BSEB Matric Maithili (Optional) study materials
BSEB Matric Maithili (Optional) study resources

BSEB Matric Maithili (Optional): गद्य साहित्य: इतिहास, विधा आ उत्तर-संरचना

BSEB Matric Maithili (Optional) · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

गद्य साहित्य: इतिहास, विधा आ उत्तर-संरचना

परिचय

गद्य साहित्य खंडमे पाठ्यपुस्तकक निबंध, कथा, उपन्यास-अंश, संस्मरण आ जीवनी पर लेखक-परिचय, विषय-वस्तु, पात्र, उद्देश्य आ भाषा-शैलीक प्रश्न आबैत अछि। उत्तरमे तथ्य आ पाठ-आधार दुनु चाही।

मुख्य नियम

  • लेखक, रचना, काल आ विधा केँ तालिकामे लिखू; वर्तनी एकरूप राखू।
  • मैथिली गद्यक आरंभ ज्योतिरीश्वर ठाकुरक 'वर्णरत्नाकर' (लगभग १३२४ ई.) सँ मानल जाइत अछि - ई समाजचित्रात्मक गद्य अछि, उपन्यास नहि।
  • आधुनिक गद्यमे हरिमोहन झाक 'कन्यादान' सामाजिक उपन्यासक रूपमे, आ रामनाथ झाक निबंध-कथा मैथिली गद्यक विकासक बिंदु छी।
  • पात्रक नाम संग भूमिका लिखू; केवल नाम-सूची अंक नहि दैत।
  • तुलनात्मक प्रश्नमे आधार (विधा, काल, विषय) पहिने घोषित करू।

कार्य-उदाहरण

प्रश्न: 'वर्णरत्नाकर' मे मिथिलाक समाजक चित्रण कैसे भेल अछि? संरचना: प्रस्तावना (ग्रंथ आ लेखक), मुख्य बिंदु (जाति, व्यवसाय, वेशभूषा, खान-पान, धर्म, लोक-व्यवहार), पाठ-आधारित उदाहरण, निष्कर्ष। तर्क: प्रश्न 'चित्रण' माँगैत अछि, एहि से केवल परिचय लिखब अपूर्ण; प्रत्येक बिंदु संग समाजक स्तर देखाब।

अंक-कटौतीक जाल

  • विद्यापतिक 'कीर्तिलता' (पद्य) आ 'वर्णरत्नाकर' (गद्य) मिला देब।
  • काल वा लेखकक नाम गलत लिखब।
  • उपन्यासक पात्र केँ कथाक पात्र कहब।
  • उद्धरण देल बिना 'भाषा-शैली' पर दावा करब।