Psihologija učenja i razvoja
Što se mora znati
Kandidat mora razlikovati behaviorističko (uvjetovanje, potkrepljenje, kazna), kognitivističko (obrada informacija, pamćenje, metakognicija) i sociokonstruktivističko (Vygotski, zona proksimalnog razvoja, scaffolding, suradničko učenje) shvaćanje učenja. Važni su pojmovi motivacija (intrinzična i ekstrinzična), radna i dugoročna memorija, kognitivno opterećenje, transfer, atribucija uspjeha, samoefikasnost te razvojne karakteristike učenika po dobnim skupinama.
Zamke u pitanjima
Pitanja često zamjenjuju negativno potkrepljenje s kaznom - negativno potkrepljenje povećava vjerojatnost ponašanja uklanjanjem neugodnog podražaja, dok kazna smanjuje ponašanje. Druga je zamka poistovjećivanje zone proksimalnog razvoja s onim što učenik već samostalno može. Pazite i na razliku između intrinzične i ekstrinzične motivacije te na tvrdnje da su „stilovi učenja” znanstveno potvrđena osnova za planiranje nastave - to je česta distraktorska tvrdnja.
Radno pravilo
Kod svakog scenarija pitajte: što se ovdje potkrepljuje i čije se ponašanje mijenja? Primjer: učitelj pohvali učenika koji je dovršio zadatak → pozitivno potkrepljenje. Učenik prestane dobivati dodatne zadatke kad ispuni obveze → negativno potkrepljenje. Učitelj ukori učenika zbog ometanja → kazna. Imenovanje mehanizma rješava većinu pitanja.