Odisha BSE HSC Telugu (FLT) flashcards
Odisha BSE HSC Telugu (FLT) · Build recall with a focused review session.
32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.
- తెలుగు వర్ణమాల సంఖ్య
- తెలుగులో 16 అచ్చులు, 36 హల్లులు, 3 ఉభయాక్షరాలు కలిపి మొత్తం 56 వర్ణాలు ఉంటాయి. అనుస్వారం, విసర్గ, సున్నా ఉభయాక్షరాలుగా పరిగణిస్తారు.
- పంచమాత్రలు
- అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఌ - ఇవి ఐదు హ్రస్వ అచ్చులు. వీటి దీర్ఘ రూపాలు ఆ, ఈ, ఊ, ౠ, ౡ. వ్యాకరణంలో వీటిని పంచమాత్రలు అంటారు.
- ఉత్వ సంధి
- ఉత్తునకు సంధి బహుళంబుగానగు అనే సూత్రం ప్రకారం పూర్వపదం చివర ఉత్తు (ఉ) ఉన్నప్పుడు పరపదంతో కలిసే సంధి. ఉదా: రాముడు+అతడు = రాముడతడు.
- అత్వ సంధి
- అత్తునకు సంధి బహుళంబుగానగు అనే నియమం ప్రకారం పూర్వపదం చివర అత్తు (అ) ఉన్నప్పుడు పరపదంతో కలిసే సంధి. ఉదా: రామ+అయ్య = రామయ్య.
- ఇత్వ సంధి
- ఇత్తునకు సంధి బహుళంబుగానగు సూత్రం ప్రకారం పూర్వపదం చివర ఇత్తు ఉన్నప్పుడు పరపదంతో కలిసే సంధి. ఉదా: ఏమి+అంటివి = ఏమంటివి.
- తత్పురుష సమాసం
- పూర్వపదం ప్రధానమై, ఉత్తరపదం విశేషణంగా ఉండే సమాసం. ఉదా: రాజభవనం (రాజు యొక్క భవనం). ఇక్కడ అర్థ ప్రధానం పూర్వపదంలో ఉంటుంది.
- కర్మధారయ సమాసం
- ఉత్తరపదం ప్రధానమై, పూర్వపదం విశేషణంగా ఉండే సమాసం. ఉదా: మంచిమాట (మంచి అయిన మాట). ఇక్కడ అర్థ ప్రధానం ఉత్తరపదంలో ఉంటుంది.
- ద్వంద్వ సమాసం
- రెండు లేదా ఎక్కువ పదాలు సమాన ప్రాధాన్యంతో కలిసి 'మరియు' అనే అర్థాన్ని ఇచ్చే సమాసం. ఉదా: తల్లిదండ్రులు (తల్లి మరియు తండ్రి).
- బహువ్రీహి సమాసం
- సమాసంలోని పదాలలో ఏదీ ప్రధానం కాకుండా, సమాసం మొత్తం మూడవ వస్తువును సూచించే సమాసం. ఉదా: పద్మాక్షి (పద్మముల వంటి కన్నులు ఉన్నది).
- అవ్యయీభావ సమాసం
- పూర్వపదం అవ్యయం (అతి, ప్రతి, నిర్, ఆ మొదలైనవి) అయి, ఆ అవ్యయ అర్థమే ప్రధానంగా ఉండే సమాసం. ఉదా: అతిమధురం, ప్రతిదినం.
- సీసపద్యం
- తెలుగు ఛందస్సులో మూడు పాదాల పద్యం. ప్రతి పాదంలో నాలుగు గణాలు ఉంటాయి; మొదటి, మూడవ గణాలు నియమిత గణాలు (ఇంద్ర, సూర్య, చంద్ర మొదలైనవి).
- తేటగీతి
- నాలుగు పాదాల పద్యం; ప్రతి పాదంలో మూడు గణాలు ఉంటాయి. ఇది తెలుగు సాహిత్యంలో సులభ శైలికి ప్రసిద్ధి; వేమన శతకంలో ప్రధానంగా ఉపయోగించబడింది.
- ఉపమాలంకారం
- ఉపమాన ఉపమేయాల మధ్య సామ్యాన్ని 'వలె', 'లాగా' వంటి ఉపమా వాచకంతో చెప్పే అలంకారం. ఉదా: ముఖం చంద్రుని వలె ఉంది.
- రూపకాలంకారం
- ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి అభేదాన్ని (ఒకటే అని) చెప్పే అలంకారం; 'వలె' లేదా ఉపమా వాచకం ఉండదు. ఉదా: ముఖమే చంద్రుడు.
- శ్లేషాలంకారం
- ఒకే శబ్దం అనేక అర్థాలను ఇచ్చే అలంకారం. ఉదా: 'రాజు' అనే పదం రాజును, చంద్రుని కూడా సూచించగలదు; అర్థ భేదం శబ్దం వల్ల కలుగుతుంది.
- అతిశయోక్తి అలంకారం
- వర్ణనలో ఉన్నదానిని మించి పెద్దగా చెప్పే అలంకారం. ఉదా: ఆ కవి కీర్తి ఆకాశాన్ని అంటింది. ఇది ఊహాత్మక ఉత్ప్రేక్ష కాదు, అతివర్ణన.
