.
- Σύγχυση Ταμείου Αποζημίωσης με ασφάλιση έναντι ζημιών αγοράς.
- Εξομοίωση επαγγελματία πελάτη με eligible counterparty.