रचना / निबंध: रूपरेखा सँ उपसंहार धरि
परिचय
रचना खंडमे सामान्यत: २००-२५० शब्दक निबंध लिखब होइत अछि। विषय वर्णनात्मक (लोकपर्व, नदी, नगर), विचारात्मक (शिक्षा, पर्यावरण, अनुशासन), भावनात्मक वा आत्मकथात्मक होइत अछि। जाँच विषय-निष्ठा, संगठन, भाषा आ मौलिकता पर होइत अछि।
मुख्य नियम
- रूपरेखा पहिने बनाऊ: भूमिका (२-३ वाक्य), विस्तार (३-४ अनुच्छेद, प्रत्येकमे एक केंद्रीय विचार), उपसंहार।
- प्रत्येक अनुच्छेदमे तथ्य वा उदाहरण; संक्रमण-शब्द 'एहि कारणे', 'एकर अतिरिक्त', 'अंतमे' प्रयोग करू।
- भाषा मानक मैथिली; क्षेत्रीय बोलीक अत्यधिक प्रयोग नहि।
- उपसंहारमे नया विषय नहि, केवल निष्कर्ष वा संदेश।
कार्य-उदाहरण
विषय: 'मिथिलाक लोकपर्व'। रूपरेखा: भूमिका - लोकपर्व समाजक सांस्कृतिक धरोहर; विस्तार - छठ (सूर्य-उपासना, नदी-तट), सामा-चकेवा (भाई-बहिनक स्नेह), जुड़शीतल (मैत्री आ नववर्ष), मधुश्रावणी (नवविवाहिताक लोक-व्रत); उपसंहार - आधुनिकतामे सेहो एकता आ पहचानक प्रतीक। तर्क: वर्णनात्मक विषयमे प्रत्येक पर्वक नाम, समय, रीति आ महत्व दिअ - एहिसे लिखब विषय-केंद्रित रहैत अछि।
अंक-कटौतीक जाल
- भूमिका बहुत लंबा कऽ मुख्य भाग छोट करब।
- उपसंहार नहि लिखब।
- विषयसँ भटकि देब।
- बिना संदर्भ उद्धरण वा आँकड़ा भरि देब।