BSEB Matric SIL Bhojpuri study materials
BSEB Matric SIL Bhojpuri study resources

BSEB Matric SIL Bhojpuri: शब्द भंडार: पर्यायवाची, विलोम, मुहावरा आ कहावत

BSEB Matric SIL Bhojpuri · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

शब्द भंडार: पर्यायवाची, विलोम, मुहावरा आ कहावत

शब्द-संबंध

पर्यायवाची एकही अर्थ के शब्द बा; विलोम उलटा अर्थ। भोजपुरी में 'उज्जर' के विलोम 'करिया', 'सुख' के 'दुख', 'आनंद' के 'बेचैनी' होला। पर्यायवाची में संदर्भ के बारीकी देखीं: 'घर' आ 'गृह' एक अर्थ देलन, पर बोली अलग बा।

मुहावरा आ कहावत

मुहावरा के अर्थ शब्दशः ना होला; पूरा वाक्यांश के लाक्षणिक अर्थ होला।

  • आँखि में धूर डालल - धोखा देना।
  • नाक कटल - इज्जत जाय।
  • हाथ कारा करल - कलंक लगावल।
  • दाँत खट्टा करल - मजा लेना। कहावत पूरा अनुभव-वाक्य होला; मुहावरा वाक्य में लागेला, कहावत अपना में पूरा होला।

उदाहरण

वाक्य: “चुनाव में ओकरा आँखि में धूर डालल गइल।” प्रश्न: मुहावरा के अर्थ का? विश्लेषण: 'आँखि में धूर डालल' के शब्दशः अर्थ आँख में माटी डालल ना; राजनीतिक संदर्भ में धोखा दिहल। एहसे उत्तर 'धोखा देना' होई; 'अंधा कर देना' अधूरा बा।

गलती

मुहावरा के शब्दशः अर्थ लिखल, विलोम के जगह पर्यायवाची चुनल, आ कहावत के अर्थ में कहानी जोड़ल। उत्तर में मुहावरा के साथ छोट वाक्य बनाईं।