- కవిత్రయం
- నన్నయ, తిక్కన, ఎర్రన - మహాభారతాన్ని తెలుగులో రచించిన ముగ్గురు కవులు. నన్నయ ఆది, సభా, అరణ్య పర్వాలు; తిక్కన 15 పర్వాలు; ఎర్రన అరణ్య పర్వం శేషాన్ని పూర్తి చేశాడు.
- నన్నయ
- ఆదికవిగా పేరొందిన తెలుగు కవి; మహాభారతానికి తొలి తెలుగు అనువాదం చేసి ఆది, సభా, అరణ్య పర్వాలు రచించాడు. ఇతడు రాజరాజనరేంద్రుని ఆస్థాన కవి.
- శ్రీనాథుడు
- శృంగార నైషధం, క్రీడాభిరామం, భీమేశ్వర పురాణం రచించిన కవి. 'కవిసార్వభౌముడు' అని పేరొందాడు; పల్నాటి యుద్ధ సందర్భ పద్యాలు ఇతనికి ఆపాదింపబడతాయి.
- పోతన
- తెలుగు భాగవతాన్ని రచించిన కవి; 'సహజ కవి' అని పేరొందాడు. ఆంధ్ర మహాభాగవతం దశమ స్కంధం ప్రసిద్ధి; ఇతడు బమ్మెర వంశీయుడు.
- గురజాడ అప్పారావు
- కన్యాశుల్కం నాటక రచయిత; ముత్యాల సరాలు, దిద్దుబాటు రచనలు చేశాడు. సాంఘిక దురాచారాలపై వ్యంగ్య దృష్టితో రాశాడు; ఆధునిక తెలుగు సాహిత్య పితామహుడిగా పేరొందాడు.
- శ్రీశ్రీ
- మహాప్రస్థానం కావ్య రచయిత; అభ్యుదయ కవితా ఉద్యమానికి ప్రధాన కవి. 'మరో ప్రపంచం' కవిత ప్రసిద్ధి; ఇతడు శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు.
- విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
- రామాయణ కల్పవృక్షం, వేయిపడగలు రచించిన కవి; జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత. ఇతడు తెలుగు సాహిత్యంలో విస్తృత రచనలు చేసిన కవి-విమర్శకుడు.
- జాషువా
- గబ్బిలం, ఫిరదౌసి కవితల రచయిత; దళిత కవితా ఉద్యమానికి మార్గదర్శకుడు. గుర్రం జాషువాగా పేరొందాడు; సాంఘిక అసమానతలపై రాశాడు.
- కలమళ్ళ శాసనం
- సుమారు 575 CE నాటి తెలుగు శాసనం; రేనాటి చోళుల కాలంలోనిది. ఇది తెలుగు భాషలో లభించిన తొలి శాసనాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.
- ప్రత్యక్ష బోధనా పద్ధతి
- మాతృభాష అనువాదం లేకుండా లక్ష్య భాషలోనే బోధించే పద్ధతి (Direct Method). శ్రవణ-ఉచ్చారణ నైపుణ్యాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది; వ్యాకరణం అనుభవం ద్వారా నేర్పబడుతుంది.
- వ్యాకరణ-అనువాద పద్ధతి
- గ్రంథ పఠనం, వ్యాకరణ నియమాలు, మాతృభాషలోకి అనువాదం ద్వారా భాష నేర్పే సంప్రదాయ పద్ధతి (Grammar-Translation Method). పఠన-లేఖన నైపుణ్యాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
- సూక్ష్మ బోధన
- ఉపాధ్యాయ శిక్షణలో ఒకే బోధనా నైపుణ్యాన్ని చిన్న సమూహానికి స్వల్ప సమయంలో బోధించి, పరిశీలన-ప్రతిస్పందన ద్వారా మెరుగుపరచే పద్ధతి (Micro Teaching).
- నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం
- బోధన సమయంలోనే నిరంతరంగా జరిగే మూల్యాంకనం; విద్యార్థి నేర్చుకున్న స్థాయిని తెలుసుకుని బోధనను సర్దుబాటు చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. దీనిని Formative Assessment అంటారు.
- సంకలనాత్మక మూల్యాంకనం
- బోధన ముగిసిన తర్వాత విద్యార్థి సాధించిన మొత్తం ఫలితాన్ని నిర్ణయించే మూల్యాంకనం; పరీక్షలు, గ్రేడింగ్ ఇందులో భాగం. దీనిని Summative Assessment అంటారు.
- బ్లూమ్ వర్గీకరణ
- అభ్యసన లక్ష్యాలను జ్ఞాపకం, అవగాహన, అన్వయం, విశ్లేషణ, సమన్వయం, మూల్యాంకనం అనే ఆరు స్థాయులుగా విభజించే వర్గీకరణ. తర్వాత సృజన స్థాయి కూడా చేర్చబడింది.
- భాషా ప్రయోగశాల
- ఉచ్చారణ, శ్రవణ నైపుణ్యం, స్వరభేదాలను మెరుగుపరచడానికి ఆడియో-విజువల్ సామగ్రి ఉపయోగించే బోధనా కేంద్రం (Language Lab). భాషా అభ్యాసానికి ప్రత్యక్ష అనుభవం ఇస్తుంది.